سرمایه‌گذاری در صنایع استراتژیک و آزمایشگاه‌های پیشرفته وظیفه دولت‌ها هست و یا شرکت‌های خصوصی؟

در دهه‌های گذشته توسعه تکنولوژی‌های پیشرفته و علوم پایه اکثرا توسط سازمان‌های دولتی انجام می‌شد.
در سال‌های اخیر اکثر این سازمان‌ها یا از بین رفته‌اند و یا بسیار کوچک شده‌اند.
به نظر می‌رسد که شرکت‌های خصوصی مثل ماکروسافت، گوگل، شل، ..‌. در جای دولت‌ها را در زمینه توسعه تکنولوژی‌های استراتژیک به عهده گرفته‌اند.
البته این یک لایه دیگری هم دارد که دیده نمی‌شود. بخش قابل توجهی از هزینه این پروژه‌ها توسط دولت‌ها تامین می‌شود.
در گذشته دولت‌ها خود سازمانی را تشکیل می‌دادند برای توسعه علوم و صنایع پیشرو. مثلا ناسا، آزمایشگاه‌های ملی Sandia در آمریکا و یا AECL (سازمان انرژی اتمی کانادا).
مثلا AECL طراح راکتور اتمی CANDU هست و ناسا مسئول پروژه‌های فضایی آمریکا.
به مرور دولت‌ها به فکر کوچک کردن سایز دولت افتادند. بجای اینکه دولت خود سازمانی ایجاد کند برای مثلا توسعه انرژی هسته‌ای، دولت این بودجه را به بخش خصوصی می‌دهد.
در قدیم دولت خود مجری طرح بود الان دولت جهت‌گیری و مدیریت مالی می‌کند.
وقتی می‌بینید که شرکت نفتی شل در پروژه توربین باد سرمایه‌گذاری کرده اگر اسناد پروژه را بررسی کنید در بیشتر پروژه‌ها به بودجه‌های حمایتی دولت می‌رسید.
کمک هزینه‌های تحقیقاتی زیادی وجود دارد که توسط دولت و در راستای اهداف استراتژیک بین بخش خصوصی تقسیم می‌شود.
در کانادا سازمان انرژی اتمی AECL تقریبا منحل شده و حق طراحی راکتور اتمی CANDO را هم به یک شرکت زیر مجموعه SNC Lavalin که یک شرکت خصوصی هست واگذار کرده.
دولت آمریکا هم از ناسا خواسته تا هزینه‌های خود را خود تامین کند و در کنار آن شرکت‌های خصوصی هم مثل Space-X شکل گرفته‌اند.
در آمریکا حتی پروژه‌های نظامی که پنتاگون تعریف می‌کند توسط شرکت‌های خصوصی مثل لاکهید مارتین ، بوئینگ، ... انجام می‌شود.
کار دولت‌های قانون‌گذاری، جهت دهی استراتژیک، و تخصیص بودجه به شرکت‌های خصوصی جهت پیشرفت کشور هست.
در این مدل دولت کوچک (lean) و شرکت‌های خصوصی پر رونق می‌شوند. ولی لازمه آن اعتماد دولت به شرکت‌های خصوصی هست. نه اینکه تقریبا تمام پروژه‌های کشور توسط مهاب قدس (آستان قدس)، قرارگاه خاتم (سپاه)، ستاد اجرایی فرمان امام و ... اجرا شود.

✅ @karkhone