✍بهزاد مهرانی
میخواهند وانمود کنند کسانی که از تباهی ۵۷ میگویند فاقد اندیشهاند و تئوریهای منسجمی ندارند. چنین نیست.
کسانی که انقلاب۵۷ و ایدئولوژیهای سرخ و سیاه آن را عامل اصلی ویرانی امروز ایران میدانند، تئوریها و باورهای ایدئولوژیک ۵۷ را زندگی کردهاند و میکنند.
اگر شما از سرما شنیدهاید و خواندهاید اینها زمهریر را زندگی کردهاند و آن را با پوست و گوشت و استخوان لمس کردهاند.
برای درک تباهی ۵۷ نیاز به اندیشههای انتزاعی فلسفی نیست؛ کافی است «شهود» سالم داشته باشیم.
البته این به آن معنا نیست که این مخالفت با نکبت ۵۷ ، صاحب اندیشه نیست، بلکه سخن این است که برای درک آن نیاز به فلسفه خاصی نیست؛ درست مانند آن کشاورزانی که فریاد میزنند «ما انقلاب کردیم، چه اشتباه کردیم».
فعالان سیاسی و روشنفکران عرصه عمومی هیچگاه- یا اندک نزدیک به هیچ- ایران و تاریخ آن را مورد پژوهشهای خود قرار ندادهاند.
تئوریهای آنها عموما به کار هر کجای جهان میآید و در واقع به درد کمتر جای جهان.
اینگونه است که مارکسیسم، اگریستانسیالیسم، ساینتیسم،… استقلالخواهی و بسیاری از این «ایسم»های روییده در تاریخ غرب، ناگهان مانند «آیات مقدس» وارد فرهنگ سیاسی ما میشود و ترکیب ناهمگون این موجود «هچل هف» با اسلامگرایی (که هر دو ریشههای مشترک بسیار دارند) خداپرستان سوسیالیست میسازد و مارکسیستهای مسلمان و ملی- مذهبی و نهضت آزادی ومجاهدین خلق و یک دو جین گروه دیگر.
چرا که همه اینها، ایران و تاریخ آن را نمیشناختند و گمان داشتند که اگر از چند ایسم غربی گرتهبرداری کنیم و با «اسلام» که مورد اقبال عموم است ترکیب کنیم درمان دردها را یافتهایم.
معلوم است که این اندیشهها بین خود و روحانیت انقلابی- و نه همه روحانیت- مشترکات فراوان مییابد و اختلافات را ناچیز.
(شریعتی که دشمن روحانیت بود میگفت خمینی و طالقانی استثنا حوزه هستند.)
این پیوندها توانست هژمونی و پتانسیل خود را در انقلاب ۵۷ متجلی کند.
در دهه گذشته علاقه به تاریخ، خصوصا تاریخ معاصر در جامعه رواج پیدا کرد.
نسل اهل مطالعه و دانشی در این سالها به وجود آمده که تاریخ میخواند و ایراندوست هم است.
نتایج این مطالعات و تحقیقات، قرائتی از تاریخ، خصوصا تاریخ معاصر و خصوصا تاریخ پهلویها، ارائه داده که آن هژمونی روایتگری تاریخ را برهم زده و این خشم آن «متحدان» سرخ و سیاه را براگیخته است.
این صداها که رسانه بسیار و صدای بلند و تصاویر مدام فرورفته در «چشم و چار» ما دارند از آنجا که میان مردم، خصوصا نسل جوان پایگاه چندانی ندارند، خشمگین هستند و آشفته.
تاریخ برای شما شگفتیهای بسیار دارد.
@PN_KFP