دانشگاه و تربیت کارمند
نظام آموزش دولتی و حکومت چاقشدهی پهلوی باعث شد قشری جدید بوجود بیاید. ادارات حکومتی از چهار وزارتخانه در اواخر قاجار به یازده وزارتخانه افزایش یافت. وزارتخانههایی که نیاز به کارمند داشت. آنها طبقهی جدیدی را ساختند که "حقوقبگیر" نام گرفت. استخدام در ادارات دولتی و کارمند شدن دغدغه جوانان آموزش دیده شد. این جوانان حالا به جای ادامهی کار و پیشهی اجدادی دغدغهی کارمند شدن داشتند.
شغل و پیشه در ساختار سنتی ایران "هویتساز" بود و تداوم شغل به معنای تداوم فرهنگ. صاحبان مشاغل و صنایع، نسل به نسل حرفهشان را از پدر به پسر منتقل کردند. محلات و خیابانها بر اساس پیشه ساخته میشد و شکل میگرفت. مانند راسته فرشفروشها یا کفاشها. اما ایرانی که رضاخان ساخت این چنین بود: ۱۲سال آموزشِ دولتیِ اجباری+۲سال خدمت اجباری+۴سال تحصیل در تهران. طبیعی بود این جوان دیگر به حرفه پدری برنمیگشت. او میماند تا کارمند دولت شود. این ساختار متمرکز و دولتی طوری شکل گرفت که تبادل و تنوع فرهنگی و قومیتی را از بین برد، مشاغل و مزایای صنفی و خانوادگی عملاً ناقص شد و استمرار میان نسلی هم قطع گشت.
✅ @karkhone