تخفیف‌های بلک‌فرایدی امسال مثل قدیم نبود، و این باعث شد مردم آمریکا، و بقیه کشورهایی که مصرف بالایی دارند، متعجب و دلخور بشن. عده‌ای، مخصوصا در شبکه‌های اجتماعی سعی داشتند به بقیه توضیح بدن که دلیلش اینترنته، چون وقتی میشه تخفیف‌های خوب رو آنلاین سفارش داد، دیگه معنی نداره مثل قدیم هجوم ببریم به فروشگاه‌ها.

اما دلیلش این نیست. هشت سال پیش هم اینترنت بود. دقیقا همون زمانی که با مشت و لگد جنس‌ها رو می‌بردند هم اینترنت و فروش آنلاین وجود داشت (اینکه در دخمه‌ای در خاورمیانه به ساکن ینگه توضیح بدم که کشورت داره چطور اداره میشه، به تفریحات سالمم تبدیل شده). دلیلش اینه که دیتاساینس در دسترس قرار گرفته. دیتاساینس هم هشت سال پیش وجود داشت، ولی الان برای شرکت‌های خیلی بیشتری در دسترسه.

تخفیف ۵۰ درصدی، که در گذشته متداول بود، برای مشتری جذاب بود، اما معنیش این بود که عده‌ای کارشون رو درست انجام نداده‌اند. چون معنیش این بود که درست محاسبه نشده که چه تعداد ازون کالا تولید بشه، درست محاسبه نشده که قیمت اوپتیمم باید چقدر تعیین بشه، و درست محاسبه نشده که ظرفیت بازار برای خرید چنین کالایی با چنین قیمتی در دوازده ماه آینده چطور خواهد بود. بنابراین تعداد زیادی ازش در انبارها باقی میموند، و تنها راه رد کردن‌شون ارائه تخفیف‌های بالا بود. و تخفیف بالا یعنی از دست دادن حاشیه سود. که سهامداران رو ناراحت می‌کرد.
وقتی شرکت‌هایی مثل آمازون و والمارت کشف کردند که چه چیزهایی میشه از انبوه دیتایی که در اختیار دارند استخراج کرد، تا جایی که امروز می‌تونند پیش‌بینی کنند در بیستمین روز ماه هشتم سال، در فلان شهرک بازنشستگان، شصت و پنج درصد احتمال دارد ایکس تعداد از کالای ایگرگ سفارش بگیریم، و انبار رو با این احتمالات مدیریت کنند، و در گزارش مالی‌شون معجزه خلق کنند؛ بقیه شرکت‌ها هم به قافله ملحق شدند. اگه دیگه خبری از تخفیف ۵۰ درصدی نیست، اگه خیلی از جنس‌ها اصلا تخفیف ندارند، یا تخفیف‌های ناچیز دارند، برای اینه که همه اون چیزهایی که قبلا درست محاسبه نمی‌شد، داره به طرز معجزه‌واری خوب محاسبه میشه. پشت تمام این قیمت‌ها، که به نظر میرسه یک رندسازی ساده هستند، دریایی از تحلیل داده خوابیده (و برای همینه که تخفیف‌های قابل توجه بیشتر خلاصه شده در خنزر پنزرهایی که توسط بنگاه‌هایی تولید یا توزیع میشن، که بضاعت و لجستیک کافی برای انجام این تحلیل‌ها رو ندارند).

میشه برآورد کرد که هوش مصنوعی هم مسیر مشابهی رو طی کنه. یعنی کاربردهای هالیوودی به حاشیه بره، و به خدمت صنایع دربیاد، بدون اینکه مردم‌ حسش کنند. زمانی که تازه بحث دیتاساینس داغ شده بود هم سناریوهای هالیوودی توجهات رو جلب کرده بود. مثلا می‌گفتند وقتی ریاضیدان‌ها بتونند بهترین معامله رو در بورس انجام بدن، ما دیگه چطور می‌تونیم رقابت کنیم؟ اما امروز وارن بافت همچنان به تجربه و حس ششم خودش اتکا داره، و شرکتش همچنان عملکردی بهتر از همه رقبا نشون میده. این دانش جدید، به شرکت وارن بافت هم کمک کرد، اما وارد پشت صحنه صنعت شد و نقش اصلی رو داره اونجا ایفا می‌کنه‌. اگه ابزار هدایت‌گری شرکت تولیدکننده در فروش جنسش در طول سال، در گذشته رو، به فرمان تراکتور تشبیه کنیم، الان فرمانی در حد فرمان ماشین فرمول یک در دستانشونه. در نتیجه می‌تونند میکرواَجاست‌های میلیمتری در طول سال انجام بدن.

و این دلخوری نداره. چون بالارفتن بازدهی بازار، در نهایت به نفع مصرف‌کننده‌ست.

✅ @karkhone