Xushnudbek.uz
Пандемия баҳонасида олий таълимда нималар ўзгариши керак?

Коронавирус пандемияси жуда кўп соҳаларда бўлгани каби таълим тизимида ҳам қотиб қолган стереотипларни парчалаб ташлади. "Бунинг иложи йўқ" дея қаршилик кўрсатилган кўп ишлар ўз-ўзидан амалга ошиб кетди.

Биргина онлайн ҳужжат қабул қилиш тизимини мисол келтириш мумкин. Бакалаврга ҳам, магистрга ҳам, коллеж-техникумлардан тортиб мактаб-лицейларга ҳам, ўқишни кўчиришу иккинчи мутахассисликка ҳам онлайн ҳужжат қабул қилинди. Айрим камчиликларни айтмаса, ҳеч бир муаммо бўлгани ҳам йўқ.

Хўш, шундай экан, яна бошқа масалаларни ҳам кўриб чиқиш пайти келмадимикин? Масалан, мен қуйидагиларни таклиф қиламан:

1️⃣ Мажбурий формани бекор қилиш — пандемия пайтида ҳамма уйда ўқияпти ва талабалар уйида исталган кийимида юришибди. Бундан келиб чиқадики, кийим талабанинг билимига таъсир ўтказадиган фактор эмас. Оқ кўйлак, қора шим, галстук ва узун пайпоқ кийса ақлли талаба ёки шуларни киймаса аҳмоқ талабага айланиб қолмаслигини ўз кўзимиз билан кўрдик. Эрталабдан эшикни тагида турволиб, галстуги йўқ ёки кўйлагининг ранги бошқача талабаларни тўхтатиб, тушунтириш хати олиб ўтирадиган маънавият замдеканларнинг иши ҳам таълим сифатига бирор фойдаси тегмаслигини тушундик.

Бас, шундай экан, бутун олий таълим тизимида мажбурий формани бекор қилсак нима бўлади? Нима ўзгаради? Ҳеч нарса!

Албатта, мажбурий формани бекор қилиш деганда, айримлар дарров кўрпани ўзига тортиб, ваҳимани бошламасин. Талабалар ҳаддидан ошмаслиги учун кийимга қўйилган айрим чекловлар барибир сақланиб қолади, бу барча жойда бор. Аммо бу чеклов мантиқий ва кичик бўлади ва талабада эркинлик кўпроқ бўлиши керак.

2️⃣ Мажбурий давоматни бекор қилиш — масофавий дарслар кўрсатиб турибдики, талаба жисмонан бирор дарсда бўлмаслиги жуда катта фожиа эмас. У мустақил ўзи ўрганиб, дарс материаллари билан танишиб, берилган мавзуни ўзлаштириши ҳам мумкин. Талабанинг бурнидан ип ўтказиб, аудиторияга мажбуран михлаб қўйиб, уни ўқитишга уриниш анчайин замондан орқада қолган методлардан эканлигини пандемия исботлаб қўйди. Аксинча мустақил таълимга катта урғу бериш, ўқитувчилар асосан тўғри йўналишни кўрсатиши лозимлиги, яъни талабага муайяан муаммонинг тайёр ечимини айтиш эмас, балки ўша муаммони қандай қилиб ечиш йўлларини ўргатиш кераклигини тушуняпмиз.

Хўш, шундай экан, нима учун олий таълим тизимида мажбурий давомат тизимини бекор қилмаймиз? Анъанавий ўқишлар бошлангандан кейин, ким истаса дарсга келсин, истамаса онлайн ўзи мустақил ўқисин, лекин асосийси оралиқ ва якуний назоратларни топширишига кўзи етса бўлди, десак нима бўлади? Таълим тизимимиз барбод бўладими? Ёки бирор фожиа рўй берадими? Ҳеч нарса бўл-май-ди!!! Бу ҳаммаси қуруқ гап, қуруқ сафсата.

3️⃣ Ҳафтасига беш кунлик ўқиш тизимига ўтиш — яна ўша юқоридаги гап. Талабалани мажбурлаб бутун ҳафта давомида университетда ушлаб ўтириш нотўғри ва эскирган метод. Бугунги замон бошқа, талаблар бошқа.

Масалан, барча олий таълим тизими беш кунлик режимга ўтса ва ўқув режаларини шунга мослаштирса, нима ўзгаради? Ёки талабаларимизнинг билими пасайиб кетадими (бундан ортиқ яна қаёққа пасайиши мумкин, ҳайронман)? Кимдир шу саволга аниқ, фактлар билан жавоб қайтара оладими? Аниқ ишонч билан айта оламанки, бу ҳам таълиминг тепасида турганларнинг асоссиз қўрқуви холос.

4️⃣ Конспект талаб қилиш — ортиқча изоҳ беришим шартмас, шунчаки ҳозир 2020 йил эканлигини эслатиб қўймоқчиман холос.

5️⃣ Ўқув йилини октябрь ойидан бошлаш — бу муаммоли масала эмас, шунчаки таклиф. Пандемия сабаб тест синовлари кечикиб ўтказилмоқда ва 1-курслар учун янги ўқув йили октябрь ойидан бошланадиган бўлди. Хориж тажрибасидан маълумки, академик ўқув йили одатда айнан октябрь ойидан бошланади. Бу кўп томондан қулай ва ўқув йилининг бундай юкламаси ҳам маъқул дея қабул қилинган. Шу сабабли бизда ҳам олий таълим муассасаларида барча курслар учун ўқув йилини октябрь ойидан бошласак зўр бўларди.

❓Сизда қандай таклифлар бор? Олий таълим тизимида таълим сифатига бевосита таъсир ўтказмайдиган яна қандай ортиқча талаб ва чекловларни олиб ташлаш ёки янги нарсалар қўшиш керак, деб ўйлайсиз?


👉 @xushnudbek 👈

1279 comments

Show 100 more comments
Risolat
Menda yana bitta va zo‘r taklif bor. Shu talabalar uchun internet trafik narxlarini pasaytirishsin. Agar onlayn bo‘lsa jonga tegdiyu
Mohina Hasanova
OTMlardagi ba'zi o'qituvchilar o'zini kim deb o'ylaydi hayronman. Talabani odam o'rnida ko'rmaydi.
2
𝕵𝖆𝖑𝖔𝖑𝖎𝖉𝖉𝖎𝖓 𝕸𝖆𝖗𝖉𝖔𝖓𝖔𝖛👨‍⚕️
Hammaga xayrli kech! Haftasiga 5kunlik o'qishga o'tish taklifini qo'llab quvvatlayman. Chunki talaba o'z ustida ishlaydigan odam, unga ortiqcha bosim va majburiy ishlar faqat va faqat zarariga ishlaydi. Asosiysi ko'proq erkin shug'ullanib izlanib, amaliyot o'tab borishi o'sishi kerak. Dars jarayonida o'sish foizi amaliyot bilan birga ketganchalik o'sish foizi bilan tenglasha olmaydi. Shuning uchun haftada 5kunlik o'qish talaba uchun izlanishga vaqt va amaliy ko'nikma uchun imkoniyat bo'ladi va zamon talabi bo'lgan chet tillarini darsdan tashqari o'rganishga imkoniyat yana ham ko'payadi. Bu shaxsiy fikrim.
Mohina Hasanova
O'qituvchini talabaga munosabati degan yo'riqnoma ishlab chiqish kerak
1
Raxmatullo
Online darslar umuman kerak emas amaliyoti bor fanlarni rasvosi chiqayabdi
Masalan tibbiyotda o‘qiydiganlar bemor bilan ishlamasa bo‘lmaydi
2
S.A.Rakhmonov
Hamma takliflar yaxshiku PORA masalasi haligacha yopiq turibdi
1
Raxmatullo
S.A.Rakhmonov
Hamma takliflar yaxshiku PORA masalasi haligacha yopiq turibdi
Uni yo‘qotish qiyinov. Nafs yomonda
1
Xolidaxon Qaynarova
Maruzalarda davomad qilmaslik kerak shunda talaba kelishi uchun oqituvchilar leksiyani sal qiziqarliroq òtishga harakat qilishar. Hozirgi zerikarli uyqu bosadigan leksiyalarga vaqtni ketgazishdan nima foyda
4
👩🏼‍⚕️MeBegim👩🏼‍🎓
Жуда тугри гапиргансиз. Эсимда бир формасиз борганимиз сабабли канча дарслардан колиб кетганмиз давомат пасайди деб хам шу кун гап эшитганмиз . Конспект хакидаку гапирмаса хам булади . Хаттоки хозр хам конспект ёзип домлаларга ташлашимиз кк эканлигини айтишмокда. Бундан ташкари шу конспектни электрон шаклини moodle га ташлашимиз хам кк эмиш. Худди агар конспект килсак билимдон булиб коладигандек🤣🤣🤣. Укиш бошланишига келсак, октябрь ойидан ким укимокчи булса ан'анавий ким хохласа онлайн бошласа яхши булар эди.
2
○ ຕ.ຕ.ຕ ○
Ayniqsa tibbiyot talabalariga qiyin bölyabdi onlayn öqish karantin qoidalariga rioya qilgan holda öqishni davom ettirish kerak mani fikrimcha
1
Elyor Ruzmetov
OTMlar faoliyati oshishi uchun, ishga kirishdagi byurokratik to‘siqlarni yo‘qotish kerak. Keyin OTMlar talabani ishga joylatib qo‘ymasligi zarur. Talaba bitirgach o‘zi xohlagan joyga ishga joylashsin, xohlamasa ishlamasin. Institut 100% ish bilan ta‘minladim deb maqtangani bilan, uning 80%ida oyligi juda past va kadrni xohishlari inobatga olinmaydi. Ishda bilimli yoshlar qancha muvaffaqiyatga erishish imkoni ko‘p bo‘lsa, talabalar ham shunga yarasha o‘qiydi.
Administration
Commentariylar deyarli 1000 ta boʻlibdi. Shunday boʻlsa ham taklif.

Umumiy hisobda deyarli bir kunda 6 para dars oʻtiladi. Shuni 7 para qilib, hech qanaqangi abedgacha meni darsim, abeddan keyin meni darsim degan rejimni yoʻqotib hamma uchun har para dars rejimini kiritishni tavsiya qilaman.

Bu qanday? Yaʼni bir kunda 7 para dars. Sizga qaysi biri kerak boʻlsa, oʻsha paraga borasiz. Jadvalingizda bor, lekin bugungi mavzuni yaxshi bilasizmi, xohlang bormang. Yaxshisi Futbol toʻgaragiga boring...

Keyin, bitta fanni faqat ustoz Eshqobilov emas balki ustoz Toshqobilov ham oʻtsin. Menga yoqqan ustoz Toshqobilov sizga yoqmasligi mumkin...

Balkim samarasi sezilmas, biroq erkinlik bor joyda qiziqish kuchli boʻladi deb hisoblayman.

TerDU talabasi Tolmasbek Yangiboyev
Numonjon MALIKOV
Олий таълим хусусий секторга утмаса баъзи таъкиклар сакланиб колади. чунки ёшлар сиёсати деган дастур бор. буни ОТМларга юкламасдан бошка иложи йук
S.A.Rakhmonov
Leksiyalardan umuman foyda yuq
1
Doston Sa'dullayev
Darsni onlayn otsa ham boladi lekin hamma hududlarda ham internet tezligi yaxshimas
ZАФАРБЕК АТАДЖОНОВ
Ассалому алейкум олий таьлимда куп нарсалар эсдан чикиб колди.Масалан олий маьлумотли мутахассисларни етиштириш .хуш кандай килиб .Юртимизда куплаб малакали мутахассислар бор лекин уларнинг маьлумоти урта махсус .шуларни олий маьлумотли килиш тугрисинда бир нача карорлар кабул килиниб амалда бажарилмай ётибди .Бу урта махсус маьлумотли мутахассисларни 10 йил 20 йил стажи бор .Шулар учун олий таьлимда укитиб етук мутахассис етиштириш максадида ШУ ЙИЛНИ УЗИДА ЯНИ БУГУНДАН БОШЛАБ
,,,МАХСУС СИРТКИ,,,2-3 йиллик булимларни хозирок йулга куйиш керак.Нима учун бизда карор кабул килиниб уни бажариш учун яна карор каракми????. Олий таьлимда хамма йуналишда МАХСУС СИРТКИни очилишини купчилик укитувчилар,мураббийлар ва ишчилар шу йилдан укитилиши шарт.Чунки буларнинг ёши 40- 50дан ошган .Хар оилада 2-3тадан фарзандлари контрак асосида укийди.Узбекистон буйлаб урта махсус маьлумотли укитивчилар ишдан бушаган хозирда ишсиз.МАХСУС СИРТКИ булимлар очилиши тарафдорлари жуда куп чунки купчиликни тагдири шунга боглик. ХУШНУДБЕК сиздан илтимос шу махсус сиртки укишни очилишига ёрдам беринг купчиликга ёрдам бериб савобга колардингиз.
Doniyorbek jõrayev
Hammamizga malumki abituriyentlar o'qishga qabul qilingada ularni o'qish davomida davlat granti yoki kantrak asosida o'qishlari o'qish ni tamomlagungacha belgilanadi. Meni taklifim shuki har bir talaba har semester uchun davlat grantini olishi mumkin gratda o'qiyotgan talaba essa norma ni bajara olmasa keyingi semestergacha kantrakt asosida o'qiydi. Bunda o'zlashtiriah bali va semester oxirida mutaxasislik fanidan imtihon olib saralash kerakmi yokidakim boshqa usuldami?
S.A.Rakhmonov
Yaxshi mavzu tanlabsilar ''Qoloq ta'lim tizimi'' lekin bizni hech kim eshitmaydi ))
Ином Хужакулов
Ajotib taklif buldi Xushnudbek aka!!!
Haqiatdan ham talabanimg nb sini sanab tavbasiga tayantirgandan kura sal Mardlarcha yondashib HALOLING BULSIN AGAR ORALIQ VA YAKUNIY NAZORATDAN UTOLSANG BULDI desalar bormi kutilganidan yaxshiroq natija berishgan bulardi, hamda oqibatmi nima desak buladi xullas PISHIRGAN OSHINI UZI YEYISHINI TUSHUNISHADI VA UNI MAZALIROQ TAYYORLASHGA HARAKAT QILADI... KORRUPSIYA ham bunday sharoitda sezilarli pasayishi mumkin.
YAXSHI VA ERKIN SHAROITDA HAR QANDAY TIRIK JON INTILISHDA BULADI menimcha
Тохир
Кабул килинадига талабалар квотасини янада купайтириш керак, шунда ота оналар кийналиб топган пулларини Киргизистон йоки Казагистонга укишга кирган болаларини контракти учун сарифлашмайди. Хар холда контрак пуллари узимизни Узбекистонда коларди, бечора укувчилар чегарадан утиш деган машаккатдан кутилишарди
🅝🅐🅡🅖🅘🅩🅐
Assalomu alaykum
Mana imtixonlaram oz qoldi mandad ham ha demay chiqib qoladi lekin talaba boladiganlar ham ko'p ham oz bu yil pandimiya sababli kongildagiday o'qishga tayyorgarlik ko'rolmadik shuni uchun 50 ball toplaganlarni ham o'qishga qabul qilsa zo'r bolardi to'g'i lekin 1 ball olgan abuterent ham o'qisa bo'ladi supper kantrakt supper mupper kantraktda o'qishi mumkin mablag'i to'g'ri kelmaydiganlar ham borku dim bo'lmagan bu yil shunday imtiyoz bo'lganda zo'r bolardi hamma xursand bo'lardi
1
Show next 100 comments