⚡️Янги алифбо лойиҳаси эълон қилинди

Қонун лойиҳасига кўра, Ўзбекистон Республикасида лотин ёзувига асосланган, 28 ҳарф ва 1 та ҳарфлар бирикмасидан иборат янги ўзбек алифбоси таклиф этилмоқда.

https://regulation.gov.uz/uz/d/31596

Асосий ўзгаришлар:

Ғ => Ḡ ḡ
Ў => Ō ō
Ш => Ş ş
Ч => Ç ç

Муҳокама 31 мартга қадар давом этади.


👉 @xushnudbek 👈

2172 comments

Show 100 more comments
№1-Касб-хунар мактаби,Харбий рахбар группаси Яримбетов
Aлфавитни тез тез алмаштириш чала савод булишга олиб келади,лотин харфлар тупламининг кетма кетлигини кирилчага мос килиб тузинг, харфлар узгармасин, хамма жойга туркларни киритавермайлик, лотин алифбосими туркми?
№1-Касб-хунар мактаби,Харбий рахбар группаси Яримбетов
Руслар дуст булмаса нега хамма Россияга бориб ишлаб келмокда, шахсан нега русларни емон куриб миллатчилик киласиз, яхшимас урток
Бизларни ишлатиб пул бергани дӯстликми? Борганларни бир ойлик пули ҳужжат қилиш учун кетияпти. Ҳужжат қилишга бир ой вақт кетади. Бир ойгача ишлашга рухсат йӯқ. Дӯст бӯлса енгиллик қилмайдими мигрантларга. Иложини топса қул қилиб олади дарров. Аллоҳ Таъоло ӯзи айтган аҳли китоб ҳаргиз дӯст бӯлмайди сизларга деб.
АЛИФБО ЎЗГАРИШИ КИМГА ФОЙДА?

Азизлар, тил - алифбо бўйича кимдир тушуниб, кимдир шунчаки бир нарсалар ёзди. Моҳиятга эътибор қаратадиган бўлсак, алифбодаги икки учта товуш ёки ҳарфга дум қўйилиши, шакли учун қилинган ўзгариш, яъни алифбони ўзгартириш мамлакат учун миллиардлаб, ҳар бир шахс учун миллионлаб қайта харажатни келтириб чиқаради.

- Йўқ жойдан ортиқча харажат кимга керак? Ҳар бир даврда халқ, миллат шаъни учун курашувчиларни чалғитувчи, муваффақиятини кўра олмайдиганлар бўлади. Бизни йўлдан урувчиларнинг нағмаларига ишониб чалғимайлик!

Газ, сув, светдан қўшимча, нореал ёзилаётган қарздорликлар, унинг ортидан силласи қуриб югураётган сарсонлар камми?

Аслида қоидабузарлик бўлмаган, мажбурий қоидабузарликка киритилган йўл қоидаларини бузганлик айби билан келаётган ва тўлаётган жарималар етмаяптими?

- Кечқурун ухлаганга жарима солиш керак эмасми, мабодо?!

- Бир оилада 5-10 нафар инсон яшаётганлар нима қилади?!

Россияда мардикорлик қилиб топган пулига яна турнақатор навбат кутиб, ҳужжат алмаштирадими? - Сиз-чи? Сиз бундан қутилиб қолармидингиз?

Уч-тўртта «ақлли»нинг ақлига ўт тушсин, деб дуо қиласизми?

Сиз ҳам ўша «дўзах» ўтидай ёнаётган қозонда қайнайсиз-ку, ахир! Ўт кетган уйдан қуруқ чиқармидингиз? Битта «Sh» ёки «Ch»га дум қўйиш, «O‘» билан «G‘»ни ўзгартириш оқибатида бутун Ўзбекистон аҳли пул сарфлаб ҳамма ҳужжатидан тортиб, давлат, корхона-ташкилотлар, тадбиркорлар печат-штампи, паспорт, «права» ҳайдовчилик гувоҳномаси, уй ҳужжатларигача қайта ўзгартириши, мактаб дарсликларини қайта нашр қилиш бу - миллиардлаб маблағни талаб қилади. Буни ким, қаердан, ниманинг ҳисобидан қоплайди? Яна солиқлар ошириладими? Кимнинг «прописка»сида қишлоқ ёки шаҳар сўзи йўқ?!

Дилшод, Чори, Чоршанба бу сўзлар учун яқиндагина пул тўлаб алмаштирган паспорт, правангизни яна пул сарфлаб битта ҳарф учун ўзгартирмоқчимисиз?

Ўзгартириш сизни отга миндирадими? Ё Ҳажга оборадими?

Нима ютуғи бор, шу ҳарфларга дум қўйишнинг? Чунки, амалдаги алифбога ўзгартириш киритилса, янги қарорга кўра, муддат белгиланиб, ҳамма ҳужжатлар ўзгартирилган алифбога мослаштирилади. Бу ҳақда бирмас, қайта-қайта ўйлаб иш қилиш керак, эмасми?! Ўзгарганда нима ютамиз? Ёзиш, қўлланилиши, фойдаланиш ҳозирги алифбодан осонлашадими? Йўқ! Ўша-ўша, эски хаммом, эски тос! Сизу бизга, фойдаланувчига ҳеч қандай қулайлиги йўқ!

Алифбо ўзгариши турган-битгани харажат. Давлат ғазнаси ва ҳалқнинг чўнтаги қурийди. Шахс чўнтаги пулга зор, эгаси хор бўлади, холос. Сабаби, Лотин ёзувидаги клавиатурада ўша «дум»ли «Ш» «Ч» ҳарфлари йўқ! Ўша думли «Sh» ёки «Ch» Ҳарфини ёзиш учун тилни «язык»ни алмаштириш функциясига кириб «туркча»ни танлаб, севимли думли ҳарфларингизни ёзгандан кейин, яна лотин алифбосига ўтиб ёзиш, ҳозирги алифбодан нима қулайлиги бор?

Ёки ўзбек алифбосига «дум»лиларни қўшиб, халқни ҳам, маънавий ҳам молиявий ғажиб, кейин яна «Ҳ» билан «Х»нинг, «Ч» билан «Ш»нинг фарқига бормайди, деб айюҳаннос соласизми?!

«Халқ»қа дум қўяётганлар етмаяптими, сизга? Ё Хитойга ўзингиз учун дум қўйилган клавиатура буюртма қиласизми?!

Бир-икки авлод эмас, уч-тўрт авлод саводсиз бўлишига олиб келади бу - тулкининг думидек ликиллаб ўзгараётган алифбо! Ҳозир ҳар қандай важларни, ҳамма баҳоналарни йиғиштириб, ўқиш, ўрганиш, билганини ёшларга ўргатишдан яхши гап йўқ!

Алифбомиз йўқ эмас, ҳар жиҳатдан фойдаланса, ўқиса, ёзса арзийдиган тилимиз, алифбомиз бор! Уни ерга ургунча кўкларга кўтарайлик, қадрлайлик! Уни ўзгартириш билан боғлиқ ишларни тўхтатайлик! Бургага аччиқ қилиб, кўрпани ёқишдан нима наф? Кўп миллионлик Ўзбекистон аҳли олдида, арзимаган тушунмовчилик ёки кимларнингдир олифтагарчилиги касрига миллиардлаб харажат турганини, наҳотки, тушунмасангиз?! Яхшигина алифбони титкилагунча, Элу халққа, миллатга, мамлакатга, аҳли башарга мотивация берадиган, фойдаси тегадиган ишларни қилсак бўлмайдими?!

Дониёр МИРЗО
№1-Касб-хунар мактаби,Харбий рахбар группаси Яримбетов
Муаттар🌛
АЛИФБО ЎЗГАРИШИ КИМГА ФОЙДА? Азизлар, тил - алифбо бўйича кимдир тушуниб, кимдир шунчаки бир нарсалар ёзди. Моҳиятга эътибор қаратадиган бўлсак, алифбодаги икки учта товуш ёки ҳарфга дум қўйилиши, шакли учун қилинган ўзгариш, яъни алифбони ўзгартириш мамлакат учун миллиардлаб, ҳар бир шахс учун миллионлаб қайта харажатни келтириб чиқаради. - Йўқ жойдан ортиқча харажат кимга керак? Ҳар бир даврда халқ, миллат шаъни учун курашувчиларни чалғитувчи, муваффақиятини кўра олмайдиганлар бўлади. Бизни йўлдан урувчиларнинг нағмаларига ишониб чалғимайлик! Газ, сув, светдан қўшимча, нореал ёзилаётган қарздорликлар, унинг ортидан силласи қуриб югураётган сарсонлар камми? Аслида қоидабузарлик бўлмаган, мажбурий қоидабузарликка киритилган йўл қоидаларини бузганлик айби билан келаётган ва тўлаётган жарималар етмаяптими? - Кечқурун ухлаганга жарима солиш керак эмасми, мабодо?! - Бир оилада 5-10 нафар инсон яшаётганлар нима қилади?! Россияда мардикорлик қилиб топган пулига яна турнақатор навбат кутиб, ҳужжат алмаштирадими? - Сиз-чи? Сиз бундан қутилиб қолармидингиз? Уч-тўртта «ақлли»нинг ақлига ўт тушсин, деб дуо қиласизми? Сиз ҳам ўша «дўзах» ўтидай ёнаётган қозонда қайнайсиз-ку, ахир! Ўт кетган уйдан қуруқ чиқармидингиз? Битта «Sh» ёки «Ch»га дум қўйиш, «O‘» билан «G‘»ни ўзгартириш оқибатида бутун Ўзбекистон аҳли пул сарфлаб ҳамма ҳужжатидан тортиб, давлат, корхона-ташкилотлар, тадбиркорлар печат-штампи, паспорт, «права» ҳайдовчилик гувоҳномаси, уй ҳужжатларигача қайта ўзгартириши, мактаб дарсликларини қайта нашр қилиш бу - миллиардлаб маблағни талаб қилади. Буни ким, қаердан, ниманинг ҳисобидан қоплайди? Яна солиқлар ошириладими? Кимнинг «прописка»сида қишлоқ ёки шаҳар сўзи йўқ?! Дилшод, Чори, Чоршанба бу сўзлар учун яқиндагина пул тўлаб алмаштирган паспорт, правангизни яна пул сарфлаб битта ҳарф учун ўзгартирмоқчимисиз? Ўзгартириш сизни отга миндирадими? Ё Ҳажга оборадими? Нима ютуғи бор, шу ҳарфларга дум қўйишнинг? Чунки, амалдаги алифбога ўзгартириш киритилса, янги қарорга кўра, муддат белгиланиб, ҳамма ҳужжатлар ўзгартирилган алифбога мослаштирилади. Бу ҳақда бирмас, қайта-қайта ўйлаб иш қилиш керак, эмасми?! Ўзгарганда нима ютамиз? Ёзиш, қўлланилиши, фойдаланиш ҳозирги алифбодан осонлашадими? Йўқ! Ўша-ўша, эски хаммом, эски тос! Сизу бизга, фойдаланувчига ҳеч қандай қулайлиги йўқ! Алифбо ўзгариши турган-битгани харажат. Давлат ғазнаси ва ҳалқнинг чўнтаги қурийди. Шахс чўнтаги пулга зор, эгаси хор бўлади, холос. Сабаби, Лотин ёзувидаги клавиатурада ўша «дум»ли «Ш» «Ч» ҳарфлари йўқ! Ўша думли «Sh» ёки «Ch» Ҳарфини ёзиш учун тилни «язык»ни алмаштириш функциясига кириб «туркча»ни танлаб, севимли думли ҳарфларингизни ёзгандан кейин, яна лотин алифбосига ўтиб ёзиш, ҳозирги алифбодан нима қулайлиги бор? Ёки ўзбек алифбосига «дум»лиларни қўшиб, халқни ҳам, маънавий ҳам молиявий ғажиб, кейин яна «Ҳ» билан «Х»нинг, «Ч» билан «Ш»нинг фарқига бормайди, деб айюҳаннос соласизми?! «Халқ»қа дум қўяётганлар етмаяптими, сизга? Ё Хитойга ўзингиз учун дум қўйилган клавиатура буюртма қиласизми?! Бир-икки авлод эмас, уч-тўрт авлод саводсиз бўлишига олиб келади бу - тулкининг думидек ликиллаб ўзгараётган алифбо! Ҳозир ҳар қандай важларни, ҳамма баҳоналарни йиғиштириб, ўқиш, ўрганиш, билганини ёшларга ўргатишдан яхши гап йўқ! Алифбомиз йўқ эмас, ҳар жиҳатдан фойдаланса, ўқиса, ёзса арзийдиган тилимиз, алифбомиз бор! Уни ерга ургунча кўкларга кўтарайлик, қадрлайлик! Уни ўзгартириш билан боғлиқ ишларни тўхтатайлик! Бургага аччиқ қилиб, кўрпани ёқишдан нима наф? Кўп миллионлик Ўзбекистон аҳли олдида, арзимаган тушунмовчилик ёки кимларнингдир олифтагарчилиги касрига миллиардлаб харажат турганини, наҳотки, тушунмасангиз?! Яхшигина алифбони титкилагунча, Элу халққа, миллатга, мамлакатга, аҳли башарга мотивация берадиган, фойдаси тегадиган ишларни қилсак бўлмайдими?! Дониёр МИРЗО
100 фоиз хаксиз, отангизга Рахмат
Bu alifbega oʻzgarish kiritilsa. Qanchadan qancha hujjatlarga oʻzgartirish kiritish talab qilinadiku.
Men Shahsan krilldan lotiga to‘liq o‘tishni tarafdoriman lekimn hozirgi namunadagi alifboga albatta.Yangi qabul qilinayogan qonunni ya‘ni 1993-yildagi qonunni qayta kuchga kirgizayotganlar aslida umuman xalq dardi bilan ishi yoq yoki xalqqa va davlatga qastdan zarar keltirib hammaga azob berishni istayapti.
Birinchidan Hozirgi namunadagi lotin alifbosi 1995 yilda qabul qjlingan bolib bu kampyuterda yozish uchun qulay sh ch ni hosil qilish oson yangi qonunga esa buni simvoldan izlash kerak bu yana hujhatlarni tuzishda qancha vatni oladi shuni qonun chiqaruvchilar o‘ylaganmi axmoqlar.
Ikkinchidan Hozirgi namunadagi ishlatayotganimiz ya‘ni lotin yozuviga asoslangan o‘zbek yozuviga yosh ham qarri ham ko‘nikib bo‘ldi va buni qabul qiganimizga 26 yil bo‘ldi va ko‘pchilik shu alifboga savod chiqarib bo‘ldi yana nima keragi bor qulay narsani yana chgallashtirib.
Uchinchidan Qanchadan qancha darsliklar u hujjatlar shu yozuvga o‘tkazilyapti o‘zi maktab darsliklarini yetishtirolmaymizda 6 sinifga o‘tsa o‘qovchi uni kitobini 5- sinfga o‘tgan o‘quvchiga ijaraga beradi. Nima hamma sinf o‘quvchilarini darsligini bir yilda taminlab berolmaydi yu yangi qonunni chiqarishga balo bormi yana davlatda mlard dollor pul ketadi va o‘quvchilar ko‘ r savot bo‘lib qolad.
To‘rtinchida har bir millatni o‘zini yozuv alifbosi bo‘lishiga qo‘shilaman lekin yangi tahrirdagi qonun umumam boshqamillat Harfini qabul qilgan Turk alifbosini o‘ziku axmoq kishi ham buni biladi va boshqa millat alifbosini qabul qilmaydi. Qonu chiqaruvchi organda hamma ko‘zi ma‘nan ko‘r to‘nka ahmoqlar yig‘ilganmi nima shuni faximlayolmaydi.
Shahzod Muxamatov
Men Shahsan krilldan lotiga to‘liq o‘tishni tarafdoriman lekimn hozirgi namunadagi alifboga albatta.Yangi qabul qilinayogan qonunni ya‘ni 1993-yildagi qonunni qayta kuchga kirgizayotganlar aslida umuman xalq dardi bilan ishi yoq yoki xalqqa va davlatga qastdan zarar keltirib hammaga azob berishni istayapti. Birinchidan Hozirgi namunadagi lotin alifbosi 1995 yilda qabul qjlingan bolib bu kampyuterda yozish uchun qulay sh ch ni hosil qilish oson yangi qonunga esa buni simvoldan izlash kerak bu yana hujhatlarni tuzishda qancha vatni oladi shuni qonun chiqaruvchilar o‘ylaganmi axmoqlar. Ikkinchidan Hozirgi namunadagi ishlatayotganimiz ya‘ni lotin yozuviga asoslangan o‘zbek yozuviga yosh ham qarri ham ko‘nikib bo‘ldi va buni qabul qiganimizga 26 yil bo‘ldi va ko‘pchilik shu alifboga savod chiqarib bo‘ldi yana nima keragi bor qulay narsani yana chgallashtirib. Uchinchidan Qanchadan qancha darsliklar u hujjatlar shu yozuvga o‘tkazilyapti o‘zi maktab darsliklarini yetishtirolmaymizda 6 sinifga o‘tsa o‘qovchi uni kitobini 5- sinfga o‘tgan o‘quvchiga ijaraga beradi. Nima hamma sinf o‘quvchilarini darsligini bir yilda taminlab berolmaydi yu yangi qonunni chiqarishga balo bormi yana davlatda mlard dollor pul ketadi va o‘quvchilar ko‘ r savot bo‘lib qolad. To‘rtinchida har bir millatni o‘zini yozuv alifbosi bo‘lishiga qo‘shilaman lekin yangi tahrirdagi qonun umumam boshqamillat Harfini qabul qilgan Turk alifbosini o‘ziku axmoq kishi ham buni biladi va boshqa millat alifbosini qabul qilmaydi. Qonu chiqaruvchi organda hamma ko‘zi ma‘nan ko‘r to‘nka ahmoqlar yig‘ilganmi nima shuni faximlayolmaydi.
Juda tõğri, maktab darsliklari yetishmaydi,bu bor gap mana 3-chorak tugadi lekin qancha õquvchi darslik kitobisiz yakunlashdi,õquv yili boshida va'da berishadi,lekin bajarisholmaydi,kim aybdor?
Хозирги алифбода камчиликлар бор
Менга тушунтириб беринглар агар бу комментарийимни филологлар ўқиётган бўлса: рус тилидаги "ц" ҳарфли сўзларда баъзан "s" баъзан "ts" ёзилади. Нимага унақа? Масалан функция - funksiya, конвертация - konvertatsiya кўринишида ёзилади. Тушунтириб берийлар илтимос.
Assalomu alaykum Xushnud aka hozirgi kunda Toshkentda karantin kirish chiqish yoʻq digan gap lar yuribdi shular rostmi
Alisa
Assalomu alaykum Xushnudbek aka men Qashqadaryo viloyati Gʻuzor tumanida yashovchi fuqaro Ataullayeva Hilola.Men 2019 yil Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti Termiz filial Maktabgacha taʼlim yoʻnalishi boʻyicha sirtqi taʼlim yoʻnalishi shartnoma asosida talabalikka tavsiya etilganman.Hozirgi kunda 2 bosqich talabasi man lekin ishsizman.Ishlashim uchun soham boʻyicha Unive rsitetdan maʼlumotnoma berilgan.Lekin koʻplab Mtt tashkilotlariga murojaat qildim ammo ular meni ish bilan taminlashmayapti.Oilaviy sharoitim ogir 13yoshli ukam nogiron yurmaydi.Shartnoma toʻlovini toʻlay olmayapman.Siz huquqshunos sifatida menga maslahat berishingizni soʻrayman.
Shavkat Shuxratovic
Sh va ch harflari qatnashgan soʻzlar talaffuzi qanday boʻladi, bu alifbo joriy qilinsa??
Yangi alifbo o‘zgarishi kimda qanaqa bilmadim, lekin, shaxsan meni qoniqtirmadi!!!
,,Ahmoq xotin, tentak öĝil ikkovlashsa qaytaman" deydilarku . Bu ahmoq davlat bilan tentak boshqaruvchilar birlashib bilgan böqini yeyayapti👌
Bir tasavvur qiling bizda 3 ta avlod yuzaga keladi 1-kiril alifbosida hujjat yurutuchilar 2-1995 - yildan keyin tahsil olgan avlod yani biz lotin alifbosini hozigi ko'rinishini ishlatuvchilar va 3- avlod. Kimga keragi bor bunaqa chalkashlikni
3 avlod esa s va sh (tilshunoslarimini "ş" si) ch- ç larni farqiga bormaydigan bo'lib o'sadi
Huddi hozir qattiq X va yumshoqqina H lardagi kabi chalkashliklar.
Yo'l qo'yilgan xatoni takrolamaslik muvafaqqiyat bilan teng
𝐀𝐳𝐚𝐦𝐚𝐭𝐣𝐨𝐧
Assalomu alaykum.Meningcha hozirgi lotin yozuvi asosidagi o'zbek yozuv ayni paytda o'zgartirmaslik zarur. Bunga sabablar qalashib yotibdi.Misol uchun birinchi sabab haki tilshunoslarni o'zi ham alifboni nuqsonlarsiz shakli haqida aniq fikrga ega emas. Ikkinchi iqtisodiy masala (bu eng og'riqli nuqta) .O'zbekiston iqtisodi yuqori darajada rivojlanib borayotgani yo'q, undan tashqari qog'ozbozlikni bir chetga qo'yib aslini olsak ishsizlik yuqori darajada(buni niqoblash uchun o'zini o'zi band qilish deb nom ham berganmiz).

Meni fikrim shuki bu masalani filologlar (filologiya talabalari ham) o'rtasida buni referendumga qo'yish shart.
Hozir bizga umuman yangi alifboga o'zgartirish KERAKEMAS.
Show next 20 comments