‌زن کشی و خشونت های ساختاری در ایران
(به بهانه قتل #شکیبا_بختیار)
✍دکتر فاضل الیاسی پژوهشگر پسا دکتری دانشگاه تهران

کودکان ما در خانه و مدرسه و دانشگاه، در کوچه و خیابان و بازار، فرایندهای اجتماعی‌شدن، جامعه‌پذیری و فرهنگ‌پذیری را می‌آموزند.
یاد می‌گیرند چه چیزی سیاه است و چه چیزی سفید است، اما یاد نمی‌گیرند و به آنها یاد نمی‌دهند که چگونه به حقوق دیگران احترام بگذارند، یاد می‌گیرند چه چیزی ارزش است و چه چیزی ارزش نیست، اما یاد نمی‌گیرند که ممکن است بعضی از این ارزش‌ها سر ارزش‌های دیگر را بر باد بدهد.
یاد می گیرند اما یاد نمی‌گیرند!
همانگونه نیز یاد می‌گیرند خشونت را، دزدی را و را را را های دیگر را.
در جامعه ما که جامعه‌ای است مردسالار، با پشتوانه‌ای قوی از لحاظ آموزه‌های دینی، فرهنگی، قبیله‌ای و غیره، و در این راستا زن و دختر در تملک مرد قرار دارد، در اختیار و تحت امر اوست.
جامعه که نه، اجتماع‌هایی که در آنها تقابل‌ها و تعارض‌های فراوانی وجود دارد.
جنگ تمام عیار در گذرگاه سنت و مدرنیته، ما افراد همین جامعه زن را تقدیس کرده‌ایم و تقبیح کرده‌ایم، زن را می‌پرستیم و به او قسم می‌خوریم، اما از طرف دیگر او را نفرین می‌کنیم و با فجیع‌ترین شیوه به قتل می‌رسانیم، ما و ذهن ما مملوء از این همه تعارض و تناقض است.

آیا اگر خودمان را جای آن مرد و یا هر مرد دیگری، خود را جای پدر #رومینا_اشرفی و #شکیبا_بختیاری که چنین اقدامی را مرتکب شده‌اند، قرار دهیم، همان عمل را انجام می‌دهیم یا خیر؟
فرض کنید دختر من، دختر شما، خواهر و یا هر زن و دختری در خانواده و بستگان نزدیک ما، با شخص دیگری دوست یا همخوابه شود و ما در جریان قرار بگیریم، آن زمان کنش یا واکنش ما چگونه است؟

✅فقط محکوم کردن و لعن فرستادن کار را به جایی نخواهد برد، بیایید بیشتر دقت کنیم:

۱- اگر شما در هنگام جنگ و نزاع و دعوا و بروز هر مشکلی با شخص یا اشخاص دیگری، به تهمت و فحش ناموسی به زن و خواهر و دختر فرد مقابل متوصل شوید، خشونت علیه زن و حتی کشتن زن و دختر در چنین مواردی در نهان شما وجود دارد.
۲- اگر در خانواده با مشاهده کوچک‌ترین تغییر در سبک پوشش و آراستگی دچار حساسیت می‌شوید و احساس می‌کنید که آبرویت در خطر است، پس شما نیز در این جریان نزدیک هستید.
۳- اگر گناه زن و دختر را برجسته و نسبت به گناه مرد و پسر بی‌اعتنا هستید، پس شک نکن که شما نیز می‌توانید یک روز مخاطره‌آمیز باشید.
۴- اگر جنس مونث را سفیر آبرو و شرافت خانواده می‌دانید (در حالی که برای جنس مذکر چنین تصوری قائل نیستید) پس به خودتان شک کنید.
۵- اگر با اکراه اجازه می‌دهید که دختر یا خواهر یا غیره به تنهایی بیرون برود، شما نیز به این گروه تمایل دارید.
۶- اگر رانندگی زنان، اشتغال، مدیر و رئیس شدن آنها برای شما ناخوشایند است، پس خودتان را از این تفکر جدا ندانید.
۷- اگر در تقسیم ارث و ماترک، خود را از خواهر و پسر را از دختر برتر و شایسته‌تر می‌دانید، پس دیگر از مخالفان حقوق این قشر به شمار می‌آیید و شریک همین جماعت هستید.
۸- اگر در امور کار و زندگی، به زنان و دختران نگاه جنسیتی داشته باشید، از لحاظ فکری، هیچ فرقی با این پدران قاتل ندارید.
۹- اگر تلاش می‌کنید که فقط صاحب پسر شوید و دوست ندارید دختر به دنیا بیاورید، پس حرف نزن.

۱۰- اگر در هنگام مهمانی چشم‌هایت را در برابر زن و دختران خود گرد می‌کنید، دیگه هیچ.

تذکر:
چنانچه یکی از این خصوصیات مذکور را دارید، قبل از اینکه قتل‌های جنسیتی و ناموسی را محکوم کنید، خوب فکر کنید، بازاندیشی کنید، چون شما نیز در این قتل‌ها شریک هستید.
@kherad_jensi
@SocioNet

7 comments

نمی‌دونم این عکس چقدر حقیقت داره ولی اگه واقعی باشه جالبه که هویت این دختر هم با نسبتش با مردا تعریف شده. امیدوارم نشر اکاذیب نکرده باشم
نویسنده کم مونده بگه کلا اگر مثل من فکر نمی‌کنید شما نیز به این گروه تعلق دارید 🙃🙂
درباره در نظر گرفتن فشار اجتماعی چه نظری دارید؟
من میگم مردها به لحاظ مثلا تامین معاش بیشتر زیر فشار هستن چون جامعه چنین توقعی داره، و مرد بیکار بیشتر از زن بیکار طعن و لعن میشنوه

بهرحال جامعه مردسالار که همش امتیاز نیست، این مواردم هست.
واسه قشر قابل توجهی از خانمها سرکار رفتن یه جور پر کردن وقته اما فکر نکنم به اون میزان در آقایون موجود باشه
حالا شما در یک جامعه مرد سالار با این نگاه، ارث رو چجوری تقسیم میکنی!؟
موقعیت شغلی رو چجوری تقسیم میکنی؟
متن قابل تاملیه و به نکات خوبی اشاره میکنه ولی گرفتار همون رفتاری هست که خودش سعی در نقد و تقبیحش داره. پیش از اینکه مصادیق رو به شماره در بیاره میگه: 



“فقط محکوم کردن و لعن فرستادن کار را به جایی نخواهد برد، بیایید بیشتر دقت کنیم” 



اونوقت در نتیجه گیریها، “هیچ فرقی با پدران قاتل ندارید، پس حرف نزن، دیگه هیچ” در پایان هم چنانچه یکی از این خصوصیات مذکور را داشته باشید، در این قتلها شریک هستید.



اینجور متنها بیشتر شبیه صدور بیانیه و جبهه‌گیری است تا محرکی برای تفکر و حرکت رو به جلو. نتیجه‌اش هم در سطح وسیع همین میشه که از حرف زدن با هم نتیجه‌ای نمی‌رسیم و عملاً آدمها در اثر حرف زدن، بر غلط بودن طرف مقابل و درست بودن خودشون مصمم‌تر میشن.
هوای تازه
درباره در نظر گرفتن فشار اجتماعی چه نظری دارید؟ من میگم مردها به لحاظ مثلا تامین معاش بیشتر زیر فشار هستن چون جامعه چنین توقعی داره، و مرد بیکار بیشتر از زن بیکار طعن و لعن میشنوه بهرحال جامعه مردسالار که همش امتیاز نیست، این مواردم هست. واسه قشر قابل توجهی از خانمها سرکار رفتن یه جور پر کردن وقته اما فکر نکنم به اون میزان در آقایون موجود باشه حالا شما در یک جامعه مرد سالار با این نگاه، ارث رو چجوری تقسیم میکنی!؟ موقعیت شغلی رو چجوری تقسیم میکنی؟
الان که سن ازدواج خیلی بالا رفته هردو طرف مخارجشون به عهده ی خودشون هست و تقریبا تکیه گاه بودن مرد به قوت گذشته نیست اگر هم باشه درامد به خوبی گذشته نیست وهرو مجبور هستن کارکنن. منی که خودم یک خانم هستم و تکیه گاه مالی ندارم و خودم کار میکنم دارم فکر میکنم اگر کارم رو از دست بدم قراره چجوری هزینه های زندگیم رو تامین کنم. بنابراین هم موقعیت شغلی هم ارث باید به مساوات تقسیم بشه.
هوای تازه
نگاه شما فردیست، من از نگاه کلی تر عرض کردم وگرنه امثال شما که بنده هم میبینم
اگر امثال بنده رو میبینید که من هم زیاد میبینم پس این نگاه کلی میشه نه فردی.