پرده هفتم
دولت جدید و ظهور یک رئیس جدید / بخش دوم (و پایانی)

| نگارنده محمد طالبی

زمستان سال ۹۲ خبر اختلاس گمرک بوشهر منتشر شد. ۴ نفر از کارمندان گمرک به جای آن که فیش های بانکی را پس از ارائه به بخش مالی گمرک ابطال کنند، آن ها را با تغییر مبالغ می فروختند! این کار را در طول ۴ سال انجام دادند و چون مسئولی که باید گزارش می کرد خودش همدست متخلفین بود، دیر متوجه شده بودند.

راه حل خیلی ساده بود. کافی بود یک شناسه پرداخت صادر می شد و تایید پرداخت را از بانک می گرفتیم. به همین راحتی این مشکل قابل حل بود. قبل تر هم گفته بودیم ولی گوش نداده بودند. دکتر کرباسیان اجازه اجرای این راه حل را داد. همزمان که فرآیند اجرای سامانه گمرکی در کشور جلو می رفت تا خرداد سال ۹۳ تمام گمرکات به امکان شناسه پرداخت مجهز شدند.
از آن پس به صورت لحظه ای درآمد گمرک قابل رصد بود. یکی از شیرین ترین خاطراتم وقتی بود که در دفتر رئیس کل گمرک دیدم که چطور دکتر کرباسیان حساب درآمدی گمرکات و درآمد روزانه را در سامانه بررسی می کنند.بعدها شنیدم که کار هر روزش است. واقعا شیرین بود. همین رفتارها بود که کار کردن با دکتر کرباسیان را جذاب و جذاب تر می کرد.

دولت دهم پیش بینی کرده بود که آن چیزی که سامانه جامع گمرک نوین می خواند، حدود ۳۲۰ میلیارد تومان هزینه دارد. یک بار دکتر کرباسیان گفت که نمی توانم ۳۲۰ میلیارد با شما قرارداد ببندم ولی ۱۶۰ میلیارد قرارداد می بندیم. گفتیم با ۱۶۰ میلیارد کلی کار می شود کرد. چقدر هم خوب. رفت و آمد گفت نمی توانم ۱۶۰ میلیارد قرارداد ببندم ولی ۶۰ میلیارد قرارداد می بندم. گفتیم با ۶۰ میلیارد هم کلی کار می توان کرد. رفت و آمد گفت فقط ۳۲ میلیارد می توانم قرارداد ببندم گفتیم زیاد هم هست کلی کار می توان کرد. دست آخر رفت و آمد گفت بچه بابام نیستم اگر ۱۶ میلیارد قرارداد نبندم و بست!
البته اگر قرارداد را درست نگاه می کردی چیزی دست ما را نمی گرفت. از بالاسری دانشگاه و هزینه سخت افزار که در قرارداد گنجانده شده بود و باقی هزینه ها واقعا چیزی نبود ولی از هیچی بهتر بود.

دکتر کرباسیان در مراسم افتتاح سامانه جامع گمرکی در مهر ماه ۱۳۹۳ در حضور معاون اول رئیس جمهور گفت: «پیش از این پیش بینی شده بود که این سامانه ۳۱۰ میلیارد تومان هزینه داشته باشد و در مدت هفت سال اجرایی شود که ما موفق شدیم ۱۰ ماهه و با ۵ درصد مبلغ پیش بینی شده آن را اجرا کنیم.»
در آن مراسم دکتر نیلی رئیس وقت دانشگاه تهران سخن دکتر کرباسیان را که شنید، به حبیب گفت چرا ۵ درصد؟ چرا ۴۰۰ میلیارد نبستید؟ حبیب گفت ما نتوانستیم شما ۴۰۰ میلیارد ببندید به ما همان ۱۶ میلیارد را بدهید بقیه اش برای خودتان. شاید بعدها درباره اتفاقات مربوط به قرارداد نوشتم.

در مورد اظهار گمرک و اتفاقاتش قبل تر گفتم. یکی از ایده هایی که ایده دکتر کرباسیان و آن عزیز دیگر بود که ما پیاده سازی کردیم و از آن خشنودیم، این بود که کاری کردیم که هر ترخیص کار با استفاده از اینترنت بتواند کالای خود را اظهار کند.
اصرار دکتر کرباسیان این بود که این خدمات به دفاتر خدمات الکترونیک دولت داده نشود و این نقطه عطفی بود در خدمت رسانی در گمرک. با وجود همه مشکلاتی که این کار برای ارباب رجوع به همراه داشت و شاید همچنان هم دارد، فکر می کنم اولین و تنها جایی در کشور است که خدمات ارائه شده اینچنینی را بدون گرفتن هزینه ارائه می کند. البته اگر بعد از شنیدن این ها کسی در گمرک هوس درآمدزایی از این مهم را نکند.

یک مسئله ای که بعد ها فهمیدیم این بود که دلیل فحش هایی که دکتر کرباسیان در ابتدا به ما می داد این بود که اسمش را نبر رفته بود و زیرآب ما را پیش او زده بود. حتی به خیال این که کرباسیان کارگزارانی است و با اصولگراها مشکل دارد گفته بود این ها بچه های دکتر الهام هستند! در حالی که دلیل رفتن ما پیش دکتر الهام همان طور که قبل تر گفته بودم و طبق گفته خود دکتر الهام، این بود که اسمش را نبر رفته بود پیش او و زیرآب ما را زده بود! شاید برایتان جالب باشد که در طول این ده سال گذشته نصف مسئولانی که در حال حاضر با آن ها ارتباط داریم را به واسطه زیرآبی که اسمش را نبر و نوچه هایش از ما می زدند به مرور شناختیم. نصف دیگر را هم دکتر کرباسیان برای بازدید از نمایشگاه دائمی سامانه جامع گمرکی به فرودگاه مهرآباد می آوردند.


پایان


✅ @karkhone