Xushnudbek.uz
Нима учун ОТМларнинг молиявий ҳисоботлари ошкор қилинмайди?

Жуда кўп дуч келамиз, давлат бўладими, нодавлат бўладими, кўплаб ташкилотлар халқда пайдо бўлаётган норозиликларга энг аввало одамларнинг ўзини айбдор қилади. «Биз қилаётган ишларни билмасдан, масалани тушунмасдан, қилинаётган ўзгаришлар моҳиятини тўғри англаб етмасдан, фақат танқид қилишни билишади» деган айбларни тез-тез учратамиз.

Аммо аслида айб ўша ташкилотларнинг ўзида, улар етарли даражада тушунтириб бера олмаган, масала моҳиятини халқ тилида кенг тарғиб қилмаган ва энг асосийси очиқ ҳамда шаффоф маълумотлар тақдим қилмаган.

«Улар» лойиҳасининг аввалги сонида TEAM университети ректори Алишер Ҳасанов ҳам талабалар контрактлари атрофида юзага келаётган норозиликлар ҳақида гапира туриб, айнан шунга урғу бериб ўтган (видео пост охирида). Яъни талабалар тўлаётган контракт харажатни қопламаслиги рост, аммо буни тўғри етказиб бера олиш керак, маъносида.

Яқинда Ҳукумат пандемия муносабати билан талабалар контрактига 10% чегирма эълон қилди. Аммо шу чегирмадан кейин ҳам норозиликлар тиниб қолгани йўқ, аксинча яна янги гаплар, янги важлар пайдо бўлди. Бунинг сабаби нима? Сабаби "эй, булар ўзи доим ношукр"лигидами ёки етарлича очиқ ва шаффоф маълумотлар берилмаётганидами?

Шу чоққача ОТМ ректорлари ўз талабаларига молиявий харажатлари ҳақида маълумот бердими? Қайси ректор қилди шу ишни? Чиройли (хунук бўлса ҳам майли) тақдимот, диаграмма, инфографикалар билан ОТМ 1 йилда қанча топяптию, қанча харажат қиляпти, шуни қанчасини талаба тўляптию, қанчасини давлат қоплаб беряпти, ҳар йили қанча фойда ёки қанча зарар билан чиқяпти, шулар ҳақида ҳисобот тақдим этдими? Йўқ!

❓Нега? Нега тақдим этишмайди? Нега ОТМлар бюджети, молиявий ҳисоботлари ёпиқ ва сирли?

Ахир давлат ОТМлари халқ тўлаётган солиқлар ҳамда талабалар тўлаётган контрактлар эвазига кун кўряптику. Уларнинг молиявий ҳисоботлари билан танишишга нафақат талабалар, балки ҳар бир ўзбекистонликнинг тўла ҳаққи бор. Бюджетдан ажратилаётган пуллар қаёққа, қанақа сарфланаётганини билишга ва уни назорат қилиб боришга жамоатчилик 100% ҳақли!

Шунинг учун янги ўқув йили бошлангунга қадар солиқ тўлаётган халқни, контракт тўлаётган талабаларини ва албатта ўзини ҳурмат қилган ректорлардан очиқ ва шаффоф молиявий ҳисоботларини эълон қилишларини сўрайман. «Биз зарар билан чиқяпмиз, ўшанчун контракт нархи шунақа» деган умумий гаплардан чекинадиган пайт келди.

P.S.: олий таълимдаги контрактлар миқдори масаласидаги позициям кўпчиликка маълум. Менга давлат ОТМлардаги молиявий сиёсати ёқмайди, ОТМларнинг зарарига ишлашига эса тиш-тирноғим билан қаршиман, гарчи бу талабаларга унчалик ёқмаса ҳам. ОТМлар тезроқ молиявий ва академик мустақил бўлишини, контракт нархини харажатларидан келиб чиқиб ўзи белгилашини, ҳадеб давлат бюджетига қараб қолмасдан, ўзи даромад қилишга ўрганишини, ўзи топган пулни эркин ишлата олишини, умуман олганда бозор иқтисодиёти қоидалари ва соғлом рақобат муҳитида таълим сифати кўтарилишини истайман.

Тезроқ шу кунлар келишига тилакдошман.


👉 @xushnudbek 👈

185 comments

Show 38 more comments
Shaxriyor
Fayoz Farxodovich
Bizda shunday bir ichki tuyg'u borki, hech narsaga ishonchimi yo'q. Misol uchun OTMlar xarajatlarini e'lon qildi ham deylik. Unda nima bo'ladi. Norozilik bundan battar bo'ladi. Xullas har bir o'qituvchining qancha oylik olishini familiyasi bilan so'rashadi. Sizningcha bu qanchlik to'g'ri. Sifatsiz ta'lim deymizu, bunga faqat OTM aybdormikan? Hammasi talabaning ilm olishni xohishiga bog'liq
Hozirgi oliy talim òquvchiga òqish hissini emas òqimaslikni òrgatmoqda va bu ancha vaqt davon etadi qachonki juda samarali islohotlarni amalga oshirilsa
Bahtiyor Mamatov
Ўзбекистондаги ОТМлар молиявий фаолиятини шаффофлиги юзасидан жуда тўғри масалани кўтаргансиз. ОТМлар ўз молиявий ҳисоботларини эълон қилишса ҳам менимча бу масала барибир актуал бўлиб қолаверади. Биз ОТМларда бошқариладиган бозор иқтисоди муносабатларини кўришимиз мумкин. Ҳозирда бу ерда ҳеч ким таълим сифати билан қизиқмайди. Фақат мақсад кун кўриш бўлиб қоляпти. ОТМ лар контракт пулини кўтариши билан аксарият ҳолатда мақсад ўтган йилги зарарларни қоплашга йўналтиришлари турган гап. Бундан ташқари ҳам омиллари жуда кўп...
Бу борада мени фикрим қуйидагича: ОТМ ўз даромад манбайини фақат бюджет ва контракт пулига (асосий қисмини) қаратишган.Бу ночорликдан. Энди айтингчи Ўзбекистонда нечта ОТМ да сўнгги 5 йилда илм фанда ва ишлаб чиқаришда, ё бўлмаса қишлоқ хўжалигида янгилик яратилди, қанчасига патент олинди, қайси янгиликни қаерга жорий қилинди, буни учун қанча пул олинди, бундан янгилик яратган ОТМ фойда олди???? ОТМ лар ўз молиявий манбааларини ўзлари яратаётган илм аҳлини интелектуал салоҳиятидан яъни яратган маҳсулотидан олишни ўрганмас экан муаммо ҳал бўлмайди. Биз фақат мақтанишни яхши кўрамиз, талаба ОТМ га кириш тест синовларида 206, 258 балл олди деб, ёки ОТМни 100 талаба қизил диплом билан тугатти деб. Қани шу билимдон инсонларни қўллаб қувватлаш. Бу борада китоб ёзса ҳам бўлади,аммо фойдаси йўқ.Барча ректорлар ОТМлардаги муаммоларни яхши билишади. Лекин бу борада қандайдир "кўринмас кўл"уларни ишлашга қўймаётгандек назаримда. ОТМларни молиявий барқарорлигини таъминлаш бўйича янгилик яратиш шарт эмас. Ривожланган давлатлар ОТМ лар тажрибасини (бечмаркинг) ўрганиш, ўрганилган тажрибани миллий тизимга мослаштиш керак. Сиз айтгандек,фақат шафофлик бу муаммони ҳал қилмайди. ОТМлар ўз фаолият ҳақида оммавий ҳисобот бериши билан янада кўплаб тушумовчиликлар юзага келаверади. Йўл фақат битта: бозорбоп илмий янгилик яратиш, янгиликни патентлаш ва уни сотиш.
Oybek Sirojov
мен олий таьлим тизимида 20 йилдан буен ишлайман. шу йиллар мобайнида бироп марта бизда етарли маблагимиз бор деган гапни рахбарлардан эшитмадим. кейинги вактларла яна асосий харажатлар укитувчиларни маошига кетяпти деган важлар айтилмокда. ОТВ масули 70 фоиздан ортик деди. институтимиз вакили хисоботмда 50 фоиздан ортиги деди. шу учун биз учун хам кизик. иккинчи масала биз ОТМларни топ 1000ликка киришини хохласак унга шу рейтингга кирган ОТМлар каби харажат килмшимиз кк. масалан якинда биз уридит модул тизимига утиш бунда гарбни етакчи университети укув режасини этолон килиб олдик. жараен узимизга хос ура ура билан бошланди. уша хорижий ОТМни профессори бир йиода 240 соат юклама бажариши шу у учун 1шт юклама хисобланиши белгиланган булса бизда ундан кариб уч баравар куп 700 соатдан ортик юклама белгиланяпти. бу егини узиз тасаввур килаверинг.
Oybek Sirojov
мен этиборингизга якин кушнилардаги контракт суммасини киесий тахлилини хавола киламан.
Jannatim Onam.
Bir tomondan kantraktlarni universitet mablagʻlariga qarab qoʻyishlari toʻgʻri lekin talabalar uchun nohaqlik deb oʻyliman.Universitetlar davlat tasarrufida.Bundan tashqari talabalar oʻsha talabalik darajasiga yetish uchun ya'ni oʻqishga kirguniga qadar tayyorlanadi.Misol uchun hozirgi vaqtda bitta fandan tayyorlanish uchun 1 oyga kamida 150 000 soʻm pul ketadi.Agar u bir yil davomida tayyorlansachi?Bundan tashqari taxi puli kerak boʻladi.Agar abituriyentlar 2 yoki 3 yildan beri tayyorlanayotgan boʻlsachi?Abituriyentlar talaba boʻlgunga qadar 10 milliondan koʻp pul mablagʻi ketadi.Endi nima uchun abituriyentlar shuncha mablagʻ bilan tayyorlanib oʻqishga kirsa-yu institutda undan ham koʻp pul evaziga oʻqishi kerak?Mening fikrimcha kantraktlarni bunday institut chiqimlaridan kelib chiqib belgilash nohaqlik boʻladi
RAXIMBERGANOV BUNYOD
tog'ri aytilgan lekin aynan nega OTM laring bir yilda qancha foyda ko'radi yu qancha zarar ko'radi biz to'laydigan kantrakt qanchasini qoplaydi shu bo'yicha malumot nega berilmidi. Demak bu yerda shaffoflik yo'q 10% chegirma berildi OTM rektorlari xali xamon jim demak 10% chegirma bo'lganda xam ular xali zarar ko'rmaydi degan xulosaga boramiz shu bo'yicha to'liq malumot berishlarini so'rab qolardim. !
Muhammadto'ychi Rahimov
Oybek Sirojov
мен олий таьлим тизимида 20 йилдан буен ишлайман. шу йиллар мобайнида бироп марта бизда етарли маблагимиз бор деган гапни рахбарлардан эшитмадим. кейинги вактларла яна асосий харажатлар укитувчиларни маошига кетяпти деган важлар айтилмокда. ОТВ масули 70 фоиздан ортик деди. институтимиз вакили хисоботмда 50 фоиздан ортиги деди. шу учун биз учун хам кизик. иккинчи масала биз ОТМларни топ 1000ликка киришини хохласак унга шу рейтингга кирган ОТМлар каби харажат килмшимиз кк. масалан якинда биз уридит модул тизимига утиш бунда гарбни етакчи университети укув режасини этолон килиб олдик. жараен узимизга хос ура ура билан бошланди. уша хорижий ОТМни профессори бир йиода 240 соат юклама бажариши шу у учун 1шт юклама хисобланиши белгиланган булса бизда ундан кариб уч баравар куп 700 соатдан ортик юклама белгиланяпти. бу егини узиз тасаввур килаверинг.
To'ppa to'g'ri bitta asisstent 920 soat, dotsent 840 soat, professor 770 soat o'quv yuklamasi bajarishi kerak, ilmiy darajasi yo'q o'qituvchi yuklamasining asosiy qismini dars soatlari tashkil etadi. Bir yilda bu yuklama 700-800 soatga yetadi. bir yilda 32 hafta dars o'tilsa, bu har hafta o'qituvchi 24, har kuni 4 soat dars o'tadi degani. Xo'sh u shu 4 soat darsga qachon tayyorlanadi? Undan darsdan tashqari talab qilinadigan ishlar bir talay. Bundan tashqari bitta o'qituvchi ba'zan 9-10 tagacha xar xil fanlardan dars beradi. Chunki bitta fanning o'quv yuklamasi 100 soatdan kamdan kam oshadi. Ba'zi fanlarda yiliga 10-14 soat dars o'tiladi xolos. Bitta odam 10 ta fandan mutaxassis bo'lmaydiku, demak har bir fandan darsga tayyorlanishi kerak. O'zimning kamtar tajribamdan aytishim mumkin: o'zingiz mutaxasis bo'lmagan fandan 2 soat dars o'tishingiz uchun kamida 6-8 soat tayyorlanishingiz kerak. bunga esa vaqt yo'q chunki bundan fanlardan har kuni kamida 2 ta bor. OTMlarda bitta talabaga necha shtat birligida o'qituvchi to'gri kelishiga ham qiziqib ko'ringlar. Bunaqasida sifat qanday bo'lsin?
ᴬᴷᴮᴬᴿᴬᴸᴵ
Jannatim Onam.
Bir tomondan kantraktlarni universitet mablagʻlariga qarab qoʻyishlari toʻgʻri lekin talabalar uchun nohaqlik deb oʻyliman.Universitetlar davlat tasarrufida.Bundan tashqari talabalar oʻsha talabalik darajasiga yetish uchun ya'ni oʻqishga kirguniga qadar tayyorlanadi.Misol uchun hozirgi vaqtda bitta fandan tayyorlanish uchun 1 oyga kamida 150 000 soʻm pul ketadi.Agar u bir yil davomida tayyorlansachi?Bundan tashqari taxi puli kerak boʻladi.Agar abituriyentlar 2 yoki 3 yildan beri tayyorlanayotgan boʻlsachi?Abituriyentlar talaba boʻlgunga qadar 10 milliondan koʻp pul mablagʻi ketadi.Endi nima uchun abituriyentlar shuncha mablagʻ bilan tayyorlanib oʻqishga kirsa-yu institutda undan ham koʻp pul evaziga oʻqishi kerak?Mening fikrimcha kantraktlarni bunday institut chiqimlaridan kelib chiqib belgilash nohaqlik boʻladi
10 mln pul ketmaydi oka maktabdayam yaxshi o'qish kerak 😂😂
Safayeva Xurshida
Hamisha ham ochiq aytilmagan gaplar yana niqobi bilan qilsa kerak.Chunki rahbariyat har qanday vaziyatda ham vaj topa oladi
Sayyora_Urozaliyeva🌼
Lazizbek Nurmamatov
Juda to'g'ri gaplar bo'libdi. Bu ko'pchilikni, xususan meni ham qiynaydigan masala. OTM larga o'zini o'zi boshqarishiga ruxsat berish vaqti keldi chamamda. Rektorlar xisobot beradigan bo'lsa shaffoflik yuzaga keladi. Meni qiynayotgan yana bir masalani aytmoqchiman. Yaqinda kontrakt narxi 10% kamaytirildi. Lekin bu faqat stipendiyasiz qilib to'lagan talabalarga tegishli ekan. Shunga xayronman. Agar biz stipendiya olmasak qiynalib qolishimiz aniqku. Buni ham stipendiyali kontrakt to'lagan talabalarga joriy qilish kerak deb o'ylayman!!!
Yo'q unday emas stipendiyasiz miqdorda 10% deyilgan, stipendiyali talabalarga ham 10% chegirma bor lekin stipendiyasiz kontrakt narxida hisoblanadi
RAXIMBERGANOV BUNYOD
Muhammadto'ychi Rahimov
To'ppa to'g'ri bitta asisstent 920 soat, dotsent 840 soat, professor 770 soat o'quv yuklamasi bajarishi kerak, ilmiy darajasi yo'q o'qituvchi yuklamasining asosiy qismini dars soatlari tashkil etadi. Bir yilda bu yuklama 700-800 soatga yetadi. bir yilda 32 hafta dars o'tilsa, bu har hafta o'qituvchi 24, har kuni 4 soat dars o'tadi degani. Xo'sh u shu 4 soat darsga qachon tayyorlanadi? Undan darsdan tashqari talab qilinadigan ishlar bir talay. Bundan tashqari bitta o'qituvchi ba'zan 9-10 tagacha xar xil fanlardan dars beradi. Chunki bitta fanning o'quv yuklamasi 100 soatdan kamdan kam oshadi. Ba'zi fanlarda yiliga 10-14 soat dars o'tiladi xolos. Bitta odam 10 ta fandan mutaxassis bo'lmaydiku, demak har bir fandan darsga tayyorlanishi kerak. O'zimning kamtar tajribamdan aytishim mumkin: o'zingiz mutaxasis bo'lmagan fandan 2 soat dars o'tishingiz uchun kamida 6-8 soat tayyorlanishingiz kerak. bunga esa vaqt yo'q chunki bundan fanlardan har kuni kamida 2 ta bor. OTMlarda bitta talabaga necha shtat birligida o'qituvchi to'gri kelishiga ham qiziqib ko'ringlar. Bunaqasida sifat qanday bo'lsin?
gapingiz togri aniq aniq ayta olaman OTM larda 50% dan ko'p o'qtuvchilar deyarli darsga tayyor bo'lmay keladi. yetmaganiga talabani nazorat qilish va tanbix bilan darsni deyarli yarimini shu bilan o'tkazadi bazi o'qtuvchilar umuman tayorlanmaydi xam shunday unversitetlar xam bor xo'sh endi savol ? shunday o'qtuvchilar bilim bergan talabalardan qanday kadrlar yetishib chiqadi ? sistema buzilgan shaffoflik yo'q. ODDIY USTA XATO QILSA TO'G'IRLASA BO'LADI A LEKIN O'QTUVCHI XATO QILSA BUTUN BIR SISTEMA BUZILIB KETADI. SHUNDAY EKAN O'QTUVCHILARNI OYLIGINI KAMAYTIRISH KERAK.KARANTINDA SHUNDOQ XAM UYDAN TALIM OLSAK .
1
Jannatim Onam.
ᴬᴷᴮᴬᴿᴬᴸᴵ
10 mln pul ketmaydi oka maktabdayam yaxshi o'qish kerak 😂😂
Avval siz qishloq joylardagi ta'lim jarayonini,malakali oʻqituvchilar kamligi sababli toʻgaraklarnining narxi qanchaga koʻtarilganini oʻrganib chiqing.Keyin maktabda kim yaxshi oʻqigan oʻqimaganini aytasiz ukam.
1
Sayyora_Urozaliyeva🌼
Jannatim Onam.
Avval siz qishloq joylardagi ta'lim jarayonini,malakali oʻqituvchilar kamligi sababli toʻgaraklarnining narxi qanchaga koʻtarilganini oʻrganib chiqing.Keyin maktabda kim yaxshi oʻqigan oʻqimaganini aytasiz ukam.
To'ppa-to'gri
ᴬᴷᴮᴬᴿᴬᴸᴵ
Jannatim Onam.
Avval siz qishloq joylardagi ta'lim jarayonini,malakali oʻqituvchilar kamligi sababli toʻgaraklarnining narxi qanchaga koʻtarilganini oʻrganib chiqing.Keyin maktabda kim yaxshi oʻqigan oʻqimaganini aytasiz ukam.
O'zim qishloqda yashaganman xatto qishloqlardayam IDUM degan narsa bor bolani o'qishga harakakti o'zidan bo'lsa bunch pul shartamas
Jannatim Onam.
ᴬᴷᴮᴬᴿᴬᴸᴵ
O'zim qishloqda yashaganman xatto qishloqlardayam IDUM degan narsa bor bolani o'qishga harakakti o'zidan bo'lsa bunch pul shartamas
Hamma qishloqdagi oʻqituvchilar ham sizning qishlogʻingizdagi kabi boʻlganda abituriyentlar tekinga toʻgaraklarga borishgan boʻlishardi.
ᴬᴷᴮᴬᴿᴬᴸᴵ
Jannatim Onam.
Hamma qishloqdagi oʻqituvchilar ham sizning qishlogʻingizdagi kabi boʻlganda abituriyentlar tekinga toʻgaraklarga borishgan boʻlishardi.
Meni qishlog'imda ham zo'r deganim yo'q lekin bolani o'zida bo'lsa hammasi bir tiyin
Jannatim Onam.
ᴬᴷᴮᴬᴿᴬᴸᴵ
Meni qishlog'imda ham zo'r deganim yo'q lekin bolani o'zida bo'lsa hammasi bir tiyin
👍👍👍👍
Jannatim Onam.
ᴬᴷᴮᴬᴿᴬᴸᴵ
Meni qishlog'imda ham zo'r deganim yo'q lekin bolani o'zida bo'lsa hammasi bir tiyin
Lekin baribir hammasi pulga borib taqaladi.Shunisi yomon.
GULIRA'NO YAXSHIYEVA
Rivohlangan davlatga aylanish uchun mayda chuyda narsalar haqida emas, katta-katta marralar haqida o'ylashimiz kerak, ya'ni bu masaladagi yagona yechim: kontrakt pulini ko'tarib qo'ysin, mayli, lekin ta'lim sifatini ham shunga yarasha qilishsin, o'zim ham talabaman, viloyatdan kelib O'zbekiston davlat jahon tillarida o'qiyman, xarajat ko'p, lekin arzimaydi, taqoslash uchun AQSHdagi magistraturalar yiliga 50-60 000$ so'rashadi, bizda esa uni yarmi ham emas, sifat ham shunga yarasha, ey xalq, qachongacha 2 so'm ko'p kamni o'ylab vaqt sarflab yuramiz, mayli qimmat bo'lsin, lekin arzisin, tasavvur qiling bozordan kiyim olyapsiz, qimmatini necha yil kiysa bo'ladi , arzon, puliga arzimaydigan tufta narsani har oy sotib olgandan ko'ra, qimmatini lekin yaxahisini olish kerak, ta'lim ham shunday, OTM ga 50ming dollar to'lanh, GARVARDnikilardan ham ko'p o'qiysiz.
1
RAXIMBERGANOV BUNYOD
OTM larda super kantrakt bor ku yiliga qancha abituriyentlar super kantraktga unversitetiga kiradi bu pullar qayerga ketadi kantrakni chegirmasini 30% ga arzonlashtirilsa maqsadga muofik bo'ladi.
М Қурбоновна
Нега тинмай 10% тушди деяпсилар контракт пулини?
Ахир 5.1% га туширишдию.!!!!
Яхши уйлаб курайлик, агар утган йили талаба стипендия олмай укиши хакидаги карор чикмаганда хозирги туширилган фоизни тулик 10% деб айта олармидийкин уша корчалонлаоимиз?!!!.
Сарф килинган пулларга келсак, айтишмайди, хеч качон атишмайди. Айтса хам кушиб чатиб, узларини бечорахол килар даражада курсатадиган жадваллар курсатишади. Урганиб кетишган елгон маьлумотлар беришга.
Беришмасин маьлумот, яна бир ёлгонга дуч келишни хохламаймиз.
1
Show next 100 comments