Xushnudbek.uz
Пандемия баҳонасида олий таълимда нималар ўзгариши керак?

Коронавирус пандемияси жуда кўп соҳаларда бўлгани каби таълим тизимида ҳам қотиб қолган стереотипларни парчалаб ташлади. "Бунинг иложи йўқ" дея қаршилик кўрсатилган кўп ишлар ўз-ўзидан амалга ошиб кетди.

Биргина онлайн ҳужжат қабул қилиш тизимини мисол келтириш мумкин. Бакалаврга ҳам, магистрга ҳам, коллеж-техникумлардан тортиб мактаб-лицейларга ҳам, ўқишни кўчиришу иккинчи мутахассисликка ҳам онлайн ҳужжат қабул қилинди. Айрим камчиликларни айтмаса, ҳеч бир муаммо бўлгани ҳам йўқ.

Хўш, шундай экан, яна бошқа масалаларни ҳам кўриб чиқиш пайти келмадимикин? Масалан, мен қуйидагиларни таклиф қиламан:

1️⃣ Мажбурий формани бекор қилиш — пандемия пайтида ҳамма уйда ўқияпти ва талабалар уйида исталган кийимида юришибди. Бундан келиб чиқадики, кийим талабанинг билимига таъсир ўтказадиган фактор эмас. Оқ кўйлак, қора шим, галстук ва узун пайпоқ кийса ақлли талаба ёки шуларни киймаса аҳмоқ талабага айланиб қолмаслигини ўз кўзимиз билан кўрдик. Эрталабдан эшикни тагида турволиб, галстуги йўқ ёки кўйлагининг ранги бошқача талабаларни тўхтатиб, тушунтириш хати олиб ўтирадиган маънавият замдеканларнинг иши ҳам таълим сифатига бирор фойдаси тегмаслигини тушундик.

Бас, шундай экан, бутун олий таълим тизимида мажбурий формани бекор қилсак нима бўлади? Нима ўзгаради? Ҳеч нарса!

Албатта, мажбурий формани бекор қилиш деганда, айримлар дарров кўрпани ўзига тортиб, ваҳимани бошламасин. Талабалар ҳаддидан ошмаслиги учун кийимга қўйилган айрим чекловлар барибир сақланиб қолади, бу барча жойда бор. Аммо бу чеклов мантиқий ва кичик бўлади ва талабада эркинлик кўпроқ бўлиши керак.

2️⃣ Мажбурий давоматни бекор қилиш — масофавий дарслар кўрсатиб турибдики, талаба жисмонан бирор дарсда бўлмаслиги жуда катта фожиа эмас. У мустақил ўзи ўрганиб, дарс материаллари билан танишиб, берилган мавзуни ўзлаштириши ҳам мумкин. Талабанинг бурнидан ип ўтказиб, аудиторияга мажбуран михлаб қўйиб, уни ўқитишга уриниш анчайин замондан орқада қолган методлардан эканлигини пандемия исботлаб қўйди. Аксинча мустақил таълимга катта урғу бериш, ўқитувчилар асосан тўғри йўналишни кўрсатиши лозимлиги, яъни талабага муайяан муаммонинг тайёр ечимини айтиш эмас, балки ўша муаммони қандай қилиб ечиш йўлларини ўргатиш кераклигини тушуняпмиз.

Хўш, шундай экан, нима учун олий таълим тизимида мажбурий давомат тизимини бекор қилмаймиз? Анъанавий ўқишлар бошлангандан кейин, ким истаса дарсга келсин, истамаса онлайн ўзи мустақил ўқисин, лекин асосийси оралиқ ва якуний назоратларни топширишига кўзи етса бўлди, десак нима бўлади? Таълим тизимимиз барбод бўладими? Ёки бирор фожиа рўй берадими? Ҳеч нарса бўл-май-ди!!! Бу ҳаммаси қуруқ гап, қуруқ сафсата.

3️⃣ Ҳафтасига беш кунлик ўқиш тизимига ўтиш — яна ўша юқоридаги гап. Талабалани мажбурлаб бутун ҳафта давомида университетда ушлаб ўтириш нотўғри ва эскирган метод. Бугунги замон бошқа, талаблар бошқа.

Масалан, барча олий таълим тизими беш кунлик режимга ўтса ва ўқув режаларини шунга мослаштирса, нима ўзгаради? Ёки талабаларимизнинг билими пасайиб кетадими (бундан ортиқ яна қаёққа пасайиши мумкин, ҳайронман)? Кимдир шу саволга аниқ, фактлар билан жавоб қайтара оладими? Аниқ ишонч билан айта оламанки, бу ҳам таълиминг тепасида турганларнинг асоссиз қўрқуви холос.

4️⃣ Конспект талаб қилиш — ортиқча изоҳ беришим шартмас, шунчаки ҳозир 2020 йил эканлигини эслатиб қўймоқчиман холос.

5️⃣ Ўқув йилини октябрь ойидан бошлаш — бу муаммоли масала эмас, шунчаки таклиф. Пандемия сабаб тест синовлари кечикиб ўтказилмоқда ва 1-курслар учун янги ўқув йили октябрь ойидан бошланадиган бўлди. Хориж тажрибасидан маълумки, академик ўқув йили одатда айнан октябрь ойидан бошланади. Бу кўп томондан қулай ва ўқув йилининг бундай юкламаси ҳам маъқул дея қабул қилинган. Шу сабабли бизда ҳам олий таълим муассасаларида барча курслар учун ўқув йилини октябрь ойидан бошласак зўр бўларди.

❓Сизда қандай таклифлар бор? Олий таълим тизимида таълим сифатига бевосита таъсир ўтказмайдиган яна қандай ортиқча талаб ва чекловларни олиб ташлаш ёки янги нарсалар қўшиш керак, деб ўйлайсиз?


👉 @xushnudbek 👈

1279 comments

Show 100 more comments
Tukhtamurod Juraev
Assalamu aleykum hammaga xayrli kech. Bu maqolani uqib o'zimni Oliy ta'lim to'g'risidagi fikrlarimni va takliflarimni bildirmoqchiman buning uchun avvalo quyidagilar amalga oshirlishi kerak
1. Davlat test markazi (DTM ) nomli tashkilotni vazifalarini o'zgartirish ya'ni testni o'rniga yozma ish qilish xuddi ЕГЭ yoki ОГЭ shakliga o"xshagan
2. Yuqorida keltirilganni bajarish uchun Xalq ta'limini isloh qilish(o'qituvchilar saviyasini oshirish)
3. 2- amalga oshirish uchun Universitet va Institutlarda korrupsiyani yo'qotish ya'ni o'qituvchilarni malakasini oshirish va oylik maoshni ham maktablarda ham oliy ta'limda ko'tarish kk.
4. Yana boshida aytganimdek yagona imtihon maktablarda o'tkazilishi yoki qabul qilish suhbat asosida va kredit tizimi
5. Universitetlarni yuqori ("...") Tashkilotlarga tobeligini kamaytirish
6. Yuqoridagilarni amalga oshirgandan keyin siz taklif qilayotganlarni amalga oshirish mumkin. Masalan masofadan talim, kospektsiz darslar va shunga o'xshagan davomat .
Ro‘ziyeva Zebiniso 👑👑👑🤴👸🤴👸🤴👸👑👑👑
Assalomu aleykum men ham sizni gaplarizga qõshilaman . Yana ta'limda umuman keraksiz narsalardan mustaqil ish refaratlar yana shunga õxshash qoģozbozlik xam ortiqcha . Talaba chetki fanlar uchun referatlar yozguncha õz mutaxasisligi bõyicha kõproq shuģullansa maqsadga muvofiq bõlardi. Demoqchimanki chetki fanlarni mustaqil ta' limini kamaytirib , mutaxasislikdagi soatlarga etibor qaratish lozim
Salokhiddinov Biloliddin
Asalomu alaykum Xushnud aka bu gaplarizni biz talaba yoshlar eshitib hayratlanib qoldik. Bu gaplar talaba .yoshlarni qiynab kelayotkan ichidagi dardi edi. Ming afsuski Palmani tagidagi Xoji akalar bizni gaplarimizni dod faryodlarimizni eshitishmaydiida exxxx
Ойбек Неьматов
Oliy ta'lim o'z nomi bilan oliy ta'lim bo'lishi kerak! Lekin bazida bog'cha bolasiga qilingandek tartib qoidalar joriy qilinadi...
1
Shavkat Shukurov
Assalomu alaykum. Mana kirish imtihonlarini shaffof qildik. Bilimi kuchliroq oʻqiyapti. Endi oraliq, joriy va yakuniy imtihonlarini onlayn qilib yuzing-koʻzing-qoshing degan tushunchalarni yoʻqotib bilimi bor va oʻqib oʻz ustida ishlagan talabalargina keyingi kurs va universitetni tamomlasa buyuk kelajak haqida oʻylasak, orzu qilsak boʻladi. Universitet oʻqituvchilarini ham talabga javob beradigan va oʻz sohasi mutaxassisi boʻlishi shart qilib qoʻyish kerak. Tanish bilishchilik yakuniy nazorat vaqtida ham, oʻqituvchilarni ishga qabul qilishda ham yoʻqotish kerak.
Muzrob Nabiyev
Bakalavrni tugatib bakalavr diplomini oladiganlarga ya'ni OTMlarga dars oʻtib boʻlmaskan. Men matematika yoʻnalishida oʻqiyman. Masalan Magistraturaga oʻqish niyatim yoʻq deylik. Universitetda oʻtilayotgan fanlar men kelajakda maktabda ishlayman yoki abiturent tayyorlayman desam kerak emas. Ayrim spes fanlarimiz maktabda dars oʻtish uchun umuman kerakmas. Koʻplab bitiruvchilarni koʻrdim. Bilim darajasi ancha past. Lekin oʻqishga kirguncha spes fandan 35 36 talab ishlab kirgan ekan. 4 yildan keyin men ham shu akalarim ahvoliga tuwamanmi. Bu fikrlar faqat matematika uchun
👤
hammani waroiti har xil kmdur 2-3xil kiym kiyolidi yana kmdr 7-8 xil va h.k lekn oramozda 1ta kiym bilan kifoyalaniwga majbur bogan talabalaram yetarlica topilada mani nazarmda. Sababi oldingiga oxwab otasini puliga krib oqidigan talabalar kamayvotti.
Doctor_A
Universitetda o'qituvchilarni saviyasini oshirish uchun o'qituvchilarni umrbodga ishga olmasdan vaqtinchalik shartnoma asosida olish kerak. Talabalar o'qituvchilarni maxsus reyting asosida baholab borishi kerak. Shartnoma tugagach uni uzaytirish uchun shu reytingni ham hisobga olinsa yaxshi bo'lardi. Shunda dars o'tmaydigan yoki saviyasi past o'qituvchilar ancha kamayardi
4
Azizjon🎓
Bizda majburiy davomat soqol degan narsalar haliyam bor
🍒Diyora Mukhtorova🍒
JASURBEK SUYUNKULOVICH
Хушнудбек Сиз айтган таклифларнинг кўпи ПОПУЛИЗМ!!! Ўзингизни талаба ва ёшларга яхши кўриниш учун ДАВЛАТ ТАШКИЛОТЛАРИ томонидан белгилаб қуйилган меъёрларга қарши чиқаяпсиз... Сизни кўп таклифларизга қушилиб бўлмайди!!! Биринчидан: Умумий формани бекор қилмаслик керак, бу европача кийиниш (футболка, джинси, кета, ва ҳ.к)га олиб келади. Институтга оқ куйлак ва қора брюк кийиб боришни ўзига хос гашти бор. Чиройли формада юрган талабани кўрганлар ҳам ўқишга кириб шундай чиройли кийиниб юришни орзу қилишади. Шу баҳонада давлат ишига ўтса расмий формада юришни ўрганишади. Иккинчидан: Дарвоза тагида утирган замдеканлар соқоли усган, футболка ва йиртиқ джинси кийган йигитларни, ялтир-юлтир, очиқ-сочиқ, киндиги очиқ, ўзига жалб қиладиган кийим кийган, калта юбка кийиб сонларини очиб юрган андишасиз қизларни институт даргоҳига киритишмайди ва ТЎППП-ТЎҒРИ ҚИЛИШАДИ!!! Учинчидан: Онлайн ўқиш бизда ҳали бу нарсага йиллар кераклигини кўрсатди. Авваламбор, талабаларнинг кўпчилиги қишлоқ жойларда яшайди. У ерда алоқа сифати паст, интернетга чиқиш қийин, видеодарс ва Зумда қатнашиш бу эртакдир. Талабаларнинг катта қисми берилган топшириқларни ҳам улда-жулда, тушуниб-тушунмай бажарган. Сабаби ҳаммада ҳам ноутбук йўқ, интернет трафик қиммат, тезлиги эса паст. Агар бизда мажбурий давомат бўлмаса, талабаларнинг аксарияти дарсга келмайди. Сабаби кўпчилиги ота-онанинг қистови билан ўқишга боради. Эркинлик берса кўчадан нари келмайди, компьютер ўйинлари, бильярд ва ҳоказолар билан машғул бўлишади. Баъзилари масжидга ҳам бориб, диний оқимларга кириб кетишаяпти, бу сир эмаску. Бизнинг менталитетда болани тергаб турмаса сондан чиқади. Шундай қаттиқ тарбия бўлганидан Ибн Сино, Беруний, Форобий, Улуғбеклар етишиб чиққан. Ҳозирчи? Ҳамма шароитлар борку? Нега ХХI aсрда алломалар чиқмаяпти? Американи ҳам Америка қилганлар- мигрантлардир, ўзининг аҳолиси эмас. Осиё, Африка мамлакатларидан ўқиган ёш-йигит қизлардир. Билиб қуйинг, Тартиб-интизом бўлган жойда тараққиёт ва ўзгаришлар бўлади!!! Ўзингиз ҳам дарсларга доим қатнашиб кам бўлганиз йўқ, ҳозирда ҳамма танийдиган ХУШНУДБЕК бўлгансиз, ёки гапим нотўғрими? Туртинчидан: Бизга Европача ҳаёт тарзини реклама қилманг, бизга тўғри келмайди. Ҳаром-ҳариш яшаш тарзи, беиймон ва бузук одатлар бизга тўғри келмайди. Европада ЛГБТга рухсат берилган, гей бўлиш модага айланган,, икки эркак никоҳ қураётган ҳаёт тарзи ва қадриятлари биз ўзбекларга асло керакмас. Бешинчидан: бизда баҳо қуйишда субъектив ҳолатлар кўп. Ҳокимият, Ҳуқуқ-тартибот органларида ишлайдиганларнинг фарзандларига баҳо ошириб қуйилади, негаки ортиқча муаммо кимга керак. Гуруҳ сардорлари, ректор, проректор, декан ва кафедра мудирларининг фарзандлари чаласавод ва билими паст бўлсаям, именно шулар баҳони БЕШГА ЁПИШАДИ, номдор стипендия ( Беруний, Навоий) соҳибига айланади, Магистратурага ҳам булар киради. Қани Сиз айтган АДОЛАТ??? Ҳа, конспект масаласи ва беш кунлик ўқиш бўйича таклифингизни ўринли деб ҳисоблайман, бизда таълим тизимида камчилик ва муаммолар бор, лекин буни бугун ёки эртага ечиб бўлмайди. Бунга йиллар керак. Фидоий кадрлар ва жадидларга ўхшаган ҳақиқий ватанпарвар шахслар керак. Шу билан бирга юқори ва муносиб маош тўлаш керак, устознинг обру-эътиборини кутариш керак. Бюрократия ва қоғозбозликдан халос қилиш керак. Ижодий эркинлик бериш керак. Ана ушандагина ислоҳотларнинг самараси кўринади... Бу фақатгина менинг шахсий фикр-мулоҳазаларим эди, холос. Қўшилиш ёки қўшилмаслик ихтиёрингиз.
Qoyil to'ppa tog'ri 100% +++
Sh.Ataboyeva
Assalomu alaykum. Taʼlim toʻgʻrisida gap ketarkan shuni aytish joizki men sirtqi boʻlim 3 -kurs talabasiman .Sirtqi boʻlimning ochilishidan maqsad nima edi ham oʻqib ham ishlash. Ishlaganda amliy bilimga ega boʻlish shundaymasmi. Lekin biz maktabga ish surab borsak dars berishmaydi nima emish bizga mumkinmas emish. Biz uyda utirsak yana 2 yilda tugatamiz keyin gʻirt chalasovot boʻlmaymizmi. Xushnud aka sizga savol. Sirtqi boʻlimda oʻqib dars berish mumkinmi.2005-yildagi qonunni oʻzgartirishning vaqi kelmadimikan.
Ахмаджон Мукимжонов
Hamma gaplar to'gri , ammo biz ta'lim korrupsiyani quritmasak. Hamma hohlasa keladi , hohlasa kelmaydi . Lekin soqqasini otib oraliq va yakuniylarni bitirib o'taveradi. Bazida pulga ham xojat yoq, tanishingiz yoki imtixonlar vaqtida telefoningiz bolsa ham ishlar 5 bo'ladi. O'qish boshlanishi haqida bolsa. Tezroq boshlanishi kerak. Ta'limni tiklash juda qiyin. Online ta'lim olgan o'qituvchi va shifokorlar , quruvchilar ishga kirib hammayoqni rasvo qiladi.
2
Sardorbek. Gulimov
Salom Hushnudbek aka.....O‘tgan yili abituriеnt birinchi tanlagan yo‘nalishiga kirolmasa, lekin qolgan 4 ta yo‘nalishiga kirgan bo'lsa xolagan yo‘nalishini tanlasa bo‘ladimi yoki yo‘q?
Рустамова
Nazarimda bu yerda an'anaviy o'qishni oktabr oyidan boshlash taklifi emas balki umuman har yilgi o'quv yilini oktabr oyidan boshlash taklifi keltirilgan bo'lsa kerak
Shirinoy Umarova Sadilloyevna
Talaba o‘qituvchini erkin o‘zi tanlashi kk
CYBERPUNK
JASURBEK SUYUNKULOVICH
Хушнудбек Сиз айтган таклифларнинг кўпи ПОПУЛИЗМ!!! Ўзингизни талаба ва ёшларга яхши кўриниш учун ДАВЛАТ ТАШКИЛОТЛАРИ томонидан белгилаб қуйилган меъёрларга қарши чиқаяпсиз... Сизни кўп таклифларизга қушилиб бўлмайди!!! Биринчидан: Умумий формани бекор қилмаслик керак, бу европача кийиниш (футболка, джинси, кета, ва ҳ.к)га олиб келади. Институтга оқ куйлак ва қора брюк кийиб боришни ўзига хос гашти бор. Чиройли формада юрган талабани кўрганлар ҳам ўқишга кириб шундай чиройли кийиниб юришни орзу қилишади. Шу баҳонада давлат ишига ўтса расмий формада юришни ўрганишади. Иккинчидан: Дарвоза тагида утирган замдеканлар соқоли усган, футболка ва йиртиқ джинси кийган йигитларни, ялтир-юлтир, очиқ-сочиқ, киндиги очиқ, ўзига жалб қиладиган кийим кийган, калта юбка кийиб сонларини очиб юрган андишасиз қизларни институт даргоҳига киритишмайди ва ТЎППП-ТЎҒРИ ҚИЛИШАДИ!!! Учинчидан: Онлайн ўқиш бизда ҳали бу нарсага йиллар кераклигини кўрсатди. Авваламбор, талабаларнинг кўпчилиги қишлоқ жойларда яшайди. У ерда алоқа сифати паст, интернетга чиқиш қийин, видеодарс ва Зумда қатнашиш бу эртакдир. Талабаларнинг катта қисми берилган топшириқларни ҳам улда-жулда, тушуниб-тушунмай бажарган. Сабаби ҳаммада ҳам ноутбук йўқ, интернет трафик қиммат, тезлиги эса паст. Агар бизда мажбурий давомат бўлмаса, талабаларнинг аксарияти дарсга келмайди. Сабаби кўпчилиги ота-онанинг қистови билан ўқишга боради. Эркинлик берса кўчадан нари келмайди, компьютер ўйинлари, бильярд ва ҳоказолар билан машғул бўлишади. Баъзилари масжидга ҳам бориб, диний оқимларга кириб кетишаяпти, бу сир эмаску. Бизнинг менталитетда болани тергаб турмаса сондан чиқади. Шундай қаттиқ тарбия бўлганидан Ибн Сино, Беруний, Форобий, Улуғбеклар етишиб чиққан. Ҳозирчи? Ҳамма шароитлар борку? Нега ХХI aсрда алломалар чиқмаяпти? Американи ҳам Америка қилганлар- мигрантлардир, ўзининг аҳолиси эмас. Осиё, Африка мамлакатларидан ўқиган ёш-йигит қизлардир. Билиб қуйинг, Тартиб-интизом бўлган жойда тараққиёт ва ўзгаришлар бўлади!!! Ўзингиз ҳам дарсларга доим қатнашиб кам бўлганиз йўқ, ҳозирда ҳамма танийдиган ХУШНУДБЕК бўлгансиз, ёки гапим нотўғрими? Туртинчидан: Бизга Европача ҳаёт тарзини реклама қилманг, бизга тўғри келмайди. Ҳаром-ҳариш яшаш тарзи, беиймон ва бузук одатлар бизга тўғри келмайди. Европада ЛГБТга рухсат берилган, гей бўлиш модага айланган,, икки эркак никоҳ қураётган ҳаёт тарзи ва қадриятлари биз ўзбекларга асло керакмас. Бешинчидан: бизда баҳо қуйишда субъектив ҳолатлар кўп. Ҳокимият, Ҳуқуқ-тартибот органларида ишлайдиганларнинг фарзандларига баҳо ошириб қуйилади, негаки ортиқча муаммо кимга керак. Гуруҳ сардорлари, ректор, проректор, декан ва кафедра мудирларининг фарзандлари чаласавод ва билими паст бўлсаям, именно шулар баҳони БЕШГА ЁПИШАДИ, номдор стипендия ( Беруний, Навоий) соҳибига айланади, Магистратурага ҳам булар киради. Қани Сиз айтган АДОЛАТ??? Ҳа, конспект масаласи ва беш кунлик ўқиш бўйича таклифингизни ўринли деб ҳисоблайман, бизда таълим тизимида камчилик ва муаммолар бор, лекин буни бугун ёки эртага ечиб бўлмайди. Бунга йиллар керак. Фидоий кадрлар ва жадидларга ўхшаган ҳақиқий ватанпарвар шахслар керак. Шу билан бирга юқори ва муносиб маош тўлаш керак, устознинг обру-эътиборини кутариш керак. Бюрократия ва қоғозбозликдан халос қилиш керак. Ижодий эркинлик бериш керак. Ана ушандагина ислоҳотларнинг самараси кўринади... Бу фақатгина менинг шахсий фикр-мулоҳазаларим эди, холос. Қўшилиш ёки қўшилмаслик ихтиёрингиз.
Biz allaqachon. Yevropacha tizimga o'tishimiz kerak edi. Tepada senga o'xshaganlar tufayli O'zbekiston borgan sari qoloqlashib ketyapti. Nima yevropacha hayot degani faqat geylar deganimi. Agar Yevropaliklaram senga o'xshab fikrlaganda musulmonlarni terrorchiga chiqarib qo'yarkanda
2
Bolalarim Meni Baxtim
Xushnudbek aka menga supir kantirak xaqida tushuncha bering iltimos
Nargiza Hamroyeva 214
DARSLAR BOSHLANSIN ONLINE XOHLOVCHILAR ONLINE
AN'ANAVIY ISTAGANLAR AN'ANAVIY O'QIYVERSIN))
Naima Suyunova
Sardorbek. Gulimov
Salom Hushnudbek aka.....O‘tgan yili abituriеnt birinchi tanlagan yo‘nalishiga kirolmasa, lekin qolgan 4 ta yo‘nalishiga kirgan bo'lsa xolagan yo‘nalishini tanlasa bo‘ladimi yoki yo‘q?
Birinchisiga kirolmay, qolgan to‘rttasiga kirgan bo'lsangiz, ikkinchisi majburiy bopladi
Muhiddinova Sh
Men 3 yil universitetda o'qib bo'sh vaqtlarimda o'zim qiziqqan adabiyotlarni o'qishga, til o'rganishga umuman vaqtim bo'lmadi. Universitetga har kun borish majburiy va o'zimizga keraksiz bo'lgan nomutaxasislik fanlarini o'qishni ham majburiy qilib qo'yishadi. Tabiiyki bu ancha vaqtimizni oladi va mustaqil o'qib o'rganishning iloji bo'lmaydi. Har bir kishi mutaxasisligining o'zi qiziqqan bir yo'nalishini olib faqat shuni ustida ishlash uchun imkon yaratib berish kerak. Bizdan hamma narsani bilishni talab etish noto'g'ri deb o'ylayman. Fanlar tanlov asosida bo'lsa yanayam yaxshi bo'lardi.
1
Diyorbek
Gap yoʻq judayam zoʻr taklif boʻlibdi
1
Show next 100 comments