Xushnudbek.uz
Пандемия баҳонасида олий таълимда нималар ўзгариши керак?

Коронавирус пандемияси жуда кўп соҳаларда бўлгани каби таълим тизимида ҳам қотиб қолган стереотипларни парчалаб ташлади. "Бунинг иложи йўқ" дея қаршилик кўрсатилган кўп ишлар ўз-ўзидан амалга ошиб кетди.

Биргина онлайн ҳужжат қабул қилиш тизимини мисол келтириш мумкин. Бакалаврга ҳам, магистрга ҳам, коллеж-техникумлардан тортиб мактаб-лицейларга ҳам, ўқишни кўчиришу иккинчи мутахассисликка ҳам онлайн ҳужжат қабул қилинди. Айрим камчиликларни айтмаса, ҳеч бир муаммо бўлгани ҳам йўқ.

Хўш, шундай экан, яна бошқа масалаларни ҳам кўриб чиқиш пайти келмадимикин? Масалан, мен қуйидагиларни таклиф қиламан:

1️⃣ Мажбурий формани бекор қилиш — пандемия пайтида ҳамма уйда ўқияпти ва талабалар уйида исталган кийимида юришибди. Бундан келиб чиқадики, кийим талабанинг билимига таъсир ўтказадиган фактор эмас. Оқ кўйлак, қора шим, галстук ва узун пайпоқ кийса ақлли талаба ёки шуларни киймаса аҳмоқ талабага айланиб қолмаслигини ўз кўзимиз билан кўрдик. Эрталабдан эшикни тагида турволиб, галстуги йўқ ёки кўйлагининг ранги бошқача талабаларни тўхтатиб, тушунтириш хати олиб ўтирадиган маънавият замдеканларнинг иши ҳам таълим сифатига бирор фойдаси тегмаслигини тушундик.

Бас, шундай экан, бутун олий таълим тизимида мажбурий формани бекор қилсак нима бўлади? Нима ўзгаради? Ҳеч нарса!

Албатта, мажбурий формани бекор қилиш деганда, айримлар дарров кўрпани ўзига тортиб, ваҳимани бошламасин. Талабалар ҳаддидан ошмаслиги учун кийимга қўйилган айрим чекловлар барибир сақланиб қолади, бу барча жойда бор. Аммо бу чеклов мантиқий ва кичик бўлади ва талабада эркинлик кўпроқ бўлиши керак.

2️⃣ Мажбурий давоматни бекор қилиш — масофавий дарслар кўрсатиб турибдики, талаба жисмонан бирор дарсда бўлмаслиги жуда катта фожиа эмас. У мустақил ўзи ўрганиб, дарс материаллари билан танишиб, берилган мавзуни ўзлаштириши ҳам мумкин. Талабанинг бурнидан ип ўтказиб, аудиторияга мажбуран михлаб қўйиб, уни ўқитишга уриниш анчайин замондан орқада қолган методлардан эканлигини пандемия исботлаб қўйди. Аксинча мустақил таълимга катта урғу бериш, ўқитувчилар асосан тўғри йўналишни кўрсатиши лозимлиги, яъни талабага муайяан муаммонинг тайёр ечимини айтиш эмас, балки ўша муаммони қандай қилиб ечиш йўлларини ўргатиш кераклигини тушуняпмиз.

Хўш, шундай экан, нима учун олий таълим тизимида мажбурий давомат тизимини бекор қилмаймиз? Анъанавий ўқишлар бошлангандан кейин, ким истаса дарсга келсин, истамаса онлайн ўзи мустақил ўқисин, лекин асосийси оралиқ ва якуний назоратларни топширишига кўзи етса бўлди, десак нима бўлади? Таълим тизимимиз барбод бўладими? Ёки бирор фожиа рўй берадими? Ҳеч нарса бўл-май-ди!!! Бу ҳаммаси қуруқ гап, қуруқ сафсата.

3️⃣ Ҳафтасига беш кунлик ўқиш тизимига ўтиш — яна ўша юқоридаги гап. Талабалани мажбурлаб бутун ҳафта давомида университетда ушлаб ўтириш нотўғри ва эскирган метод. Бугунги замон бошқа, талаблар бошқа.

Масалан, барча олий таълим тизими беш кунлик режимга ўтса ва ўқув режаларини шунга мослаштирса, нима ўзгаради? Ёки талабаларимизнинг билими пасайиб кетадими (бундан ортиқ яна қаёққа пасайиши мумкин, ҳайронман)? Кимдир шу саволга аниқ, фактлар билан жавоб қайтара оладими? Аниқ ишонч билан айта оламанки, бу ҳам таълиминг тепасида турганларнинг асоссиз қўрқуви холос.

4️⃣ Конспект талаб қилиш — ортиқча изоҳ беришим шартмас, шунчаки ҳозир 2020 йил эканлигини эслатиб қўймоқчиман холос.

5️⃣ Ўқув йилини октябрь ойидан бошлаш — бу муаммоли масала эмас, шунчаки таклиф. Пандемия сабаб тест синовлари кечикиб ўтказилмоқда ва 1-курслар учун янги ўқув йили октябрь ойидан бошланадиган бўлди. Хориж тажрибасидан маълумки, академик ўқув йили одатда айнан октябрь ойидан бошланади. Бу кўп томондан қулай ва ўқув йилининг бундай юкламаси ҳам маъқул дея қабул қилинган. Шу сабабли бизда ҳам олий таълим муассасаларида барча курслар учун ўқув йилини октябрь ойидан бошласак зўр бўларди.

❓Сизда қандай таклифлар бор? Олий таълим тизимида таълим сифатига бевосита таъсир ўтказмайдиган яна қандай ортиқча талаб ва чекловларни олиб ташлаш ёки янги нарсалар қўшиш керак, деб ўйлайсиз?


👉 @xushnudbek 👈

1279 comments

Show 100 more comments
🅝🅐🅡🅖🅘🅩🅐
Assalomu alaykum
Mana imtixonlaram oz qoldi mandad ham ha demay chiqib qoladi lekin talaba boladiganlar ham ko'p ham oz bu yil pandimiya sababli kongildagiday o'qishga tayyorgarlik ko'rolmadik shuni uchun 50 ball toplaganlarni ham o'qishga qabul qilsa zo'r bolardi to'g'i lekin 1 ball olgan abuterent ham o'qisa bo'ladi supper kantrakt supper mupper kantraktda o'qishi mumkin mablag'i to'g'ri kelmaydiganlar ham borku dim bo'lmagan bu yil shunday imtiyoz bo'lganda zo'r bolardi hamma xursand bo'lardi
1
Mansur Valibekov
Voy daxshat menga yoqadigan gaplar bo'libdida bular formang qani deydi galustik qani deydi darsda xonaga qamab olib qo'rqitadi va semestr oxirida bechora talabaning bor soqqasini oladi ming afsus ta'lim dargohlarimiz mana shunaqa ahvolga kelib qolgan.
🅝🅐🅡🅖🅘🅩🅐
Тохир
Кабул килинадига талабалар квотасини янада купайтириш керак, шунда ота оналар кийналиб топган пулларини Киргизистон йоки Казагистонга укишга кирган болаларини контракти учун сарифлашмайди. Хар холда контрак пуллари узимизни Узбекистонда коларди, бечора укувчилар чегарадан утиш деган машаккатдан кутилишарди
Shu gapga qo'shilaman men hsm to'g'ri gap ko'pdan ko'p odamlar chetga ishonib chetdagi uneversetetlarga ketishyapti
🅝🅐🅡🅖🅘🅩🅐
Тохир
Кабул килинадига талабалар квотасини янада купайтириш керак, шунда ота оналар кийналиб топган пулларини Киргизистон йоки Казагистонга укишга кирган болаларини контракти учун сарифлашмайди. Хар холда контрак пуллари узимизни Узбекистонда коларди, бечора укувчилар чегарадан утиш деган машаккатдан кутилишарди
++++
1
Махаммаджонов Акбарали
Juda yaxwi mavzu kotarilibdi,men wuni tavsiya qilardimki instutularda umumiy fanlardan kora amaliyotni kuchliroq qilsa juda yaxwi bolardi,misol uchun 1yilda 1marta emas balkim 2 marta qilsa yaxwiroq bolarmidi.
1
Salokhiddinov Biloliddin
Тохир
Кабул килинадига талабалар квотасини янада купайтириш керак, шунда ота оналар кийналиб топган пулларини Киргизистон йоки Казагистонга укишга кирган болаларини контракти учун сарифлашмайди. Хар холда контрак пуллари узимизни Узбекистонда коларди, бечора укувчилар чегарадан утиш деган машаккатдан кутилишарди
Sifat ham kerakmi yo faqat talaba sonimi shunga etibkr berish kerak deb oylayamn. Ohirgi 2 yilda kvotalar soni ancha oshdi
1
Alisher Shavkatovich
Hurmatli Xushnudbek aka O'zbekiston OTM larga super kontrakt narxlari juda baland o'zimizga ham qo'shni davlatlarnikidek narxlar belgilansa yaxshi bo'lardi,
Faqtgina shu yil pandemiyani inobatga olgan holda, pandemiya davrida talabalar sarson bo'lib o'zga yurtlarga ovvora bo'lib yurmasdan o'zimizda yaxshi ta'lim olgan bo'larmidi?
Bu mening shaxsiy fikrim...
O'ylaymanki komentni o'qib o'z munosabatingizni bildirasiz!
Xushnudbek aka sizga ming bor rahmat shu muammolarni ko'targaningiz uchun.
2
Jahongir
Gap yoq zor Xushnud aka lekin bu dard bn aytip bizni yaramizni tirnayotgan gaplarizni kimdir eshitadimi ozi shuni muhokamaga xam qoyish kerak da qayerdadir.
Menda xam bir taklif bor yaqshi oquvchi ni tayorlash uchun yaqshi ustoz kerak har haftani ohiridami yoki boshqa paytdami oqtuvchilarni xam baholap borish kerak darsdan oquvchilarning qanchalik qoniqishini tekshirip korish kerak bu meni shaxsiy fikrim
3
Мухаёхон
Менимча хам квоталарни купайтириш кк деб уйлайман шунда фарзандларимиз киргизга ёки бошка кушни давлатларга утиб укишмас эди кантрактлар хам Узбекистонда узимизга колар эди
1
Durdona Nizomovna
Doniyorbek jõrayev
Hammamizga malumki abituriyentlar o'qishga qabul qilingada ularni o'qish davomida davlat granti yoki kantrak asosida o'qishlari o'qish ni tamomlagungacha belgilanadi. Meni taklifim shuki har bir talaba har semester uchun davlat grantini olishi mumkin gratda o'qiyotgan talaba essa norma ni bajara olmasa keyingi semestergacha kantrakt asosida o'qiydi. Bunda o'zlashtiriah bali va semester oxirida mutaxasislik fanidan imtihon olib saralash kerakmi yokidakim boshqa usuldami?
Farzandini davlat garnti asosida o'qishga kirganini eshitgan har bir ota ona quvonchdan osmonlarda uchadi. Normani bajara olmasa (tushunishim bo'yicha sessiyada biror bir fandan yiqilsa) keyingi semestr kontrakt asosida o'qisin degan taklif menimcha bu to'g'ri emas. O'zi shundog'am grant asosida o'qiyotganlar umumiy fanlarining 30% ni 3 ga yopsa keyingi sessiyagacha stipendiya ololmaydi. Farzandini o'qitayotgan hamma oila ham o'ziga to'q yashamaydi. Hech bo'lmaganda o'sha stipendiya yordam bo'ladi. Agar siz aytgan taklif ham kiritilsa kontraktni to'lay olmaydigan talaba o'qishdan haydalishi kerakmi???
2
Бакиев Эркин
Масофавий таълимга кушилмайман.Сизчи Хушнудбек фалон институтда укиётган студентлардан тажриба тарикасида бир диктант ёздирингчи кейин курамиз,неча бахо олар экан.Купайтириш жадвалини хам бир суранг канчаси ёд олган экан.
2
🅝🅐🅡🅖🅘🅩🅐
Alisher Shavkatovich
Hurmatli Xushnudbek aka O'zbekiston OTM larga super kontrakt narxlari juda baland o'zimizga ham qo'shni davlatlarnikidek narxlar belgilansa yaxshi bo'lardi, Faqtgina shu yil pandemiyani inobatga olgan holda, pandemiya davrida talabalar sarson bo'lib o'zga yurtlarga ovvora bo'lib yurmasdan o'zimizda yaxshi ta'lim olgan bo'larmidi? Bu mening shaxsiy fikrim... O'ylaymanki komentni o'qib o'z munosabatingizni bildirasiz! Xushnudbek aka sizga ming bor rahmat shu muammolarni ko'targaningiz uchun.
Xm men ham shuni o'ylab turgandim juda juda qimmat super kantrakt yana mani toplagan ballim supper kantraktga yetmay turibdi uydagilar supperga ilsang o'qitamiz degandi bahosi eshtsam o'qitishmidi u pul bilan toplagan ballim 50.7 supper mupperga togri keladi 20 barobar to'lash uchun ancha pul kerak
1
Oilam baxtim
Jiyanlarim Yaponiya va Kareyada o'qiydi.Xuddi shu sistema ulada.Kuladi bizani o'qish sistemamizaga.Natija un mas xo'jako'rsinga bari.Qobiĝimizga o'ralib qogande
4
•••Olimjon℠ | イタチ
Мактабда дарс Яхши утилса хеч йук битта синфдан 10 дона укувчи укишга киради укимишлилар купаяди унинг учун шунга яраша квоталар ха ажратилиш керак .хамма хам боласини рипититорга жунатолмайди маблаг еткизолмайди .мактаб ларда таьлим тизими жуда ачинарли холда ,деректорларни "харажати бола чакаси куп" мактаб боларини хаети кизикмас ойлигини олса булди
1
𝕊𝕦𝕝𝕥𝕒𝕟
Yaxshi fikrlar, faqat forma masalasida sal shoshmaslik kerkmi deyman
1
Bahrom Murodullayev
Assalom-u alaykum hammaga
1-kurs talabalari nega 9 yoki 12 ta fanni uqishi kerak?! Bu muammo yechildiku nega buni gapirayapsan deganlar shoshmang DIQQAT QILING! Atrofga nazar solsak kollej letsiy maktabni bitirib birdaniga oliy talimga o'tib ketadigan bolani uzi yuq kamida 2/3 yil tayyorlovga borib pul sariflab uqishga kiradi DIQQAT tayyorlovda talaba kupi b.n 3 ta eng zurlari bulmasam 1 ta fanni uqiydi notug'ri bulsa ayting oliy uquv yurtiga kirib hozirda 8 ta fanni uqisada talaba uzundan uzoq gumanitar va manaviy fanlardan zerikib uzining asosiy fanlaridan ham uqigisi kelmaydi. Garov bog'lashim mumkin chunki 1-sessiyani yopganida falsafadan olgan 2 si u.n paftor qolib ketgan talaba meni gapimga yuz foiz qushiladi. Taklif 1-kurs talabasi 3 ta asosiy fanni uzlashtirsin yunalishiga mos bulgan.
KIMKI SHU FIKIRGA QUSHILSA LIKE BOSAMIZ ZERO BIZNING HARAKATLARIMIZ NATIJASIDA UKALARIMIZ VA SINGILLARIMIZ BIZDAN BILIMLI VA DONI UQISHGA BULGAN ISHTIYOQI BALAND BULSIN!
4
Abdunosir
1. Ma'ruza o'qiladigan zalga 4 ta gurux emas balki ko'p bilan 2 ta gurux kirishi kerak buni samarasi amalda ko'rilgan.
2. Forma va davomat haqida yaxshi gap bo'ldi, shunga o'xshagan narsalarni o'qtuvchini zimmasidan olib tashlash kerak, har darska kelgan talabadan nega kech qoldin nega, nega formang yo'q deb savol berishmaydi shunda, dars vaqtida faqat dars o'tiladi. Darska kam talaba kelgani uchun o'qtuvchiga hayfsan berilmasa, o'qtuvchiniham davomat bilan ishi bo'lmaydi.
3. Yo'nalishka aloqasi bo'lmagan fanlarni darsliktan olob tashlash kereak bari bir hechkim bu fanni o'qimaydi, agar majbur bo'lib o'qiganda ham kengi yil estan chiqib ketadi.
4. Qog'oz bozchilikka chek qo'yish kerak. Savolga kamida 10 varoq javob yozmasa 5 baxo ololmaydi, xisobot 40 varrog'dan kam bo'lmasligi kerak, ichida nima bo'lishidan qattiy nazar.
2
Shohruh Samandarov
Oktabrdan boshlash kerak degan gapizga qoshilaman masofaviy talimni foydasi kamroq
3
Nurkxan Saidovna
2-oliy ta'limga xam ochilmagan eshiklar ochilsa yaxwi bulardi. Zero chet ellarda tulaydigan mablagimiz òzimizni Vatanimizda qolsa. Xususan uzim 2 mutaxassislikka Farmasevtikaga topwirmoqchi edim. Afsuus ochilmadi. Endi Qirgizga topwirtirishmoqchi. Buncha ovoragarchilik bulmasdi uzimizga ochilganida
Doniyorbek jõrayev
Durdona Nizomovna
Farzandini davlat garnti asosida o'qishga kirganini eshitgan har bir ota ona quvonchdan osmonlarda uchadi. Normani bajara olmasa (tushunishim bo'yicha sessiyada biror bir fandan yiqilsa) keyingi semestr kontrakt asosida o'qisin degan taklif menimcha bu to'g'ri emas. O'zi shundog'am grant asosida o'qiyotganlar umumiy fanlarining 30% ni 3 ga yopsa keyingi sessiyagacha stipendiya ololmaydi. Farzandini o'qitayotgan hamma oila ham o'ziga to'q yashamaydi. Hech bo'lmaganda o'sha stipendiya yordam bo'ladi. Agar siz aytgan taklif ham kiritilsa kontraktni to'lay olmaydigan talaba o'qishdan haydalishi kerakmi???
Tassavur qilaylik bitta fakultetda 40 grant 100 kantrakt bor deylik agar smester oxirida barcha talabalarni o'zlashtiriah ko'rsatkichi va mutaxasislik fanidan olingan imtihon bali bo'yicha yana saralansa. Bunda grantdagi talaba agar yaxwi o'qisa o'z o'rnini berib qo'ymaydii kantrakdagi talaba ham yaxwi o'qib grant yutish imkoniga ega boladi. Ko'p kuzatiladigan xolat bazi grantga o'qiydigan talabalar o'qishga kirgandan keyin o'qishni tashlab qo'yadi bu xol boladigan bo'lsa ham.o'qish sifati ham oshmaydimi talaba harakat qiladi grantni olish yoki yo'qotmaslik uchun.
1
👑Guzelya Ramazanova))🐼🌞❤️😻
Ассалому Алейкум хурматли Хушнуд ака
Биз Хориждаги талабалар сиздан укишимизни Узбекистонда давом этишимизга йордам беришингизни суранамиз. Пандемия сабабли кушни давлатдаги талабаларга имконият яратилганидек бизларга хам контракт асосида укишни Узбекистонда давом килишимизга имкон яратиб беришингизни суранамиз.
Show next 100 comments