⚡️Янги алифбо лойиҳаси эълон қилинди

Қонун лойиҳасига кўра, Ўзбекистон Республикасида лотин ёзувига асосланган, 28 ҳарф ва 1 та ҳарфлар бирикмасидан иборат янги ўзбек алифбоси таклиф этилмоқда.

https://regulation.gov.uz/uz/d/31596

Асосий ўзгаришлар:

Ғ => Ḡ ḡ
Ў => Ō ō
Ш => Ş ş
Ч => Ç ç

Муҳокама 31 мартга қадар давом этади.


👉 @xushnudbek 👈

2172 comments

Show 100 more comments
Salom aka meni gapim bu mavzudan uzoqda, Xushnud aka xafa bo'lmagu Kanalizga Reklamalar 100% oshibketdida Oldingi Xushnud yoqda xozir, Kanalizda 3/4 xabar belsa ochib qarayman 2 tasi reklamada, Nimaga xozir Xushnud reklama tashab pul ishlayabdimi, hozirgi donzarb yangiliklar yoqda, oldingi Xushnud yoqolgan deb oylayman, aka uzur lekin, agar shularni o'qisangiz Lichkamga javobini yozib qoying, Raxmat charchamang, ishlarizga rivoj.
Jura Haziratqulov
Alifbodagi Sh,Ch harflarining o'zgarmasligini istayman. Nima uchun biz turk alifbosidan andoza olishimiz kerak. Agar o'zgarsa qancha adabiyotu darsliklar qayta nashr qilinishi kerak. Qanch mablag' sarf bo'ladi. Yangi harflar kompyuter klaviaturasida ham yo'q.
Mrs🌼Moychechak🌼
Alifbo yaratish fikri kimdan chiqdi. Tuzukro narsa o'ylashsa bo'lmidimi. Ahir yangi alifbo bizga foyda emas ko'pgina zarar va noqulayliklar tug'dirib chiqaradi. Biz shundoq globallashuv jarayonida ham o'zligini, milliyligini saqlab kelayotgan Xitoy va Koreya davlatlarida rivojlanish qanday katta, lekin ular o'sha million yillik ierogliflaridan va o'zlarining Se Jong qoldirgan yozuvlaridan kechishmadi. Bu ularning rivojlanishiga zig'ir ha tasr qilmadiku. Biz esa o'tgan 50 yildan buyon 5 marta alifbo almashtirdik! Bu nimasi ahir! Shundoq ham hozirgi alifbo niyam hamma yaxshi bilmasdi endi bunga ko'nikyotganda yana o'sha 4 xarfni deb alifboni o'zgartirishadimi?! Ikkinchidan bu juda ko'p moliyaviy zarar hamdir. Davlatimiz hadeeeb olgan qarzlarini orqa ketiga qaramasdan ishlatish o'rniga kelajakni ham o'ylashi kerak. Alifboni o'zgartirish bu barcha kitoblarni yangidan nashr qilish degani, bu qancha mablag talab qiladi. Ortiqcha chiqim shartmi hozir, Shundoq ham karantin tufayli qiynalgan o'zbek aholisiga. Eski alifbiga nima qilibdi? Nega o'sha 95 - yilda tayyor shu ko'rinishdagi alifboni o'zgartirib hozirgi holga ketrdi. O'zi umuman qarorlar qabul qilinayotgan davlat xodimlari hech yo'q kelgusi 20 yilni o'ylab ko'rishmaydimi?!
Mrs🌼Moychechak🌼
Shavkat Xudoynazarov
Sh va Ch harflarining Ş va Ç belgilariga ōzgartirilgani juda yaxşi bōldi. Ma'qullayman.
Balki birato'la o'zbek millati dgan yozuv o'rniga pasportga turk db yozishgani ma'qul bu faqat Turkiya ortidan ergashish undan boshqa narsa db baholamayman
Mahmudjon
Alifboga teginish mutlaqo be'manigarchilik , ahmoqgarchilik , maynavozchilik , safsatabozlik , tuturuqsizlikdan boshqa narsa emas..Xushnudbek sizni hohishlaringiz va foydasiz fikrlaringiz bizga mutlaqo kerakmas..Alifboga tegmang , tegmang..chalasavodgarchilikning ildizi alifbodamas kattalarni miyyasida..alifboga qo'lingizni tekkizmang
Mahmudjon
Haqiqiy mashmashabozlik , murakkabliklar siz aytyotgan alifbodan keyin boshlanadi..mani aytdi deysiz
Nima balo qilishga ishi yoqmi bulani alifboga yopishadi undan kòra davlatga foydasi tegadigon ish qilsin kamroq alifboga yopishsin kalasi ishlamaydi shulani xalal beryaptimi shu alifbo hamma shunga moslashgan nima endi 4ta telbani deb qaytib alifboni buzdirib turaveramizmi yiģishtiringla bunaqa safsatabozlikni
Mahmudjon
Odamlarni ahmoq qilib regulation gov saytini ochiq qo'ygan lekin na kirib bo'ladi na fikr yozib bo'ladi..kimga kerak unaqa murakkab ishlamaydigan nogiron tizim..2 soat urindim oddiy registratsiya qilolmadim..1 tiyinga qimmat..qisqasi BIZNI HOZIRGI ALIFBOMIZGA MUTLAQO TEGINMANGLAR JANOB ''AQILLILAR''..Alifboni tinch qo'yinglar..
Mrs🌼Moychechak🌼
Balki birato'la o'zbek millati dgan yozuv o'rniga pasportga turk db yozishgani ma'qul bu faqat Turkiya ortidan ergashish undan boshqa narsa db baholamayman
Yana kimlardir sizga õxşab turklarga taqlid, turklarning ta'siri deb yozişgan. 24 ta harfni lotin alufbosiga õzgartirganimiz inglizlarga taqlid emas, inglizlarni ta'siri emas-da, 4 ta harf turk harfiga õxşagani uçun turklarga taqlid yoki turklarni ta'siri bo'lib qoldimi? Nima uçun turklarni yomon kõrişadi, hayronman. Axir turklar bizning musulmon birodarlarimizku. Harflarimiz õxşasa nimasi yomon? Qaçongaça musulmon xalqlarga ola qarab, rus va inglizlarni sevişda davom etamiz? Rus va inglizlar bizlarga heç qaçon dõst bõlmaydi. Kõzimizni oçişimiz kerak.
Mrs🌼Moychechak🌼
Shavkat Xudoynazarov
Yana kimlardir sizga õxşab turklarga taqlid, turklarning ta'siri deb yozişgan. 24 ta harfni lotin alufbosiga õzgartirganimiz inglizlarga taqlid emas, inglizlarni ta'siri emas-da, 4 ta harf turk harfiga õxşagani uçun turklarga taqlid yoki turklarni ta'siri bo'lib qoldimi? Nima uçun turklarni yomon kõrişadi, hayronman. Axir turklar bizning musulmon birodarlarimizku. Harflarimiz õxşasa nimasi yomon? Qaçongaça musulmon xalqlarga ola qarab, rus va inglizlarni sevişda davom etamiz? Rus va inglizlar bizlarga heç qaçon dõst bõlmaydi. Kõzimizni oçişimiz kerak.
Xo'sh unda etinchi, nega o'sha 1995 - yilda manashu ayyynan hozirgidek lotin alifbosiga o'zgartirish kiritishib hozirgi holga ketrishdi. O'sha paytda tinch quyishmaptida. Bas endi, millatni oyoq osti qilishni bas qilishsin. Yozuv ham milliyligimzning asoslidir! Turklarni yomon ko'rmayman. Shunchaki ko'r ko'rona taqlid qilib ergashib ketavermaslik kerak. Ongli aqlli inson kabi. Yaponlar, xitoylar va koreyslar dan o'rnak olish kk. Shunnndo qiyin yozuvdan nega haliyam voz kechib quya qolishmaskin a🙄😏😏bizga o'xshab. Bu alifbo orqasidan ham kimlargadir katta naf qolsa kk da, as usual
Abdusamat
Алифбога тегмаларинг. Криллдан лотинга утиб канча одам чаласавод булиб колди. Миллатни келажагини расво килишма энди. Мутахасисларингни биттиси куп гушт еяпмиз деса, биттаси 5600 деса, уларга 15 харфли алифбо хам хайф. Халкни тинглашни урганларинг.
№1-Касб-хунар мактаби,Харбий рахбар группаси Яримбетов
Aлфавитни тез тез алмаштириш чала савод булишга олиб келади,лотин харфлар тупламининг кетма кетлигини кирилчага мос килиб тузинг, харфлар узгармасин, хамма жойга туркларни киритавермайлик, лотин алифбосими туркми?
№1-Касб-хунар мактаби,Харбий рахбар группаси Яримбетов
Руслар дуст булмаса нега хамма Россияга бориб ишлаб келмокда, шахсан нега русларни емон куриб миллатчилик киласиз, яхшимас урток
Бизларни ишлатиб пул бергани дӯстликми? Борганларни бир ойлик пули ҳужжат қилиш учун кетияпти. Ҳужжат қилишга бир ой вақт кетади. Бир ойгача ишлашга рухсат йӯқ. Дӯст бӯлса енгиллик қилмайдими мигрантларга. Иложини топса қул қилиб олади дарров. Аллоҳ Таъоло ӯзи айтган аҳли китоб ҳаргиз дӯст бӯлмайди сизларга деб.
АЛИФБО ЎЗГАРИШИ КИМГА ФОЙДА?

Азизлар, тил - алифбо бўйича кимдир тушуниб, кимдир шунчаки бир нарсалар ёзди. Моҳиятга эътибор қаратадиган бўлсак, алифбодаги икки учта товуш ёки ҳарфга дум қўйилиши, шакли учун қилинган ўзгариш, яъни алифбони ўзгартириш мамлакат учун миллиардлаб, ҳар бир шахс учун миллионлаб қайта харажатни келтириб чиқаради.

- Йўқ жойдан ортиқча харажат кимга керак? Ҳар бир даврда халқ, миллат шаъни учун курашувчиларни чалғитувчи, муваффақиятини кўра олмайдиганлар бўлади. Бизни йўлдан урувчиларнинг нағмаларига ишониб чалғимайлик!

Газ, сув, светдан қўшимча, нореал ёзилаётган қарздорликлар, унинг ортидан силласи қуриб югураётган сарсонлар камми?

Аслида қоидабузарлик бўлмаган, мажбурий қоидабузарликка киритилган йўл қоидаларини бузганлик айби билан келаётган ва тўлаётган жарималар етмаяптими?

- Кечқурун ухлаганга жарима солиш керак эмасми, мабодо?!

- Бир оилада 5-10 нафар инсон яшаётганлар нима қилади?!

Россияда мардикорлик қилиб топган пулига яна турнақатор навбат кутиб, ҳужжат алмаштирадими? - Сиз-чи? Сиз бундан қутилиб қолармидингиз?

Уч-тўртта «ақлли»нинг ақлига ўт тушсин, деб дуо қиласизми?

Сиз ҳам ўша «дўзах» ўтидай ёнаётган қозонда қайнайсиз-ку, ахир! Ўт кетган уйдан қуруқ чиқармидингиз? Битта «Sh» ёки «Ch»га дум қўйиш, «O‘» билан «G‘»ни ўзгартириш оқибатида бутун Ўзбекистон аҳли пул сарфлаб ҳамма ҳужжатидан тортиб, давлат, корхона-ташкилотлар, тадбиркорлар печат-штампи, паспорт, «права» ҳайдовчилик гувоҳномаси, уй ҳужжатларигача қайта ўзгартириши, мактаб дарсликларини қайта нашр қилиш бу - миллиардлаб маблағни талаб қилади. Буни ким, қаердан, ниманинг ҳисобидан қоплайди? Яна солиқлар ошириладими? Кимнинг «прописка»сида қишлоқ ёки шаҳар сўзи йўқ?!

Дилшод, Чори, Чоршанба бу сўзлар учун яқиндагина пул тўлаб алмаштирган паспорт, правангизни яна пул сарфлаб битта ҳарф учун ўзгартирмоқчимисиз?

Ўзгартириш сизни отга миндирадими? Ё Ҳажга оборадими?

Нима ютуғи бор, шу ҳарфларга дум қўйишнинг? Чунки, амалдаги алифбога ўзгартириш киритилса, янги қарорга кўра, муддат белгиланиб, ҳамма ҳужжатлар ўзгартирилган алифбога мослаштирилади. Бу ҳақда бирмас, қайта-қайта ўйлаб иш қилиш керак, эмасми?! Ўзгарганда нима ютамиз? Ёзиш, қўлланилиши, фойдаланиш ҳозирги алифбодан осонлашадими? Йўқ! Ўша-ўша, эски хаммом, эски тос! Сизу бизга, фойдаланувчига ҳеч қандай қулайлиги йўқ!

Алифбо ўзгариши турган-битгани харажат. Давлат ғазнаси ва ҳалқнинг чўнтаги қурийди. Шахс чўнтаги пулга зор, эгаси хор бўлади, холос. Сабаби, Лотин ёзувидаги клавиатурада ўша «дум»ли «Ш» «Ч» ҳарфлари йўқ! Ўша думли «Sh» ёки «Ch» Ҳарфини ёзиш учун тилни «язык»ни алмаштириш функциясига кириб «туркча»ни танлаб, севимли думли ҳарфларингизни ёзгандан кейин, яна лотин алифбосига ўтиб ёзиш, ҳозирги алифбодан нима қулайлиги бор?

Ёки ўзбек алифбосига «дум»лиларни қўшиб, халқни ҳам, маънавий ҳам молиявий ғажиб, кейин яна «Ҳ» билан «Х»нинг, «Ч» билан «Ш»нинг фарқига бормайди, деб айюҳаннос соласизми?!

«Халқ»қа дум қўяётганлар етмаяптими, сизга? Ё Хитойга ўзингиз учун дум қўйилган клавиатура буюртма қиласизми?!

Бир-икки авлод эмас, уч-тўрт авлод саводсиз бўлишига олиб келади бу - тулкининг думидек ликиллаб ўзгараётган алифбо! Ҳозир ҳар қандай важларни, ҳамма баҳоналарни йиғиштириб, ўқиш, ўрганиш, билганини ёшларга ўргатишдан яхши гап йўқ!

Алифбомиз йўқ эмас, ҳар жиҳатдан фойдаланса, ўқиса, ёзса арзийдиган тилимиз, алифбомиз бор! Уни ерга ургунча кўкларга кўтарайлик, қадрлайлик! Уни ўзгартириш билан боғлиқ ишларни тўхтатайлик! Бургага аччиқ қилиб, кўрпани ёқишдан нима наф? Кўп миллионлик Ўзбекистон аҳли олдида, арзимаган тушунмовчилик ёки кимларнингдир олифтагарчилиги касрига миллиардлаб харажат турганини, наҳотки, тушунмасангиз?! Яхшигина алифбони титкилагунча, Элу халққа, миллатга, мамлакатга, аҳли башарга мотивация берадиган, фойдаси тегадиган ишларни қилсак бўлмайдими?!

Дониёр МИРЗО
№1-Касб-хунар мактаби,Харбий рахбар группаси Яримбетов
Муаттар🌛
АЛИФБО ЎЗГАРИШИ КИМГА ФОЙДА? Азизлар, тил - алифбо бўйича кимдир тушуниб, кимдир шунчаки бир нарсалар ёзди. Моҳиятга эътибор қаратадиган бўлсак, алифбодаги икки учта товуш ёки ҳарфга дум қўйилиши, шакли учун қилинган ўзгариш, яъни алифбони ўзгартириш мамлакат учун миллиардлаб, ҳар бир шахс учун миллионлаб қайта харажатни келтириб чиқаради. - Йўқ жойдан ортиқча харажат кимга керак? Ҳар бир даврда халқ, миллат шаъни учун курашувчиларни чалғитувчи, муваффақиятини кўра олмайдиганлар бўлади. Бизни йўлдан урувчиларнинг нағмаларига ишониб чалғимайлик! Газ, сув, светдан қўшимча, нореал ёзилаётган қарздорликлар, унинг ортидан силласи қуриб югураётган сарсонлар камми? Аслида қоидабузарлик бўлмаган, мажбурий қоидабузарликка киритилган йўл қоидаларини бузганлик айби билан келаётган ва тўлаётган жарималар етмаяптими? - Кечқурун ухлаганга жарима солиш керак эмасми, мабодо?! - Бир оилада 5-10 нафар инсон яшаётганлар нима қилади?! Россияда мардикорлик қилиб топган пулига яна турнақатор навбат кутиб, ҳужжат алмаштирадими? - Сиз-чи? Сиз бундан қутилиб қолармидингиз? Уч-тўртта «ақлли»нинг ақлига ўт тушсин, деб дуо қиласизми? Сиз ҳам ўша «дўзах» ўтидай ёнаётган қозонда қайнайсиз-ку, ахир! Ўт кетган уйдан қуруқ чиқармидингиз? Битта «Sh» ёки «Ch»га дум қўйиш, «O‘» билан «G‘»ни ўзгартириш оқибатида бутун Ўзбекистон аҳли пул сарфлаб ҳамма ҳужжатидан тортиб, давлат, корхона-ташкилотлар, тадбиркорлар печат-штампи, паспорт, «права» ҳайдовчилик гувоҳномаси, уй ҳужжатларигача қайта ўзгартириши, мактаб дарсликларини қайта нашр қилиш бу - миллиардлаб маблағни талаб қилади. Буни ким, қаердан, ниманинг ҳисобидан қоплайди? Яна солиқлар ошириладими? Кимнинг «прописка»сида қишлоқ ёки шаҳар сўзи йўқ?! Дилшод, Чори, Чоршанба бу сўзлар учун яқиндагина пул тўлаб алмаштирган паспорт, правангизни яна пул сарфлаб битта ҳарф учун ўзгартирмоқчимисиз? Ўзгартириш сизни отга миндирадими? Ё Ҳажга оборадими? Нима ютуғи бор, шу ҳарфларга дум қўйишнинг? Чунки, амалдаги алифбога ўзгартириш киритилса, янги қарорга кўра, муддат белгиланиб, ҳамма ҳужжатлар ўзгартирилган алифбога мослаштирилади. Бу ҳақда бирмас, қайта-қайта ўйлаб иш қилиш керак, эмасми?! Ўзгарганда нима ютамиз? Ёзиш, қўлланилиши, фойдаланиш ҳозирги алифбодан осонлашадими? Йўқ! Ўша-ўша, эски хаммом, эски тос! Сизу бизга, фойдаланувчига ҳеч қандай қулайлиги йўқ! Алифбо ўзгариши турган-битгани харажат. Давлат ғазнаси ва ҳалқнинг чўнтаги қурийди. Шахс чўнтаги пулга зор, эгаси хор бўлади, холос. Сабаби, Лотин ёзувидаги клавиатурада ўша «дум»ли «Ш» «Ч» ҳарфлари йўқ! Ўша думли «Sh» ёки «Ch» Ҳарфини ёзиш учун тилни «язык»ни алмаштириш функциясига кириб «туркча»ни танлаб, севимли думли ҳарфларингизни ёзгандан кейин, яна лотин алифбосига ўтиб ёзиш, ҳозирги алифбодан нима қулайлиги бор? Ёки ўзбек алифбосига «дум»лиларни қўшиб, халқни ҳам, маънавий ҳам молиявий ғажиб, кейин яна «Ҳ» билан «Х»нинг, «Ч» билан «Ш»нинг фарқига бормайди, деб айюҳаннос соласизми?! «Халқ»қа дум қўяётганлар етмаяптими, сизга? Ё Хитойга ўзингиз учун дум қўйилган клавиатура буюртма қиласизми?! Бир-икки авлод эмас, уч-тўрт авлод саводсиз бўлишига олиб келади бу - тулкининг думидек ликиллаб ўзгараётган алифбо! Ҳозир ҳар қандай важларни, ҳамма баҳоналарни йиғиштириб, ўқиш, ўрганиш, билганини ёшларга ўргатишдан яхши гап йўқ! Алифбомиз йўқ эмас, ҳар жиҳатдан фойдаланса, ўқиса, ёзса арзийдиган тилимиз, алифбомиз бор! Уни ерга ургунча кўкларга кўтарайлик, қадрлайлик! Уни ўзгартириш билан боғлиқ ишларни тўхтатайлик! Бургага аччиқ қилиб, кўрпани ёқишдан нима наф? Кўп миллионлик Ўзбекистон аҳли олдида, арзимаган тушунмовчилик ёки кимларнингдир олифтагарчилиги касрига миллиардлаб харажат турганини, наҳотки, тушунмасангиз?! Яхшигина алифбони титкилагунча, Элу халққа, миллатга, мамлакатга, аҳли башарга мотивация берадиган, фойдаси тегадиган ишларни қилсак бўлмайдими?! Дониёр МИРЗО
100 фоиз хаксиз, отангизга Рахмат
Bu alifbega oʻzgarish kiritilsa. Qanchadan qancha hujjatlarga oʻzgartirish kiritish talab qilinadiku.
Men Shahsan krilldan lotiga to‘liq o‘tishni tarafdoriman lekimn hozirgi namunadagi alifboga albatta.Yangi qabul qilinayogan qonunni ya‘ni 1993-yildagi qonunni qayta kuchga kirgizayotganlar aslida umuman xalq dardi bilan ishi yoq yoki xalqqa va davlatga qastdan zarar keltirib hammaga azob berishni istayapti.
Birinchidan Hozirgi namunadagi lotin alifbosi 1995 yilda qabul qjlingan bolib bu kampyuterda yozish uchun qulay sh ch ni hosil qilish oson yangi qonunga esa buni simvoldan izlash kerak bu yana hujhatlarni tuzishda qancha vatni oladi shuni qonun chiqaruvchilar o‘ylaganmi axmoqlar.
Ikkinchidan Hozirgi namunadagi ishlatayotganimiz ya‘ni lotin yozuviga asoslangan o‘zbek yozuviga yosh ham qarri ham ko‘nikib bo‘ldi va buni qabul qiganimizga 26 yil bo‘ldi va ko‘pchilik shu alifboga savod chiqarib bo‘ldi yana nima keragi bor qulay narsani yana chgallashtirib.
Uchinchidan Qanchadan qancha darsliklar u hujjatlar shu yozuvga o‘tkazilyapti o‘zi maktab darsliklarini yetishtirolmaymizda 6 sinifga o‘tsa o‘qovchi uni kitobini 5- sinfga o‘tgan o‘quvchiga ijaraga beradi. Nima hamma sinf o‘quvchilarini darsligini bir yilda taminlab berolmaydi yu yangi qonunni chiqarishga balo bormi yana davlatda mlard dollor pul ketadi va o‘quvchilar ko‘ r savot bo‘lib qolad.
To‘rtinchida har bir millatni o‘zini yozuv alifbosi bo‘lishiga qo‘shilaman lekin yangi tahrirdagi qonun umumam boshqamillat Harfini qabul qilgan Turk alifbosini o‘ziku axmoq kishi ham buni biladi va boshqa millat alifbosini qabul qilmaydi. Qonu chiqaruvchi organda hamma ko‘zi ma‘nan ko‘r to‘nka ahmoqlar yig‘ilganmi nima shuni faximlayolmaydi.
Show next 33 comments