سیب فاسد سرمایهداری چینی
نگاهی به «قمارخانه سرخ: روایت درونی از ثروت، فساد، و انتقام در چین» نوشتهٔ دزموند شام
داستان پیشرفت سرمایهداری دولتی در چین حیرتانگیز است، اما روایت مهرههای درونی این سیستم نشان میدهد که سرمایهداری دولتی در برابر فساد، رانتخواری، و ناکارآمدی نظام اقتصادی آسیبپذیر است.
این داستان موفقیت دزموند شام، سرمایهدار میلیونر چینی و نویسنده کتاب، خیلی آشنا است: با سست شدن کنترل دولت بر اقتصاد و باز شدن بازار به روی سرمایهگذاری خصوصی داخلی و خارجی، چین جهشی اقتصادی را تجربه کرد و در این جریان، کسانی چون دزموند شام، خسته از فقر و عقبماندگی در اقتصاد کمونیستی چین، از فرصت استفاده کردند و به بخشی از نسل جدیدی از کارآفرینان و سرمایهداران ثروتمند بدل شدند.
شام که درس کسبوکار را در آمریکا خوانده بود، کار خود را با یک صندوق سرمایهگذاری آمریکایی در چین آغاز کرد. وارد بازار پُررونق ساختوساز شد و یک شرکت موفق ساختمانی و بیمه همراه با همسر سابقش ایجاد کرد. اما او در دو دهه، هر آنچه با همسرش ساخته بود، از دست داد. این دو که روزگاری همنشین مقامهای بالایی دولت و حزب کمونیست چین بودند، در جریان کارزار مبارزه با فساد در دولت شی جینپینگ، حمایتهای واسطههای سیاسی خود را از دست دادند.
دزموند شام از چین بیرون رفت و همسر سابقش توسط ماموران امنیتی چین ناپدید شد. او صدای دوآن شام را پس از چهار سال و در زمانی شنید که ماموران چینی خبردار شده بودند که دزموند در حال انتشار کتابی در مورد فساد و رانتخواری در نظام اقتصادی و سیاسی چین است. همسر سابقش از وی خواست که جلو انتشار کتاب را بگیرد. دوآن گفت که به طور موقت از زندان آزاد شده است و اگر دزموند علیه دولت چین کاری کند، پسرشان یتیم خواهد شد.
کتاب «قمارخانه سرخ» نکات زیاد و دست اولی را در مورد نظام سرمایهداری دولتی چین افشا میکند. یک، موفقیت شما به عنوان کارآفرین قبل از هر چیز مرهون ارتباطات سیاسی شما با مقامهای بالایی و صرف پول است. دوم، بوروکراسی و مقررات ابزار دست ماموران و مقامهای دولت برای امتیازگیری، رقابت، و حذف رقبا است. سوم، قانون روی کاغذ است و با اشاره یک «عالیجناب سرخ» همهچیز از شما گرفته میشود و به کنج زندان میافتید.
نویسنده در جایی از کتاب میگوید که «سیاست در چین، کلید رسیدن به ثروت است، و نه برعکس.» او و همسرش رابطهای نزدیک با خانواده ون جیابائو، نخستوزیر پیشین چین داشتند، و این رابطه درهای فرصت را برای آنها باز میکرد. خانواده جیابائو ثروت عظیمی از طریق کمک به جوش دادن معاملات تجاری با شرکتهای دولتی و دریافت سهم به دست آوردند. دزموند و همسرش به خانواده نخستوزیر چین به عنوان کارچاقکن کمک میکردند.
ادامه مطلب
✅ @karkhone