توان‌فرسودگی و تاب‌آوری در گره جنگ و رهاشدگی

۱. سه لایه ناشناختگی
شهروند ایرانی زیر بمباران هم‌زمان با سه غیبت مواجه است: حکومتی که خود منشأ ناامنی بوده و در وضعیت شکنندگی حتی ادعای مسئولیت را کنار گذاشته؛ رسانه‌های بین‌المللی که جنگ را از دریچه ژئوپلیتیک (نفت، هرمز، معادلات قدرت) روایت می‌کنند نه از دریچه انسان زیر آن؛ و نظام جهانی که این شهروندان را صرفاً متغیر جانبی محاسبات کلان می‌بیند. این حاصل، تجربه‌ای مضاعف است: نه‌فقط قربانی خشونت بودن، بلکه قربانی بی‌شاهد بودن بی نظاره گر و بی پرسشگر بودم.

۲.این با هر ترومای جمعی که تجربه کردیم فرق دارد
عنصر کلیدی ترمیم در تاب‌آوری، شناخته‌شدن رنج است. وقتی این شناخت غایب باشد، فرسودگی صرفاً از خطر فیزیکی نمی‌آید؛ از این می‌آید که فرد هم‌زمان باید بجنگد برای بقا و بجنگد برای اثبات اینکه رنجش واقعی است. این دومی ظرفیت روانی را با نرخی سریع‌تر مصرف می‌کند.

۳. چارچوب فاجعه حکمرانی
این وضعیت شکست ساختاری سه‌گانه است: شکست حکومت در حداقل کارکرد حفاظتی، شکست معماری بین‌المللی حقوق بشر در ایجاد سازوکار شناسایی مستقل از منافع قدرت‌های بزرگ، و شکست اکوسیستم رسانه‌ای در تفکیک روایت شهروند از روایت دولت‌ها.

۴. عبور: از تاب‌آوری وابسته به بیرون، به تاب‌آوری سرزمینی
اگر این سه غیبت در افق نزدیک برطرف نمی‌شوند، بقا نمی‌تواند به کسب شناسایی و به رسمیت سناخته شدن از بیرون متکی بماند. اما سرزمین می‌تواند شاهدِ جایگزین باشد: رودخانه‌ای که خشکید، تالابی که فروپاشید، گونه‌ای که منقرض شد، این‌ها دروغ نمی‌گویند و از کسی اجازه نمی‌گیرند.
منطق تاب‌آوری زیستی ما میتواند متفاوت شود.
اکوسیستم آسیب‌دیده ترمیم می‌شود چون شبکه روابطش هنوز فعال است، نه چون «قوی» است. اگر شهروند رهاشده فقط به تنهایی خود تکیه کند، فرسودگی اجتناب‌ناپذیر است؛ اما اگر خود را جزئی از شبکه‌ای زیستی-سرزمینی بداند که هنوز نفس می‌کشد، مرکز ثقل بقا از «منتظر شناخته‌شدن» به «متعلق به رابطه‌ای زنده» منتقل می‌شود.
این عبور به‌معنای انکار مطالبه‌ی شناسایی رسمی نیست، کماکان مستندسازی و پرونده‌سازی حقوقی و روایتگر آنها بودن ابزار اند.
اما به ابن ترتیب وقتی مرکز ثقل معنا در رابطه با سرزمین است، بی‌اعتنایی بیرونی دردناک است اما بنیان‌کن نیست.
#هرمزگان
#جنگ
#خلیج‌فارس

🆔@azambahramiran

1 comment

دمتون گرم