አንዳንድ መሐንዲሶች ምህንድስናን በእውነቱ ይማሩ

ምህንድስና በመሠረቱ የችግር ፈቺ ሳይንስ ነው። ሳይንሳዊ እውቀትን፣ ሂሳብን፣ ቴክኖሎጂንና ፈጠራን በማዋሃድ ለሰው ልጅ ተጨባጭ መፍትሄዎችን የሚያመነጭ ሙያ ነው። በዓለም ዛሬ የምናያቸው ዘመናዊ ህንፃዎች፣ ድልድዮች፣ መንገዶች፣ የውኃና የኤሌክትሪክ መሠረተ ልማቶች ሁሉ በየቀኑ ችግሮችን በመለየት፣ በመተንተን እና በመፍታት የተገኙ የምህንድስና ስኬቶች ናቸው።

የህንፃ ቴክኖሎጂን ብንመለከት፣ በጥንት ዘመን ዝቅተኛ ህንፃዎች በቀላል መሣሪያዎች ይገነቡ ነበር። የግንባታ ቁመት ሲጨምር አዳዲስ የግንባታ ዘዴዎችና መሣሪያዎች ተፈጠሩ። ዛሬ ስካፎልዲንግ፣ ክሬን፣ ኮንክሪት ፓምፕ፣ ታወር ክሬን፣ ሊፍት እና ሌሎች ዘመናዊ ቴክኖሎጂዎች በመጠቀም በመቶዎች ሜትር ከፍታ ያላቸው ሰማይ ጠቀስ ህንፃዎች በደህንነትና በጥራት ይገነባሉ። ይህ ሁሉ የሆነው መሐንዲሶች "ችግር ሲያጋጥም መፍትሄ እንፈልጋለን" በሚል መንፈስ ስለሠሩ ነው።

ስለዚህ የመሐንዲስ ዋና ኃላፊነት ችግርን ማብዛት ሳይሆን መፍትሄን መፍጠር ነው። እውነተኛ መሐንዲስ ህግን፣ መመሪያን፣ ቴክኒካዊ ደረጃዎችንና የደህንነት መስፈርቶችን እያከበረ ሥራው እንዴት እንደሚሳካ ይፈልጋል። እንዴት እንደማይሳካ ምክንያት አይፈልግም።
በአገራችን ግን አንዳንድ ጊዜ የምናየው ችግር የምህንድስናን መሠረታዊ ፍልስፍና ከመርሳት የሚመነጭ ይመስላል።

አንዳንድ በቢሮ የተቀመጡ መሐንዲሶች ቴክኒካዊ ችግሮችን በሙያዊ እውቀት ከመፍታት ይልቅ የማይጠቅሙ የአሠራር እንቅፋቶችን በመፍጠር ፕሮጀክቶች እንዲዘገዩ፣ ወጪያቸው እንዲጨምር እና ጥራታቸው እንዲጓደል ሲያደርጉ ይታያል። ይህ የሙያውን መሠረታዊ አላማ የሚቃረን ነው። እርግጥ ነው፣ ይህን ችግር ለሁሉም መሐንዲሶች ማጠቃለል ትክክል አይሆንም። በታማኝነት፣ በብቃትና በፈጠራ አገራቸውን የሚያገለግሉ ብዙ መሐንዲሶች አሉ። ሆኖም ግን የቴክኒክ ዕውቀትን ከሙያ ሥነ-ምግባር ጋር ማጣመር ያልቻሉ ግለሰቦች መኖራቸው እውነታ ነው።

ይህ ችግር በአንዳንድ አማካሪ (Consultancy) ዘርፍም አንዳንድ ጊዜ ይስተዋላል። በመሠረቱ የአማካሪ ድርጅት ሚና ፕሮጀክትን ማወሳሰብ ሳይሆን ማቃለል ነው። አማካሪ የተቀጠረው በሙያዊ እውቀቱ ለባለቤቱ፣ ለተቋራጩና ለሌሎች ባለድርሻ አካላት መካከል ግልጽ፣ ትክክለኛና ፈጣን የቴክኒክ ውሳኔ እንዲሰጥ፣ አደጋዎችን እንዲቀንስ፣ ወጪና ጊዜን እንዲቆጥብ እና የፕሮጀክቱን ጥራት እንዲያረጋግጥ ነው።
ነገር ግን አንዳንድ አማካሪ ድርጅቶች የሚያሳዩት አሠራር የዚህን ተልዕኮ የሚቃረን ይመስላል። አስፈላጊ ያልሆኑ የሰነድ መመላለሶች፣ የውሳኔ መዘግየቶች፣ አላስፈላጊ የቢሮክራሲ ሂደቶች ወይም ቴክኒካዊ መፍትሄ ሊያገኙ የሚችሉ ጉዳዮችን ያለ ምክንያት በማጓተት የፕሮጀክት ጊዜንና ወጪን የሚያሳድጉ ሁኔታዎች ይታያሉ። እንዲህ ዓይነቱ አሠራር የአማካሪነትን መሠረታዊ ዓላማ አይወክልም። ከሙያዊ አገልግሎት ይልቅ ለፕሮጀክት እንቅፋት የሚሆን አካሄድ ነው።

እውነተኛ አማካሪ ማለት ችግር ሲፈጠር ከህግ፣ ከቴክኒክ ደረጃዎችና ከኮንትራት መስፈርቶች አንጻር ፈጣን፣ ተግባራዊና ፍትሃዊ መፍትሄ የሚያቀርብ ባለሙያ ነው። የአማካሪነት ስኬት የሚለካው የጻፈው ደብዳቤ ብዛት ሳይሆን፣ የፈታው ችግር፣ ያዳነው ጊዜ፣ የቆጠበው ወጪ እና ያረጋገጠው ጥራት ነው።
በመሆኑም የመፍትሄ አቅጣጫው ጥፋትን መውቀስ ብቻ ሳይሆን ቀጣይ የሙያ ማሻሻያ (Continuing Professional Development)፣ የሙያ ሥነ-ምግባር ስልጠና፣ በችግር ፈቺ አስተሳሰብ ላይ የተመሰረተ ስልጠና እና የተጠያቂነት ሥርዓት ማጠናከር ነው።

በመጨረሻም መሐንዲስነት ማለት ዲግሪ መያዝ ብቻ አይደለም። በሳይንሳዊ እውቀት፣ በፈጠራ አስተሳሰብ፣ በሙያ ሥነ-ምግባርና በሕዝብ ጥቅም ላይ ተመስርቶ ችግሮችን ወደ መፍትሄ የሚቀይር ኃላፊነት ነው። መሐንዲሶችም ሆኑ አማካሪዎች የተማሩትን የሙያ ቀለም ብቻ ሳይሆን መንፈሱንም ሊረዱ ይገባል። ምክንያቱም እውነተኛ ምህንድስናና እውነተኛ አማካሪነት የችግር ፈቺ እንጂ የችግር ፈጣሪ አይደሉምና።

Via Redi

@etconp