تاکنون زیاد شنیده ایم که انقلاب فرزندان خود را می بلعد. این پدیده همراه با قدرت گرفتن شرورترین افراد در اکثر انقلاب هاست که منجر به بلعیدن فرزندان آن انقلاب می شود. اما تاکنون کمتر چیزی از نهادینه شدن فساد و کاهش آزادی های اقتصادی در انقلاب ها گفته می شود. سخن من مربوط به انقلاب های کمونیستی نیست که در آن هدف اصلی سلب اساسی آزادی های اقتصادی است، بلکه سخن من مربوط به انقلاب های به ظاهر لیبرال و اجتماعی از چنگ حکام استبدادگر است.‌ کمتر متخصص اقتصاد و اهل سیاست، فساد گسترده در شرکت نفت ایران و ناکارامدی این شرکت بزرگ را انکار می کند. اما علت اصلی فساد و ناکارآمدی این شرکت، همان فرایندی است که آن را ابتدا ملی کرد و سپس در انقلاب ۵۷ کارکنان آن با اعتصاب در پیروزی انقلاب ۵۷ نقش اساسی داشتند. حال چنین شرکتی که در فرایند های انقلابی ملی شده است و خود در پیروزی انقلاب نقش داشته است از انقلاب و نظام سهم خواهی می کند. بنابراین شرکت دیگر نگران زیان و ورشکستگی در برخورد با بازار نیست. این شرکت ملی شده است و به هیچ وجه دیگر ورشکست نخواهد شد. حال که شرکت از عدم ورشکستگی خودش و سهمش از انقلاب مطمئن می شود، فرآیند ناکارامدی و ایجاد هزینه شروع می شود. دیگر منطق مدیریت این شرکت سیاسی است تا اقتصادی که منجر به ناکارامدی و افزایش هزینه می شود. بار این افزایش هزینه را به اشکال مختلف سایر مردم به شکل افزایش مالیات یا افزایش تورم و کاهش سطح کیفی زندگیشان می پردازند. این کمترین هزینه ای است که مردم برای این شرکت ناکارآمد می پردازند. این شرکت که حال ملی شده است و سهم از انقلاب دارد حالا به تعیین سهم برای بازار سایر رقبا و تعیین نوع آنها و نوع رقابت نیز می کند. چراکه ورود رقبای با کیفیت، بازار این شرکت را خراب می کند . این هزینه دیگر است که به شکل کاهش سرمایه گذاری و کاهش درآمد ملی و کاهش درآمد سرانه مردم ایران می پردازد.‌ نکته این است که هر شرکت، گروه یا سازمانی که در انقلاب شرکت کند و در پیروزی آن انقلاب نقش داشته باشد، بعد از انقلاب سهم خواه می شود.‌ حال این فرایند در گروه های سیاسی منجر به حذف گروه های سیاسی رقیب می شود که همان بلعیده شدن فرزندان انقلاب است اما در گروه های اقتصادی منجر به ثبیت منافع آن گروه اقتصادی بعد از انقلاب و ایجاد انحصار و گرفتن بازار برای آن گروه اقتصادی می شود که در پیروزی آن انقلاب نقش داشته است. بنابراین تصادفی نیست که اگر بازاریان در انقلاب ۵۷ نقش داشته اند بعد از انقلاب به تثبیت موقعیت اصناف منجر می شود که مانع ورود هرگونه رقیب خارجی با قراردادن انواع موانع برای ورود آنها می شوند. بنابراین دیگر تقریبا محال است که مک دونالد یا فروشگاه های زنجیره ای وال مارت وارد بازار ایران شوند. به این خاطر و دلایل است که گفته می شود انقلاب ها حتی انقلاب های به ظاهر لیبرال به سلب اساسی آزادی های اقتصادی می انجامد. طنز ماجرا در این است که انقلاب های اجتماعی و سیاسی که داعیه دار آزادی اجتماعی و سیاسی هستند، در فرایند خود آزادی های اقتصادی را سلب می کنند چراکه این انقلاب ها برای پیروزی خود به اعتصاب کارخانجات و گروه های کارگری متوسل می شوند. مسلما گروه های کارگری بعد از پیروزی ان انقلاب سهم خواه شده و خیال خود را از ورشکستگی کارخانه یا کارگاه خود راحت می کنند و بنابراین همیشه تبدیل به انگلی برای بلعیدن منابع کمیاب اقتصادی و هزینه زایی و سلب آزادی اقتصادی مردمان می شوند‌. یا اگر گروه وکلا و پزشکان به این انقلاب کمک کنند، بعد از انقلاب به تثبیت بیشتر موقعیت خود با افزایش موقعیت های انحصاری می پردازند. حال برای کسانی که آزادی های اقتصادی برای آنها مهم است از خود باید بپرسند که هنگامی در پیروزی آن انقلاب مشارکت می کنند و خواهان اعتصابات گسترده کارگری و نهادهای حقوقی و غیره هستند، هنگام سهم خواهی آنها چه پاسخی دارند. کاهش آزادی اقتصادی و سلب مالکیت در خوشبینانه ترین حالت انقلاب ها نیز که مستقر شدن حاکمیت دموکراتیک است حتی با قدرت بیشتری نیز ممکن است رخ دهد یعنی ورود آن گروه سهمیه خواه به حزب و پارلمان و سلب آزادی های اساسی مردم با تصویب قوانین متعدد.بنابراین، می توان فهمید انقلاب برای تغییر نظام سیاسی بدترین گزینه برای رسیدن به آزادی است زیرا در بهترین حالت در این انقلاب آزادی سیاسی و اجتماعی به هزینه و قربانی شدن آزادی های اقتصادی حاصل می شود اما محتمل ترین حالت قربانی شدن آزادی های سیاسی و اقتصادی برای رسیدن به بخشی از آزادی های اجتماعی است نه کل آزادی اجتماعی زیرا هر فرقه انقلابی از آزادی اجتماعی نیز تفسیر خود را دارد.‌ به عبارتی اینگونه انقلاب ها به کوبایی شدن اجتماع و جامعه منجر می شوند که در آن زنان و مردان همراه با هم سالسا می رقصند اما در کمترین وجه از آزادی سیاسی و اجتماعی قرار دارند.

✅ @karkhone