کدام گفتگوی تمدنی؟

«۱.گفتگوی فرهنگ‌ها در جهان شناخته‌شده و فراگیر است و نه گفتگوی تمدن‌ها. اولین سیاستمداری که در سازمان ملل به گفتگوی فرهنگ‌ها پرداخت، آخرین وزیر خارجه شوروی بود.
.
.برخورد تمدن‌های هانتینگتون یک نظریه‌ی توصیفی است و نه یک برنامه‌ی تجویزی برای ایجاد تنش و تخاصم. گفتگوی تمدن‌ها به‌خطا در برابر برخورد تمدن‌ها قرار گرفته، ولو آن را برنامه‌ای برای تنش‌زدایی با غرب و پیوستن به "نظم جهانی" دانست.
.
تنش‌زدایی با سایر کشورها و پیوستن به نظم جهانی یک مسئله داخلی و البته ساختاری است و نقش سایر کشورها در آن کم است. گفتگوی فرهنگ‌ها صلح را با ترویجِ مدارا پیش می‌گیرد و گفتگوی تمدن‌ها، صلح را با پیوستن به نظمِ جهانی پیش می‌گیرد و همزمان برای بهبود آن تلاش می‌کند.
.
بیشتر اندیشمندان به‌درستی گفتگو را مختصِ فرهنگ‌ها می‌دانند و تمدن‌ها را محلِ جولانِ هویت‌های تمایزگرا و دیگری‌ستیز. تمدن‌گراییِ موجود بر تصورِ برتری‌پنداری استوار است؛ درحالی‌که تمدن درحقیقت عینیت‌یافتگیِ فرهنگ است -که سیال و خودمبیّن است.
.
تاکید بر تمدن به صلح کمک نمی‌کند اما تاکید بر فرهنگِ کثرت‌گرایی و مدارا به صلح کمک می‌کند. طرح ایده گفتگوی تمدن‌ها از سوی سیاستمداران معنادار است و از سوی سیاستمداران ایرانی نیز وقتی معنادار است که به‌معنای پیامی به سایر کشورها برای آمادگی برای گفتگوی سیاسی پیرامون اختلافات و در نتیجه پیوستن به نظمِ جهانی مورد توافق خواهد بود. وگرنه که زمینه‌ی برخورد است و نه صلح.
.
این آمادگی برای گفتگو باید در درون ایران و یک تصمیم سیاسی باشد. هر اقدام فرهنگی در قالب گفتگوی فرهنگ‌ها معنادار است و برای همین در عرصه جهانی، گفتگوی فرهنگ‌ها شناخته‌شده و موثر است و نه گفتگوی تمدن‌ها.
.
پس ایده‌ی ناقص و نیاندیشیده گفتگوی تمدن‌ها هم تنها کارکردش تلاش برای پیوستن به نظم جهانی و تغییر رفتار ج.ا و تبدیل ایران به یک "کشور عادی" است و بدونِ فهم درست از آن هر تلاشی بی‌هدف و بی‌نتیجه خواهد بود».
.
این مطلبی‌ست از مجید توکلی - فعال سابق دانشجویی - در نقد ایده گفت‌وگوی تمدن‌ها که توسط محمد خاتمی - رییس‌جمهور اسبق جمهوری‌اسلامی - طرح شده است و دگرباره محل بحث و مناظره شده است.

@Tavaana_TavaanaTech

2 comments

KY YK
آموزشکده توانا در گذشته به درستی در معرفی داریوش شایگان نوشتند که ایشان دو سال قبل از انقلاب ۵۷ کنفرانس بین‌المللی گفتگوی تمدنها را در تهران برپا کردند

http://bit.ly/2Ge9nsU

در انتهای این مطلب به نادرست نوشته‌اید: این مطلبی‌ست از مجید توکلی ... در نقد ایده گفت‌وگوی تمدن‌ها که توسط محمد خاتمی ... طرح شده است

ایده گفتگوی تمدنها توسط خاتمی طرح نشده
توضیحات فوق از منظر جامعه شناسی تاریخی درست است ولی از منظراصول و هنر مبارزه سیاسی ، به ویژه در چالشی که میهن ما با آن روبروست نا درست. تکیه روی تمدن و چاشنی سازی از ارزش های تاریخی برای پرداخت یک ایدئولوژی مبارزاتی(نه الزاما ایدئولوژی سیاسی)یک ضرورت است. تکیه روی ارزشهای تاریخی برای انگیزش آفرینی مبارزاتی برای ما یک امر ضرور استرتژیک است و فراتر از این برای هویت سازی ملی که بتواند نقش سپر دفاعی در جهان گلوبال و ایدئولوژی های فرقه ای و فرا ملی را برای ما بازی کند.
ناسیونالیسم ایرانی باید ایدئولوژی مبارزاتی و هویت ساز ملی ما باشد که در آن برجسته سازی تاریخ تمدن ما بسیار مهم می باشد با این توضیح که البته جهان گراست نه جهان ستیز، تنگ نظرانه و
شوینیستی