در شکست های فضیحت بار سیستم های کمونیستی - سوسیالیستی مناقشه ای نیست. در توهمات بی پایان اندیشه سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اخلاقیشان هم سخنی نیست.. در نقطه مقابل در ارزش ها و کارامدی های سیستم های بازار آزاد و رقابت و مکانیسم بازار هم تردیدی نیست. با این حال پرسش ها و چالش ها در مقایسه این دو سیستم هم کم نیستند. اصولا یکی از دلایل شلوغی اردوگاه چپ همین چالش ها و نقاط تاریک سیستم بازار آزاد است. بازار آزاد با زرنگی پیشرفت های بلوک غرب را به خود نسبت می دهد ولی در مقابل گند کاری هایشان یا سکوت می کند. یا گردن نمی گیرد. یا توجیه پیدا می کند. اقتصاد کوبا خیلی ضعیف است و کیش شخصیت پرستی فیدل هم واضح و مبرهن. اما یک نکته ای! این سیستم بازار آزاد هر رقیبش را به گونه ای محدود و تحریم و بایکوت می کند که نتواند به یک الگوی موفق تبدیل شود و هوو برایش پیدا شود! اینجا گفتید کوبا اقتصادش درب و داغون است. اما نگفتید که تحریم است و نگفتید چرا سیستم های رقابتی امتیاز یک رقابت جوانمردانه را از رقبا می گیرند؟ خبری یکی دو روزه منتشر شده که کوبا به ایتالیا کمک پزشکی کرده و الان هم سی ان ان گفته که امریکا از کشورها خواسته کمک های کوبا را نپذیرند! خوب این آمریکا همین کارها را می کند که در مقابلش عده ای دور بردارند و به ناروا(!؟) تهمت امپریالیسم و استعمار و اینجور چیزها رو به امریکا ببندند. خب بگذارید کوبا، ونزوئلا و کره شمالی و ایران هم به میدان رقابب پا بگذارند. با توجه به اشتباه بودن برنامه های اقتصادی شان قطعا بازی را خواهند باخت. اما چرا امریکا تن به یک بازی شرافتمندانه نمی دهد؟ مدعی ها رو اول حسابی ضعیف و خسته و فرسوده می کنند و بعد به بقیه نشان می دهند که ببینید این سیستم ها چقدر داغون هستند؟ اگر امریکا نظام تحریم رو بردارد واقعیت نظام های رقیب برای همه روشن خواهد شد و بهانه جویان هم بهانه ای برای کوبیدن امریکا نخواهند داشت و تهمت های ناروا هم نخواهند داد. در فقره کرونا هم هنوز خیلی زود است قضاوت کنیم اوایل کارکه وضع ایران خیلی بد بود. با دو سه هفته فاصله وضع کشورهای دارای مکانیسم بازار ازاد هم بد شده. امریکا روزی 15 هزار مبتلا داره و بین ازادی های مردمی و نظام رقابتی و ارزش های بورس و الزامات بهداشتی و درمانی که گاهی نیاز به تمرکز گرایی و دخالت در زندگی شخصی مردم و اقتدارگرایی دولت هاست یک چالشی در گرفته باید منتظر شویم ببینیم کدام مدل رفتاری نتایجی بهتری خواهد داد.

بزرگوار لطفا چالش ها و نکات تاریک بازار آزاد را بیشتر توضیح میدی ؟ شما در بالا گفتید که چرا سیستم های رقابتی جلوی رقابت کوبا را میگیرند، به نظرم برای اینکه کوبا هم رقابت جوانمردانه را از مردم خود دریغ کرده و حقی به مردم خود در رقابت نمی‌دهد . آیا در ایران ونزوئلا و کره شمالی رقابت با غرب یکی هست؟ موضوع قبول داشتن رقابت در اقتصاد برای همه است . اینجوری بازی شرافتمندانه تر میشه.

کسی بخواهد در زمینه کارآمدی رقابت کند که مسئله ای نیست، ولی حرف اساسا چیز دیگری است. کوبا و کره و ونزوئلا اساسا دنبال به هم زدن کافه اند، در همین مورد قضیه همکاری ایران و ونزوئلا در Margarita Island جالب توجه است

کسی بخواهد در زمینه کارآمدی رقابت کند که مسئله ای نیست، ولی حرف اساسا چیز دیگری است. کوبا و کره و ونزوئلا اساسا دنبال به هم زدن کافه اند، در همین مورد قضیه همکاری ایران و ونزوئلا در Margarita Island جالب توجه است

بزرگوار لطفا چالش ها و نکات تاریک بازار آزاد را بیشتر توضیح میدی ؟ شما در بالا گفتید که چرا سیستم های رقابتی جلوی رقابت کوبا را میگیرند، به نظرم برای اینکه کوبا هم رقابت جوانمردانه را از مردم خود دریغ کرده و حقی به مردم خود در رقابت نمی‌دهد . آیا در ایران ونزوئلا و کره شمالی رقابت با غرب یکی هست؟ موضوع قبول داشتن رقابت در اقتصاد برای همه است . اینجوری بازی شرافتمندانه تر میشه.

آمریکا قوی هست قلدر هست و دوست داره رفتار قلدرانه داشته باشه مطمئن باشید هر کشوری قوی باشه قلدر میشه اما با سر و صدا و هیاهو نمی تونید به جنگ قلدر ها برید.میشود حداقل داد نزد و رفتار های عملکردی در جهت توسعه داشت و پیشرفت کرد و قوی شد کاش قبل از اینکه قلدری کنیم ورزش کنیم قوی بشیم. در باب سیستم درمان بعد از قضیه کرونا سیستم بهداشت درمان همه کشور ها بهتر خواهد شد .به شخصه اعلام میکنم بهترین شرایط درمان رو در ایران داشتیم البته تحریم ها از نظر وسایل به ما فشار زیادی وارد کرد اما در باب نیروی انسانی چیزی که الان داریم رو ده ساله دیگه نخواهیم داشت و عمدتا به خاطر سیاست های سهمیه بندی اشتباه😐 و اینکه آموزش پزشکی به خاطر ورود تعداد زیاد دانشجو به شدت کیفیت قبل خودش رو از دست میده

درود بر شما اینجا دوستانی هستند که قواعد بازار آزاد را همچون وحی منزل در همه ی شرایط جاری و ساری فرض می گرفتند ما می گفتیم منافع تعیین کننده س و اگر شرایط عوض شود سیاست ها هم عوض می شود. دوستان می گفتند به بهانه "برهه حساس کنونی" نمیشه قواعد مقدس بازار آزاد را نفی کرد. تو همین چند هفته همه اهالی کره زمین دیدند هر انچه در کتاب ها نوشته شده بود در باب تقدیس بازار ازاد در همین "برهه حساس کنونی" همه ش پنبه شد. همه انگاره ها فرو ریخت. مردم دیدند بجز چین کشورهای دموکراتیک هم ارتش می اورند توی خیابان دیدند که بجز کشورهای اقتدارگرا، کشورهای دموکراتیک هم قرنطینه می کنند. دیدند اگر مجنونی مثل ترامپ دو سه هفته در برابر محدودیت ها و قرنطینه مقاومت کند درگیر بالاترین آمار ابتلا در سراسر جهان خواهد شد. دیدند همه مردم خواهان رفتارهای اقتدارگرایانه شدند که فقط از دولت ها ساخته است. دیدند مکرون با اعلام قرنطینه 20 درصد محبوبیتش افزایش یافت! دیدند امریکا و المان و فرانسه. هر کدام با بسته های 2 هزار میلیاردی و 150 میلیارد یوریی و ... امدن و تق سیستم بازار آزادر را زدند و مداخله کردند! دیدن که سیستم بازار آزاد جعبه جادو نیست دیدند که امریکا شرکتهایی رو مجبور کرد کالایی که دولت می خواهد تولید کنند دیدن کنترل قیمت ها در اروپا و امریکا اتفاق افتاد. دیدن صادرات اقلام مورد نیاز داخلی ممنوع شد درهمه کشورها دیدند بحث خودکفایی دوباره مهم شد! دیدن نرسیدن به سیستم تامین اجتماعی و بیمارستان های دولتی چقدر مهم بوده! دیدن اگر دولت دخالت نکند شرکت های خصوصی ده ها میلیون بیکار رو به جامعه هدیه خواهند داد. بسته های حمایتی امریکا با شرط حفظ زورکی نیروی کار تا ماه سپتامبر به شرکت های کوچک تعلق خواهد گرفت. دیدند که تحریم ها ناجوانمردانه است و شامل حال خودشون میشه و برخلاف سیستم رقابتی بازار ازاد بوده اما لام تا کام کلامی در این باره نگفتند. دیدند چین تا این لحظه بهترین عملکرد را به نمایش گذاشته و امریکا بدترین عملکرد را اما باز هم سعی کردند توصیف واقعیت را تغییر دهند. دیدند که منافع ملی از همه چیز مهمتره . هر کشور بر اساس منافع خودش عمل می کنه اما اینها فکر کردن بشریت تعهدی به قواعد بازار ازاد داره. خیر.. قواعد بازار ازاد در جایی و تا جایی ارزشمند است که کار کند و مناقع شما رو تامین کنند. انچه اصله منافعه. نه قواعد. دیدن شوخی شوخی دولت ها در همه جا باز هم بزرگتر شدند و متوجه شدند همیشه در زندگی واقعی برهه های حساسی ایجاد می شود که عقل بشر ناچارمی شود قد و قواره دولت را بزرگتر بگیرد. هر چند بعدا مزاحمش خواهد شد. اما این شر لازم اگر نباشد در برهه های حساس بشر بسیار بیشتر اسیب می بیند. ایده های بی دولتی مال دوران پیشاتمدنی بود. خلاصه اینکه اگر قلدری را حق طبیعی موجود قوی بگیریم پس دیگه ادا و اصول حقوق بشر و دموکراسی و این جور ابزارهای فشار رنگ می بازه. پس انقدر خودمان را از زاویه نگاه انها نبینیم. با چشم خودمان ببینیم. انقدر انها رو بالا نبریم. ما هم مردمانیم! انهایی که ما رو تحریم می کنند تنها امیدشون اینه که کشور فرو بپاشه و این بچه قلدر این محله هم زمین بخوره. خوب منافع ما این نیست که خودمان زمین بخوریم. پس چه لزومی داره برای منافع انها دست بزنیم؟

در یکی دو جمله کوتاه می نویسید از خواندن نوشته شما باید چه نتیجه ای بگیرم؟ اینکه دولت ها در دنیا خیلی کارها می کنند؟ منافع ملی چیز خوبی است؟ ایران هم جز میوه جات است و قدرش را بدانیم؟ اصول تجارت آزاد (دقیقا کدام اصول؟) به درد نمی خورند؟ تحریم نقض تجارت آزاد است؟ تصمیم گیری های سیاسی در اقتصاد اثر می گذارند؟ بسته های نجات مالی موثرند؟ ...

پیام من بسیار روشن و آشکار بود. دیگه از این واضح تر چه چیز را می خواهید بدانید؟ شما به من بگویید این سیستم بازار ازاد - که من هم خوبی ها و ارزش های بسیاری در ان می بینم. اما برایش تقدس قائل نیستم - مگر در خلا می خواهد رخ بنماید؟ مگر در عالم واقعیت این تئوری ها محک نمی خورد؟ شما می خواهید همه نیکی های عالم را ببندید به دمب تجارت ازاد. و دانسته یا ندانسته ان روی سکه را نمی بینید. اگر ارتش و زور و قلدری و استعمار و تحریم نباشد این سیستم بازار آزاد هیچ درخششی نمی تواند داشته باشد. این یک چالش است که پیشرفت های غرب فقط تابع این سیستم اقتصادی ست یا به کمک بمب و زور و استعمار پیشرفت حاصل شده. من می خواستم ان نیمه گفته نشده را یاداوری کنم که همه ش بازار ازاد نیست. خود شما بهتر می دانید که تا وقتی تجارت جهانی به سود انهاست همه را مجبور می کردند تعرفه ها را بردارند. همین که دیدند چین دارد از این موقعیت بالا می اید زدن زیر میز - کافه را به هم زدند- و از تعرفه به عنوان ابزار زور گویی بهره گرفتند. می بینید که با همین کار رشد اقتصادی شان افزایش یافت! پس اگر به قواعد بازار ازاد تعهد می داشتند باید می پذیرفتند چین جای انها را به طور کامل در تجارت بگیرد. با بر هم زدن قاعده می توانند همچنان صدر نشین باشند. پس دولت ها خیلی کارها می کنند و متعهد به بازار ازاد نیستند. متعهد به منافعشان هستند ایران جز میوه جات نیست. اگر در امریکا به کشور امریکا توهین کنید احتمالا با شما برخورد می شود.. چرا فکر می کنید ما بی ارزش هستیم و مجازیم خودمان را تحقیر کنیم؟ که چه شود؟ اقای ترامپ رهبر تجارت جهانی کره زمین ده ها بار در سال گذشته توئیت کرد که انقدر به اقای خالقی و من و 80 میلیون ایرانی دیگر فشار می اورم تا له شوند. چرا فکر می کنیم انها مجازند که بخواهند ما له شویم و ما حتی حق اعتراض نداریم و در مقابلش خودمان را باید تمسخر کنیم؟ درباره اصول تجارت ازاد. شما بفرمایید. شما که اقتصاددان هستید و خبرهای روز را هم دارید. داستان تعرفه مزیت نسبی. ازادی تجارت و رقابت گردش نیروی کار. گردش سرمایه و کلی قصه دیگر درباره تحریم نقض تجارت ازاد نیست؟ اینکه عراق در همسایگی ما باید از امریکا اجازه بگیرد که از ایران برق بخرد یا نه این نقض تجارت ازاد نیست؟ این فشاری که به من و شما می اید چون در نظرات اقتصاددانهای اون وری نیست پس مهم نیست؟ خود شما متوجه نمی شوید که تحریم به زندگی تان لطمه می زند، توهین امیز نیست؟ اینها خیلی چیزهای پنهانی ست؟ درباره تصمیمات سیاسی. خواستم اینو یادوار بشوم که همه چیز اقتصاد و سود و زیان نیست. همانطوری که می بینید تصمیمات سیاسی که مورد اقبال مردم هست ممکن است با اصول علم اقتصاد هم راستا نباشد. و به احتمال زیاد در درازمدت هم مضر هستند. اما دولت ها ناچارند که بگیرند. چون اگر نگیرند جامعه فرومی پاشد. بنگاه های اقتصادی ورشکست می شوند و دزدی و جنایت و بحران پیش می اید. بسته های نجات هم از سر اجبار دیده می شود و بله موثر است. اگر نبود که همه دولت ها بهش تن نمی دادند. چون مجبورند این کارها را بکنند. .

ظاهرا به نوشته من توجه نمی کنید، یک یا دو جمله به طور مشخص می فرمایید چه باید استنباط کنم؟

من نباید تعیین کنم از نوشته من چه استنباطی بکنید. شما کاملا ازاد هستید هر استنباطی داشته باشید. ده ها فک دادیم خدمت شما. یکی ش را هم می توانستید پاسخ دهید ضرر نداشت.