وقتی می‌گوییم آیت‌الله طالقانی کمونیست‌ها را نجس می‌دانست؛ وقتی می‌گوییم مرتضی مطهری اجداد پیش از اسلام ما را خر می‌دانست؛ شریعتی از رقیه و کلثوم اسطوره می‌ساخت؛ بازرگان از مبارزه مسلحانه خشونت‌بار دفاع می‌کرد و پس از بازگشت از غرب مطهرات در اسلام می‌نوشت؛ کمونیست‌ها خانه تیمی ترور راه می‌انداختند و اسلام‌گراها می‌خواستند احکام شرع را پیاده کنند و در یک کلام وقتی می‌گوییم مخالفان شاه اساسا به دنبال آزادی و جامعه مدنی و دموکراسی و حقوق بشر و آزادی سبک زندگی و مانند این نبودند، پاسخ می‌دهند که نباید زمان و زمانه را فراموش کرد و اقتضائات آن دوره ایران و جهان بود که آدم‌ها، آزادی‌خواه و دموکرات نباشند؛ اما همین‌که به رضاشاه و محمدرضاشاه پهلوی می‌رسیم ناگهان همین جماعت دوره و زمانه را فراموش می‌کنند و از شاه توقع برقراری آزادی مانند سويیس قرن بیست‌ویکم را در آن دوره دارند و او را با امروز مقایسه می‌کنند.

محمدرضا شاه با در نظرگرفتن دوران و زمانه‌ی زمامداری‌اش بی‌شک از اغلب مخالفان خود درک بهتری از جهان و پیشرفت ایران داشت و وطن‌دوستی‌اش هم قابل قیاس با بسیاری از مخالفانش نبود .

#بهزاد_مهرانی
@OmidIranAzad