🖋 آیا باورهای افراد، مشاهداتشان را شکل می‌دهد؟ روان‌شناسان برای مدت‌های طولانی به این پرسش پرداخته‌اند و نشان داده‌اند که تفسیرهای افراد از تصاویر، تحت تأثیر آن‌چه از آن تصاویر، انتظار دارند، قرار می‌گیرد. هنسن و کوهن این نتایج روان‌شناختی را در فهم نحوۀ کار علم، مهم تلقی کردند. آن‌ها ادعا کردند که مشاهدات علمی وابسته به نظریه است.
فلاسفه، روان‌شناسان، و متخصصان علوم شناختی در این امر توافق دارند که آن‌چه افراد به آن باور دارند، می‌تواند مشاهداتشان را شکل دهد. اما مسألۀ اصلی مورد اختلاف این است که این نکته تا چه اندازه در فهم علم، اهمیت دارد. ... مشاهدۀ علمی به ندرت ادراکی خام توسط فردی منفرد به حساب می‌آمده است و می‌آید. بخش بزرگی از داده‌ها توسط ماشین‌ها جمع‌آوری می‌شود و سپس به دست دانشمندان، سازمان می‌یابند تا یک پدیده را به صورت عمومی به نمایش درآورند. اگر این سازمان‌دهی به مشاهده بینجامد، مشاهده به شکلی سرراست وابسته به نظریه است.
وابستگی به نظریه و شیوۀ عمل حتی از این هم روشن‌تر است: دانشمندان به اشیا و فرایندهایی توجه نشان می‌دهند که باورهای پس‌زمینه می‌گویند که ارزش توجه را دارند.

📚 از کتاب «مقدمه‌ای بر مطالعات علم و تکنولوژی»، نوشتۀ سرجیو سیسموندو 📚

@philosophycafe