Toyota асосчиси фойдаланган “Бешта нима учун” қоидаси ("5 WHY" rule)

“Бешта нима учун” қоидаси – пул сарфлашга оид қарорларингиз тўғрилигини текширишнинг осон ва самарали йўли. Бу қоидадан Toyota компанияси асосчиси Сакичи Тойода доим фойдаланган. Ислом молияси бўйича мутахассис Хондамир Нусратхўжаев ўзининг Телеграм каналида (@chiroylimoliya) бу қоида қандай ишлашини оддий мисол билан тушунтириб берган. Фойдали маълумот бўлгани учун Сизга ҳам улашяпман.

"Бешта нима учун" қоидаси ўзи нима?

Мана бу қоида.
Масалан, сиз мўйнали пальто истайсиз.
Ўзингизга савол берасиз: Мен нима учун мўйнали пальто истайман?

Бу биринчи "нима учун" саволи.
Жавоб: чунки мен ҳаммани ҳайратда қолдирмоқчиман.

Яхши, иккинчи "нима учун": нима учун ҳаммани ҳайратда қолдирмоқчисиз?
Жавоб: менга эътибор қаратишларини истайман.

Учинчи "нима учун": нима учун инсонларнинг эътиборини тортмоқчисиз?
Жавоб: чунки ўзимга ишончсизликни ҳис қиламан.

Тўртинчи "нима учун": нима учун ўзингизга ишончсизликни ҳис қиласиз?
Жавоб: чунки ҳаётда ўз имкониятларимни намоён эта олмаганман деб ҳисоблайман, бир жойда қолиб кетганман.

Бешинчи "нима учун": нима учун ҳаётда ўз имкониятларимни намоён эта олмаганман деб ўйлайсиз?
Жавоб: чунки ўзимга ёқмайдиган иш билан машғулман.

Энди айтингчи, мўйнали пальтонинг бунга дахли борми?

Сакити Тойода бир қарашда кўринмайдиган асл сабаб, бешинчи "нима учун" ортида эканлигини ўргатади.

Бешинчи марта айтилган "чунки" сўзи яширинган асл сабабни юзага чиқаради. Айтиш жоиз бўлса, "чунки" сўзи бу сизнинг аслингиздир.

Бу йўл аслида қалбингизда яширинган, ўзингиз ҳам тан олишдан қўрқадиган ҳақиқатларни текшириш, сизнинг ҳақиқий истакларингизни билиш ва кераксизларидан воз кечишга ёрдам берадиган жуда самарали усулдир.

Ўзингиздаги "Бешта нима учун"дан мисол келитира оласизми?

Пост тугади.

P.S.: ростдан ҳам қизиқ ва фойдали усулга ўхшайди. Бирор каттароқ нарса харид қилишдан аввал қўллаб кўрсангиз, зарар қилмайди.


👉 @xushnudbek 👈

97 comments

Show 21 more comments
Mashina olishni istayman nima uchun (1): ota-onamni ziyorat qilishga qishloqqa tez-tez borib turish uchun. Nima uchun borishim kerak (2): ular omonatligi uchun rizoliklarini olishim uchun. Nima uchun rizoliklarini olishim kerak (3): Jannatga kirish uchun. Lekin bo'magan gap baribir shunda ham bahonalar topib borishni paysalga solaveraman. Yaxshisi ularni yonlariga ko'chib borib birga yashayman (Kariera ham bir gap bo'lar).
Ajoyib
Assalomu alaykum, Xushnudbek aka. Men hozir universitetda davlat budjeti asosida ta'lim olyapman. 1-kursman. Hozir o'qiyotgan sohamga unchalik qiziqa olmayapman. Darslarda qiynalyapman. Universitetni ichida ichki perevod qilsam, davlat budjetida o'qishda davom etamanmi kelgusi o'quv yilidan. Shu haqida to'liqroq ma'lumot bera olasizmi?
Menda 6, 7ta bob ketdi😅
Yaxshi faraz ekan👉👍
MM
Faqat turdosh yo‘nalishga perevod qila olasiz
Agar turdosh yo'nalish universitetda yo'q bo'lsa-chi? To'lov asosida bo'lsa ham perevod qilib bo'lmaydimi?
Xushnudbek aka bu Yuqumlilik kitobidan olindimi. Yaqinda o'qigandim
Tesla car olish.
nima uchun? => maqtanish uchun :)
nima uchun maqtanishim kerak? => chunki hamma qiladi?
Nima uchun hamma qiladi yoki nima uchun hamma qilgan narsani men qilishim kerak degan savolni qo'yish mumkin :) => Odamlar mendan o'tib ketishganda hasadim keladi :)
Nima uchun hasadim keladi? => ko'rolmasligim harakterim borligi uchun :)
Nima uchun ko'rolmasligim harakterim bor? => Ko'nglim toza emas :)
Nima uchun ko'nglim toza emas? => ko'p kitob o'qimay qo'ydim :)
Nima uchun ko'p kitob o'qimay qo'ydim? => pulga ko'proq qiziqdim. :)
Nima uchun pulga ko'proq qiziqdim? => Tesla car olish uchun.

in a nutshell. It seems endless cycle to me :)
Bilmagan narsalarim juda ko’p a
Не актуальный. Этот старый подход Хушнудбек теперь только описывает. Хах, о нём уже все давно знают.
Люди никогда не смогут дать точных ответов на вся пять "почему".
Hello World
SOS - Savol Ortidagi Savol (BQB) kitobi ham xuddi shunga o'xshaydi. Nimaga degan savolni beraverasiz, keyin maqsad kelib chiqadi. Buni hamma narsada ishlatsa bo'ladi
Toshbek Sultonov
САВОЛ: НИМА УЧУН БОШКА ДЕПУТАТЛАР,ХАТТО ЯКИНДАГИ ПРЕЗИДЕНТ САЙЛОВИДА УЗ НОМЗОДИНИ КУЙГАН ДЕПУТАТЛАР,ХАТТО БЛОГЕРЛАР,ЖУРНАЛИСТЛАР, РАСУЛ КУШЕРБАЕВДЕК БУЛА ОЛМАЙДИ?
U holda, odam hech narsa olmay qo‘yadi-ku,
Mirolim Ismoilo'glu
Nima uchun
Show next 55 comments