‍ ‍ ‍ ‍ ‍🔖 پنداشت یکم / سیاستِ روز/ یادداشت



📍 استقلال آمریکا، جنگ نیابتی و درس‌های آن



✍ دکتر محمد شریف شاهی (دکترای حقوق عمومی/ عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اصفهان)



📌 در بحبوحه‌ی جنگ استقلال آمریکا در سال ۱۷۷۷ لویی شانزدهم و دربار فرانسه با سودای گسترش نفوذ ازدست‌رفته‌ در آمریکای شمالی همچنین انتقام از دشمن دیرینه‌ یعنی امپراطوری بریتانیا، تأمین مالی انقلاب آمریکا را متقبل می‌شود و در سال ۱۷۸۳ پایان جنگ استقلال آمریکا رقم می‌خورد. 



📌 پادشاهی فرانسه ظاهراً باید پیروز این منازعه باشد. با برگزاری معاهده ۱۷۸۳ ترک مخاصمه بین بریتانیا و ایالات‌متحده آمریکا در پاریس اعتبار نمادین و اسباب به رخ کشیدن قدرت برای پادشاهی فرانسه هم فراهم می‌شود؛ اما به‌زودی مشخص می‌شود، نه‌فقط لویی شانزدهم ثمری از این پیروزی نمی‌برد؛ بلکه خیلی زود مات شدن، سقوط سلطنت فرانسه، جان باختن او و نزدیکانش در نتیجه انقلاب کبیر و متعاقباً اعلام جمهوری نتیجه این سرمایه‌گذاری می‌شود.



📌 چنین شکستی در اوج پیروزی شاید برای لویی و دربار بوربون قابل‌تصور نبود؛ اما برای یک شاهد_تحلیلگر چندان دور از تصور نمی‌آمد. از بُعد اجتماعی، شکاف طبقاتی عمیق بین فرودستان (مردم عادی) و فرا دستان (اشراف و روحانیون) بنا به ضعف مدیریت اقتصادی و فساد فراوان، بیش‌ازپیش پررنگ می‌شد. در شرایطی که دربار تصمیم گرفته بود تأمین مالی یک جنگ را نیز بر عهده بگیرد. نتیجه اینکه مردم بیش‌ازپیش فقیر می‌شدند و دولت نیز توانایی انجام تعهدات مالی و اقتصادی خود در قبال ایشان را از دست داده بود.



📌 پیامد مشخص این وضعیت ایجاد نارضایتی گسترده است و البته سیاست ورزی محافظه کارِ مذهبی اندک اصلاحات حقوقی را بر‌نمی‌تابد و می‌کوشد توسط نیروی نظامی اراده در حال شکوفایی مردم را سرکوب کند. کاری که به انقلاب و تصرف زندان باستیل توسط شهروندان فرانسه می‌انجامد.



📌 امروز هم دولت‌ها و قدرت‌های بزرگی در سطح جهانی و منطقه‌ای وجود دارند که در مقام قیاس از بعضی جهات قابل‌مقایسه با وضعیت دولت فرانسه در دوران یادشده هستند. به‌طور مشخص عمده‌ی قدرت‌های منطقه‌ای در خاورمیانه از جمله ایران، ترکیه و عربستان قابل ذکر هستند؛ اما مهم وضعیت دولت_ملت در ایران است.



📌 موقعیت کانونی ایران و همچنین تلاش برای تغییر در مناسبات قدرت منطقه‌ای و جهانی و تبدیل شدن از کشوری تابع به قدرتی مستقل و مؤثر در سطح منطقه‌ای طی پنج دهه‌ی گذشته ایران را کانون توجهات بین‌المللی نموده و رقبای منطقه‌ای را حساس کرده است. طی دو دهه‌ی گذشته و مشخصاً بعد از تثبیت وضعیت کشور پس از جنگ تحمیلی گسترش نفوذ منطقه‌ای، راهبردی مؤثر در سیاست خارجی ایران بوده است.



📌 بیش از امید بستن به تحولات خارجی، کلید راه در اتخاذ سیاست باز و تعاملی گسترده در داخل کشور است. سیاست داخلی امروز نیازمند اصلاحات عمیقِ حقوقی بر مبنی خوانش حداکثری از حقِ آزادی‌های مندرج در قانون اساسی برای شهروندان از جمله تمهید و شناسایی حداکثری حق تعیین سرنوشت برای شهروندان است. اتخاذ سیاست‌های انقباضی در داخل با هر هدف و رویکردی می‌تواند نارضایتی را تشدید کند. در بعد سیاست خارجی هم‌تغییر رویکرد رقابت_تهاجم به رویکرد رقابت_تعامل می‌تواند مورد ارزیابی جدی قرار گیرد.

 

☑️  متن کامل این یادداشت را در شماره‌‌ی نخست پنداشت بخوانید 👇



📍نسخه‌ الکترونیکی پنداشت را با تخفیف ویژه از کیوسک جار و کتابخوان طاقچه دریافت کنید:

❇️  https://taaghche.com/book/95164



📍 برای تهیه‌ی نسخه‌ چاپی پنداشت با #ارسال_پستی_رایگان با آیدی ما ارتباط برقرار کنید:

❇️ @Pendasht_Quarterly1



📌 به کانال تلگرامی پنداشت بپیوندید👇

 🆔 @Pendasht_Quarterly

💢وخامت جهانی آزادی رسانه‌ها در سال ۲۰۲۱؛ کرونا بهانه فشار بیشتر دولت‌ها بر روزنامه‌نگاران شد



سازمان گزارشگران بدون مرز(RSF) با انتشار گزارش رتبه‌بندی جهانی آزادی مطبوعات در سال ۲۰۲۱ هشدار داد که حرفه روزنامه‌نگاری به عنوان «مهمترین واکسن موثر بر جریان تولید اطلاعات غلط» همزمان با شیوع ویروس کرونا و افزایش اهمیت اطلاع‌رسانی درست طی دوره بحران جهانی سلامت در ۱۳۲ کشور جهان با محدودیت‌ها و موانع جدی مواجه بوده است.



این گزارش را بخوانید: https://bit.ly/3n3pgFD



@euronewspe

اطلاع رسانی آزاد به ضرر حکومتهای دیکتاتوری است. ایران ، روسیه ،چین ، کره شمالی و..بهشت دیکتاتورها و زندان روزنامه نگارها و فعالین مدنی

#از_محسن_نامجو_حمایت_نکنید