▪️ تصورات در میدان نبرد؛ نگاهی به عقلانیت‌های موازی در یک نهاد قدرت

🖋 محمدفرید مصلح| دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران

در سال گذشته، مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهرداری تهران در جهت تسهیل دسترسی به منابع، تعدادی از اسناد و طرح‌های پژوهشی را به‌صورت آنلاین منتشر کرد. از فرصت استفاده کردم و نگاهی به کتاب‌ها انداختم. در بین آن‌ها، دو عنوان نظرم را جلب کرد: «نقشۀ راه جهان‌شهر تهران» و «نقشۀ راه طراحی برند تهران» . هر دو، آینده‌ای خاص از تهران را تصور می‌کنند و برای تحقق‌بخشی به آن، راهکارهایی را تجویز می‌کنند. علاوه‌براین، هر دو در یک سال و با اختلاف چندماه، ذیل معاونت یک شخص نوشته شده‌ ، اما کاملاً از یکدیگر متفاوتند؛ انگاری که در دو قلمروی فکری متفاوت تولید شده‌اند و حتی از جهان‌بینی‌های متفاوتی سخن می‌گویند. تفاوتی که حتی قابل‌تعبیر به تناقض و تنافر است. در ادامۀ این یادداشت قرار است که این دو سند بررسی و بعد مقایسه شود.

اینجا قرار نیست عملکرد یا عقلانیت غالب بر شهرداری را ارزیابی کنیم، بلکه می‌خواهیم عقلانیت‌های موازی در یک نهاد را بررسی کنیم و به این واقعیت برسیم که گاهی یک نهاد قانون‌گذار، پیش از اجرای یک تصمیم، ممکن است بر سر چندراهی‌هایی قرار گرفته باشد و به دلایلی، یکی را برگزیده باشد. بررسی این اسنادِ متناقض می‌تواند درک ما شهروندان، معماران و کنشگران را نسبت به نهادهای سیاست‌گذار بر معماری واقع‌گرایانه‌تر کند. چرا که ما از فرآیند قانون‌گذاری و انتخاب‌های گوناگون شبکۀ قدرت بی‌خبریم و صرفاً از راهکارهای نهاییِ بَزَک‌شده اطلاع می‌یابیم. به همین‌خاطر، عموماً نهادهای سیاسی را یکپارچه در نظر می‌گیریم و در دام نقدهای ایدئولوژیک می‌افتیم و از تحلیل واقع‌گرایانۀ وضعیت بازمی‌مانیم.

⭕️ ادامۀ مطلب را می‌توانید در Instant View یا در وب‌سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:

https://telegra.ph/fm8-08-26
http://koubeh.com/fm8

@Koubeh

1 comment

تصویر مطالعات و برنامه های متناقض جالب بود اما فروکاست توصیف شهر به معماری و کنشگران به شهروندان معماران و کنشگران اجتماعی خود نشان از تصور اشتباه نسبت به شهر و کنشگران آن و ابعاد مختلف داره و این خودش مشکل آموزش معماریه که به درستی میخواد ابعاد مختلف رو ببینه اما در آخر باز معماران رو نهایتا با یکی دو عامل دیگه به عنوان کنشگران اصلی و بعد مهم شهر تصور می کنه