Xushnudbek.uz
Пандемия баҳонасида олий таълимда нималар ўзгариши керак?

Коронавирус пандемияси жуда кўп соҳаларда бўлгани каби таълим тизимида ҳам қотиб қолган стереотипларни парчалаб ташлади. "Бунинг иложи йўқ" дея қаршилик кўрсатилган кўп ишлар ўз-ўзидан амалга ошиб кетди.

Биргина онлайн ҳужжат қабул қилиш тизимини мисол келтириш мумкин. Бакалаврга ҳам, магистрга ҳам, коллеж-техникумлардан тортиб мактаб-лицейларга ҳам, ўқишни кўчиришу иккинчи мутахассисликка ҳам онлайн ҳужжат қабул қилинди. Айрим камчиликларни айтмаса, ҳеч бир муаммо бўлгани ҳам йўқ.

Хўш, шундай экан, яна бошқа масалаларни ҳам кўриб чиқиш пайти келмадимикин? Масалан, мен қуйидагиларни таклиф қиламан:

1️⃣ Мажбурий формани бекор қилиш — пандемия пайтида ҳамма уйда ўқияпти ва талабалар уйида исталган кийимида юришибди. Бундан келиб чиқадики, кийим талабанинг билимига таъсир ўтказадиган фактор эмас. Оқ кўйлак, қора шим, галстук ва узун пайпоқ кийса ақлли талаба ёки шуларни киймаса аҳмоқ талабага айланиб қолмаслигини ўз кўзимиз билан кўрдик. Эрталабдан эшикни тагида турволиб, галстуги йўқ ёки кўйлагининг ранги бошқача талабаларни тўхтатиб, тушунтириш хати олиб ўтирадиган маънавият замдеканларнинг иши ҳам таълим сифатига бирор фойдаси тегмаслигини тушундик.

Бас, шундай экан, бутун олий таълим тизимида мажбурий формани бекор қилсак нима бўлади? Нима ўзгаради? Ҳеч нарса!

Албатта, мажбурий формани бекор қилиш деганда, айримлар дарров кўрпани ўзига тортиб, ваҳимани бошламасин. Талабалар ҳаддидан ошмаслиги учун кийимга қўйилган айрим чекловлар барибир сақланиб қолади, бу барча жойда бор. Аммо бу чеклов мантиқий ва кичик бўлади ва талабада эркинлик кўпроқ бўлиши керак.

2️⃣ Мажбурий давоматни бекор қилиш — масофавий дарслар кўрсатиб турибдики, талаба жисмонан бирор дарсда бўлмаслиги жуда катта фожиа эмас. У мустақил ўзи ўрганиб, дарс материаллари билан танишиб, берилган мавзуни ўзлаштириши ҳам мумкин. Талабанинг бурнидан ип ўтказиб, аудиторияга мажбуран михлаб қўйиб, уни ўқитишга уриниш анчайин замондан орқада қолган методлардан эканлигини пандемия исботлаб қўйди. Аксинча мустақил таълимга катта урғу бериш, ўқитувчилар асосан тўғри йўналишни кўрсатиши лозимлиги, яъни талабага муайяан муаммонинг тайёр ечимини айтиш эмас, балки ўша муаммони қандай қилиб ечиш йўлларини ўргатиш кераклигини тушуняпмиз.

Хўш, шундай экан, нима учун олий таълим тизимида мажбурий давомат тизимини бекор қилмаймиз? Анъанавий ўқишлар бошлангандан кейин, ким истаса дарсга келсин, истамаса онлайн ўзи мустақил ўқисин, лекин асосийси оралиқ ва якуний назоратларни топширишига кўзи етса бўлди, десак нима бўлади? Таълим тизимимиз барбод бўладими? Ёки бирор фожиа рўй берадими? Ҳеч нарса бўл-май-ди!!! Бу ҳаммаси қуруқ гап, қуруқ сафсата.

3️⃣ Ҳафтасига беш кунлик ўқиш тизимига ўтиш — яна ўша юқоридаги гап. Талабалани мажбурлаб бутун ҳафта давомида университетда ушлаб ўтириш нотўғри ва эскирган метод. Бугунги замон бошқа, талаблар бошқа.

Масалан, барча олий таълим тизими беш кунлик режимга ўтса ва ўқув режаларини шунга мослаштирса, нима ўзгаради? Ёки талабаларимизнинг билими пасайиб кетадими (бундан ортиқ яна қаёққа пасайиши мумкин, ҳайронман)? Кимдир шу саволга аниқ, фактлар билан жавоб қайтара оладими? Аниқ ишонч билан айта оламанки, бу ҳам таълиминг тепасида турганларнинг асоссиз қўрқуви холос.

4️⃣ Конспект талаб қилиш — ортиқча изоҳ беришим шартмас, шунчаки ҳозир 2020 йил эканлигини эслатиб қўймоқчиман холос.

5️⃣ Ўқув йилини октябрь ойидан бошлаш — бу муаммоли масала эмас, шунчаки таклиф. Пандемия сабаб тест синовлари кечикиб ўтказилмоқда ва 1-курслар учун янги ўқув йили октябрь ойидан бошланадиган бўлди. Хориж тажрибасидан маълумки, академик ўқув йили одатда айнан октябрь ойидан бошланади. Бу кўп томондан қулай ва ўқув йилининг бундай юкламаси ҳам маъқул дея қабул қилинган. Шу сабабли бизда ҳам олий таълим муассасаларида барча курслар учун ўқув йилини октябрь ойидан бошласак зўр бўларди.

❓Сизда қандай таклифлар бор? Олий таълим тизимида таълим сифатига бевосита таъсир ўтказмайдиган яна қандай ортиқча талаб ва чекловларни олиб ташлаш ёки янги нарсалар қўшиш керак, деб ўйлайсиз?


👉 @xushnudbek 👈

1279 comments

Show 100 more comments
Xayrullo Mamutov
Institutlarda o'tiladigan fanlarni qisqartirish kerak, faqat sohasiga tegishli fanlarni qoldirib, talabaning kuchini 15 ga bo'lmasdan 3-4 fanga yo'naltirsa, sifat ancha ko'tarilardi. Qo'shimcha fanlarni tanlash imkoni bo'lsa, chet-el tajribasini qo'llasa bo'ldi, tayyor namunalar tiqilib yotibdi. O'ziz aytganizdek velosipetti qaytadan kashf qilishni keragi yo'q!!!
1
•◉ Asadbek Mardonov ◉•
Kanspektlarni haqiqatdan keragi yuq.Domlalarni topvolgani:õquvchi qancha kõp yozsa, ma'lumotlar xotirasida qoladi.Yuq,talaba bitta mavzuga 5-6 varoq(yana joy qoldirmasdan)tõldirayotganida miyada faqat bitta õy u ham bulsa tezroq tõldirish bõladi.Undan kõra õsha mavzuni õqib chiqishi uchun yozishdan kõra vaqt kamroq ketadi(õzimdan misol).
Albatta,yana chetki fanlar ham talabaning vaqtini kemirishdan boshqa foyda bõlmasa kerak.
🦋Самира 🦋
tembole hammayam onlayn darslaga qatnawomayapti kmdur qwloda kmdurda har kun wotiga tawawga puli yo wulaniyam.hisobga oliw kere tezro oldingide ananaviy darslani bowlaw kere
5
© 𝐒𝐡𝐚𝐡𝐳𝐨𝐝
Xushnudbek aka gaplarini hammasiga qo'shilaman . Zamondan orqada qolmaslgimiz kerak.
𝚂𝚑ukurullo
An'anaviy o'qish tezroq boshlansin
2
МаксудаЭгамберганова
ИЛТИМОССССССССССССС ТЕЗРОК АНАНАВИЙ ТА'ЛИМГА ОТИЛУ😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢😢 😢😢😢😢😢😢😢😢😢
2
🇺🇿💰<ĀŚĪĹŘĪĆH>💰ŪŽB💰🇺🇿I'M•br•ØĶ•en🇺🇿💰ĪÑŚHÀĂĹĹÒH🇺🇿💰 ☝️ДВИГАТЬСЯ К ЦЕЛИ☝️😎OLLOHIM☆O'ZING☆ASRA☆🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿🇺🇿
MAN ONLINE DARSGA ROZIMAN CHUNKI SHAROITIM SHUNGA MAJBUR QILYAPTI OLG'A ONLINE DARS
Sa'dullayev
•••Olimjon℠ | イタチ
Мактабда дарс Яхши утилса хеч йук битта синфдан 10 дона укувчи укишга киради укимишлилар купаяди унинг учун шунга яраша квоталар ха ажратилиш керак .хамма хам боласини рипититорга жунатолмайди маблаг еткизолмайди .мактаб ларда таьлим тизими жуда ачинарли холда ,деректорларни "харажати бола чакаси куп" мактаб боларини хаети кизикмас ойлигини олса булди
To'ppa tog'ri ayttinggiz eski vaqtlardagi kabi madrasaga to'lashga puli bor boylar bolasini o'qitgani ammo intilishi zehni bor kambag'alning farzandi o'qiyolmaganining zamonaviy talqindagi varianti ayni hozirgi talim tizimiga to'g'ri keladi ha siz aytganingizdek hamma ham yiliga 5- 10 million sarflab bolasini repetitorga qo'ya olmaydi garchi qanchalik xohlasa ham vaholanki hozirgi vaqtda bir yil tayyorlanib o'qishga kirish ham qaxramonlikdir u ham nari borsa kontrakt buning yechimi oddiy repetitotlarni tugatish va o'sha o'qituvchilarni maktablarga jalb qilish va har oliy talim muassasiga kirgan o'quvchisi uchun davlat tomonidan o'qituvchini moliyaviy rag'batlantirish kerak ana shunda hechkim repetitorga pul to'lamaydi o'qituvchilar davlatdan mukofot olish uchun, o'quvchilar esa talaba bo'lish uchun sitqidildan mehnat qilishadi bundan xalqqa ancha yengillik bo'ladi agar shu tizim joriy qilinsa bunga xalq juda katta xayrixohlik bildiradi turgan gapki o'quv markazlarida ishlaydigan akalarimiz opalarimizga bu yoqmasligi tabiiy ammo xalq manfaati uchun shunday qilish zarur o'z-o'zidan bir savol tug'iladi maktabni yoki kollej litseylarni avvalgi yillarda tugatgan abituriyentlar holi nima kecha deyishingiz mumkin ularga ham @Xushnudbek akamiz aytganlaridek maktablar davomad uchun emas natija uchun ishlashni boshlaydigan borish majburiy emas yakunda imtihonni topshirish majburiy bo'ladigan bo'lsa o'quv yili boshida avval tugatgan abituriyentlar ham maktablarga ariza topshirishi va ular ham o'zi xohlagan o'qituvchining darsiga xohlagan kunida kirishiga ruxsat berilishi va aynan ular ham o'qishga kirgan taqdirda shu o'qitgan o'qituvchisiga rag'batlantirish berilishi lozim. Bu gaplarni aytishimni asosiy sababi men ham ko'plab (90%) talabalar qatori repetitorga tayyorlanib talaba bo'lganman ollohga shukur yiliga 5-10 million sarflab tayyorlanishimga ota-onamning qurbi yetgan ammo mendan bilimli zehni o'tkir bo'lishiga qaramasda tayyorlanishga qurbi yetmat hozr bir qurilishda oddiy ishchi yoki Rassiyada mehnat qilib yurgan ko'plab tengqurlarimni bilaman va bundan keyin bunday bo'lishini xohlamayman hamma ham bilim olishga o'zi xohlagan kasbni egallashga va yaxshi yashashga xaqli deb o'ylayman!!!
Yuqoridagi gaplarimda kamchiliklar xatolar bo'lsa birovni ko'ngliga ozor bergan bo'lsam ming bora uzr bu faqatgina mening fikri-ojizim edi xolos.
No Love
Online talim gooo🗣🗣🗣bugun yana 700 ta kasal cqadi. Bunaqada oqwga borw xato
Б.Б.Б $$$
Утмишда утган буюк аждодларимиз укиган мадрасаларда хам барча толиби илмларга пиру комиллар бир хил рангдаги чопон,салла кийишга мажбурлашганмикан а нима деб уйлайсизлар.Манимча хамма толиби илмлар хар хил рангдаги, бичимдаги чопон ёки тунларни кийишган.Лекин улардан Берунийлар, Ибн Синолару Фаргонийлар етишиб чикган.
1
Doniyor Esonbekovich
юкорида келтириб у́тилган талабларни бекор килиш у́зи бир котта гап бошкаси майда нарсалар
Нурмухаммад Бахром Фарход
Sizni hamma takliflaringiz zamonaviy hayot darsligiga tugri keliwi mn ammo esingizdan chiqmasin qayerda siyosat bulsa uwa yerda tartib intizom buladi
Sa'dullayev
🦋Самира 🦋
tembole hammayam onlayn darslaga qatnawomayapti kmdur qwloda kmdurda har kun wotiga tawawga puli yo wulaniyam.hisobga oliw kere tezro oldingide ananaviy darslani bowlaw kere
Uzr sizning gapingizni o'qib komentariga yozmay turolmadim har kun shotiga tashashga puli yo'q bu bahona bo'lolmaydi chunki uydan turib o'qiyotgan talabaning asosiy quroli bu telefon davlat oyiga 428 ming stipendiya berayotgani bu aslida ko'p hozirgi paytda o'z o'zidan stipendiyasiz kantraktni to'laydigan talabalarchi ular qanday qilishadi degan savolga moddiy ahvoli qoniqarsiz bo'lgan talaba hechqachon bunday qilmaydi a o'qituvlarning ham uyidan chiqmagan holda ishlashini ( yo'lkira , abet va boshqa qog'ozlar yig'inlardan ozod ekanligini ) hisobga olsak bu ham ko'p aslida chunki shu qog'ozbozlik yo'lkira va tushlik uchun ham o'rtacha bir million xarajat ketar edi hozir esa aksincha bu xarajatlar o'qituvchilarning cho'ntagida qolmoqda mening taklifim aslida stipendiya ham o'qituvchilarning oylik maoshi ham kontrakt miqdori ham bir muncha kamaytirilishi to'g'riroq bo'lar edi (ma'lumot uchun men grantda o'qiyman).
Lobar
Assalomu aleykum o'qishga sumkasiz kirsezam gapirmidi ammo galstuksiz yoki formasiz kirsez darsga qo'yishmidi buni nma keregi bor formani. online darsga kese hammayam online darslada qatnashomidi internet ishlamasligi bahona bo'masmish amma bazi viloyatlada haqiqatdanam internet ishlamidi internet ishlamasligi bahona bo'lomasakan interneti ishlamidiganla nma qiladi
Нурмухаммад Бахром Фарход
Buning yani oylik maowni kamaytiriw bn iw bitsa yaxwi lekin erta u ham studentlarga jabr
. SHAXBOZ
Mani fikrim osha aytib otilgan gaplar qonun qoidalarni olib tashlamaslik kerek aksincha kuchaytrish kerak tartib buziladi talaabani xulqi intizomi sekin asta yoqola boshledi man chetdagi universitetda oqidim biryil ummuman tartib yoq intizom yoq bilim xam boshqa narsaham yo atda xuddi oshalani xolati aytib otilga qonun qoidalani olib tashlansa anniq 3 4 yilda bizni xam insitutlarxam xuddi shu axvolga borib qolAdi xullar tartib yoqolmaslik kerak asosiysi bilim
🦋Самира 🦋
Sa'dullayev
Uzr sizning gapingizni o'qib komentariga yozmay turolmadim har kun shotiga tashashga puli yo'q bu bahona bo'lolmaydi chunki uydan turib o'qiyotgan talabaning asosiy quroli bu telefon davlat oyiga 428 ming stipendiya berayotgani bu aslida ko'p hozirgi paytda o'z o'zidan stipendiyasiz kantraktni to'laydigan talabalarchi ular qanday qilishadi degan savolga moddiy ahvoli qoniqarsiz bo'lgan talaba hechqachon bunday qilmaydi a o'qituvlarning ham uyidan chiqmagan holda ishlashini ( yo'lkira , abet va boshqa qog'ozlar yig'inlardan ozod ekanligini ) hisobga olsak bu ham ko'p aslida chunki shu qog'ozbozlik yo'lkira va tushlik uchun ham o'rtacha bir million xarajat ketar edi hozir esa aksincha bu xarajatlar o'qituvchilarning cho'ntagida qolmoqda mening taklifim aslida stipendiya ham o'qituvchilarning oylik maoshi ham kontrakt miqdori ham bir muncha kamaytirilishi to'g'riroq bo'lar edi (ma'lumot uchun men grantda o'qiyman).
granta oqiganiz bu yaxwi tabrikliman , nu man cet elli instida oqiyman hcqanaqa kantrakt omiman man hozi tolavotgan kantraktim.havoga ucvoti , ras onlayn oqtmoci bosa netni arzonro qsn tezro iwlidgan qb qoysn ken onlayn qsn hoz wotiga tawagan pullayam.bekor ketvoti neti cala iwlagani un , malumot un man wifidan kraman obwi kursdowlarimi muomosini man yozdm !!!
1
Shamsiddin0610(👈insta)
Juda tòģri olib tashlash kerak forma davomat kanspektlarni oraliq bn yakuniylarni topshirsa bòldida. Yana soqol qòyib yurishni ham cheklash keremas. Òzim ham talabaman bizda insoni erkinliklari cheklangan demakratya yò inson òzi holagan kiyimida holagan soch turmagu soqol bn yurishni cheklash ģalati.
Х.А.
Кушни давлатлардан акция буйича укишини кучирганларга буйрук чикариш к-к, хатга жавоб кутиб утирмасдан хамма саволларга юкори технологиялар туфайли жавоб олиш мумкин. Бундан ташкари аксарияти 2-курс талабалари, хали 3 йил укишади, калбакилаштирганлари аникланса укишдан хайдашга вакт етарли. Лекин тугрилари бу ахмокликдан (бу холатни бошкача номлаб булмайди манимча) азият чекмасликлари лозим.
Jahongir UZ🇺🇿8
Assalomu alaykum s
Bazi sodda narsa juda uzoooq oylab vaqt isrof bolyapti talab bilim bolsa bilim talab forma bolsa forma talab qogoz bolsa qogoz boladi bir uyum!
Eng posle chilla hilla boladi oqishni bitirgandan keyingi majburiy kozboyamichilikni keregi yoq
Zamonaviy talim bolish kere ozimizda yoq daryolar darahtlar shoirlaru bazmlarni toglaru boglarni keregi yoq
Amaliy bolsin talim organgani manfaat bersin !
PS:online va boshqasini Ihtiyoriy qilish kere to kosmosga sputnigimiz borguncha keyin bir gap bolar
Ahmed Olimov
Assalimalekum 5 kunlik bo‘lishi yaxshi faqat yakshanba onlayin bo‘lishi kerak. SHunda sixxam kovobxam kuymaydi. Aytganch mgabayt ketyabdi deganlarga darsga borib refarat mustaqil ish kundalik oylik yillik rejalaga ketgan pullaga exxe qancha mg. Olsa bo‘ladi ayniqsa medinistutda o‘qisa.
1
Show next 100 comments