سالروز درگذشت داریوش شایگان، اندیشمند ایرانی

داریوش شایگان؛ روایتگر جهان چهل تکه

#داریوش_شایگان که دانش آموخته سوربن فرانسه بود، در تهران به مدرسه فرانسوی زبان سن لویی رفت و برای ادامه تحصیل به خارج از ایران رفت و با مدرک دکتری در رشته هندشناسی در سال ۱۳۴۷ به ایران بازگشت. سال ۵۷ از ایران رفت و پس از ۱۲ سال در سال ۶۹ دوباره به ایران بازگشت.

شایگان پیش از انقلاب مرکز ایرانی «مطالعه فرهنگ‌ها» را در سال ۱۹۷۶ تاسیس کرد که پروژه‌ای گسترده بود. برای مثال به پیشنهاد آقای «رضا قطبی» – مدیر وقت تلویزیون- ۴۰ هزار جلد کتاب به ارزش یک میلیون دلار در حوزه علوم انسانی و هنر به زبان‌های مختلف فارسی، عربی، فرانسه و انگلیسی خریداری شد و کتابخانه بزرگی تاسیس کردند. هدف از تاسیس این مرکز این بود که برای هر فرهنگ جهانی یک مجموعه تهیه شود؛ به خصوص با فرهنگ‌های آسیایی مانند چین، هند و ژاپن دوباره ارتباط برقرار شود.

شایگان‌ در اوایل‌ دهه‌ ۱۹۷۰، استاد هندشناسی‌ و فلسفه‌ مقایسه‌ای‌ در دانشگاه‌ تهران‌ بود. تلاش‌هایش‌ را صرف‌ مطالعه‌ مقایسه‌ای‌ تمدن‌های‌ غیرغربی‌ از قبیل‌ چین‌، ژاپن‌، هند، مصر و ایران‌ می‌کرد؛ او در ۱۹۷۷ کنفرانس‌ بین‌المللی‌ گفتگوی تمدن‌ها را در تهران‌ برگزار کرد، که‌ به‌ یکی‌ از مسائل‌ اساسی‌ مواجهه‌های‌ بینا تمدنی‌ اختصاص داشت و با جوهره‌ گفتگو تماس‌ پیدا می‌کرد.

با وقوع انقلاب اسلامی، شایگان به فرانسه بازگشت و در آنجا به درخواست «کریم آقاخان»، موسسه ای برای انتشارآثار ناتمام هانری کربن با همکاری«شاهرخ مسکوب»تاسیس کردند. بعد از بسته شدن این موسسه او به واشنگتن رفت و موسسه «ایران نامه»را اداره کرد. سپس در سال ۱۹۹۱ به ایران بازگشت. پس از بازگشت به ایران با همکاری آقایان همایون پور، خرمشاهی و فانی نشر «فرزان روز» را تاسیس کردند. اگرچه این همکاری عمر کوتاهی داشت اما در ان دوره کوتاه نیز حدود ۳۵۰ جلد کتاب منتشر شد. کتاب‌هایی که به گفته خود شایگان بیشتر در زمینه هنر و فلسفه بود ومردم را به تفکر وامی‌داشت.

شایگان صرفا در زمینه فلسفه و مباحث آکادمیک فعال نبوده است. او به گفته خود رمان زیاد می‌خواند و البته دستی در نوشتن هم داشت. شایگان که پس از انقلاب اسلامی بیشتر به فرانسه می‌نوشت، در سال ۲۰۰۴ به علت نوشتن رمان «سرزمین سراب ها» به زبان فرانسه برنده جایزه «آدلف» از انجمن نویسندگان فرانسه شد. او در سال ۲۰۱۱ نیز مدال عالی ادبیات و زبان فرانسه را از آن خود کرد....

اما بخش مهمی از زندگی شایگان به کتاب‌های تاثیرگذار او بر می‌گشت. 

بیشتر بخوانید:
https://tavaana.org/fa/Dariush_Shayegan

@Tavaana_TavaanaTech

1 comment

@pakdini
🔅 مشروطه [=دمکراسی] بهترین گونه از سررشته‌داریهاست

كسانی می‌گویند : ایرانیان شایای «مشروطه» نمی‌باشند.

می‌گویم : راستست. لیكن باید كوشید و شایاشان گردانید ، نه آنكه چشم از آن پوشید. مشروطه یا «سررشته‌داری توده» بهترین گونه از سررشته‌داریهاست.

می‌گویند : از چه راه توان این توده را شایای مشروطه گردانید؟..

می‌گویم : ایرانیان در این 38 سال هنوز از هزار تن یكی معنی راست مشروطه را نفهمیده‌اند. هنوز اندیشه‌ی روشنی از آن در دلهاشان نمی‌باشد. پس ناچاریست كه شایای آن نباشند. ناچاریست كه ارج آن ندانند.

گام نخست در راه شایندگی این توده آنست كه بكوشیم و معنی راست مشروطه را بهمگان بفهمانیم ، بكوشیم اندیشه‌های روشنی درباره‌ی آن در دلها پدید آوریم.

امروز یكی از كرفه‌كاری‌ها[=ثوابها] همینست كه نشستها برپا و در این باره سخن رانده شود ، كتابها بچاپ رسیده میان مردم پراكنده گردد. آری یكی از كرفه‌كاریها همنیست.

احمد کسروی

👉 @pakdini

👉 @kasravi_ahmad